Σύμφωνα με το Σύνταγμα και την εργασιακή νομοθεσία είναι τα τσουχτερά πρόστιμα που επιβάλλονται στους εργοδότες για την αδήλωτη εργασία. Το Δ΄ Τμήμα του Συμβουλίου της Επικρατείας έκρινε συνταγματική την υπουργική απόφαση του 2013 που προβλέπει την επιβολή των υψηλών προστίμων στους εργοδότες, στα όρια των 10.000 ευρώ, για κάθε έναν αδήλωτο εργαζόμενο που ανακαλύπτουν οι επιθεωρητές του Σώματος Επιθεώρησης Εργασίας (ΣΕΠΕ).
Πρόκειται για πιλοτική απόφαση του Ανώτατου Ακυρωτικού Δικαστηρίου την οποία αναμένεται να ακολουθήσουν πανελλαδικά όλα τα Διοικητικά Δικαστήρια της χώρας, όπου εκκρεμούν υποθέσεις εργοδοτών οι οποίοι ζητούν να ακυρωθούν τα πρόστιμα που τους έχουν επιβληθεί για αδήλωτη εργασία.
Στην απόφαση του ΣτΕ αναφέρεται ότι η επιβολή των επίμαχων προστίμων «έχει υπαγορευθεί από επιτακτικούς λόγους δημοσίου συμφέροντος, οι οποίοι συνίστανται στην αποτελεσματική καταπολέμηση του φαινομένου της αδήλωτης εργασίας, η οποία αφενός μεν παραβιάζει τα βασικά δικαιώματα των εργαζομένων, με συνέπεια να μεταπίπτει η εργασία από κοινωνικό λειτούργημα σε αντικείμενο εμπορίας, αφετέρου δε στερεί από τα ασφαλιστικά ταμεία σημαντικά έσοδα, με συνέπεια την αποδυνάμωση του ασφαλιστικού συστήματος, ιδιαιτέρως κατά την περίοδο της σοβαρής δημοσιονομικής κρίσης που διέρχεται η χώρα».
Σύμφωνα με τον νόμο 2874/2000, οι εργοδότες έχουν την υποχρέωση να αναρτούν σε εμφανές σημείο του τόπου εργασίας πίνακα των απασχολούμενων σε αυτούς μισθωτών με πλήρες περιεχόμενο των στοιχείων τους.
Οπως αναφέρει η εν λόγω υπουργική απόφαση, για κάθε αδήλωτο υπάλληλο ηλικίας άνω των 25 ετών, ο οποίος λαμβάνει μηνιαίο μισθό 568,08 ευρώ, προβλέπεται επιβολή προστίμου σε βάρος του εργοδότη ύψους 10.549,44 ευρώ, ενώ για κάθε αδήλωτο υπάλληλο ηλικίας κάτω των 25 ετών, ο οποίος λαμβάνει μισθό 510,95 ευρώ, το πρόστιμο ανέρχεται σε 9.197,10 ευρώ.
Κατά το ΣτΕ, τα επίμαχα πρόστιμα δεν μπορεί να θεωρηθούν ως προδήλως δυσανάλογα για την επίτευξη του σκοπού του δημοσίου συμφέροντος, «εν όψει της σπουδαιότητος του διακυβευόμενου αγαθού της καταπολέμησης του φαινομένου της αδήλωτης εργασίας, με τις σοβαρότατες για τους εργαζόμενους, το ασφαλιστικό σύστημα και τα δημόσια έσοδα δυσμενείς συνέπειες».
Το ΣτΕ απασχόλησε η επιβολή προστίμων ύψους 21.601 ευρώ σε βάρος εταιρείας της Μακεδονίας, όπου κατόπιν ελέγχου από το Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας εντοπίστηκαν δύο περιπτώσεις αδήλωτης εργασίας.
