Στην εικόνα που παραθέτουμε αποτυπώνεται το «μεγάλο μποτιλιάρισμα» στον ευρύτερο Κόλπο της Μέσης Ανατολής, δηλαδή στη στενή λωρίδα θάλασσας που χωρίζεται από τα στενά του Ορμούζ ανάμεσα στον Περσικό Κόλπο και τον Κόλπο του Ομάν.
Εκεί είναι συγκεντρωμένα τα μεγαλύτερα αποθέματα αερίου στον κόσμο και μερικά από τα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου. Και εκεί βρίσκονται αγκυροβολημένα, εγκλωβισμένα ή αργά και βασανιστικά κινούμενα περίπου 3.200 εμπορικά πλοία, στην πλειονότητά τους δεξαμενόπλοια πετρελαίου ή υγροποιημένου αερίου, κάποια ξηρού φορτίου ή κοντέινερ που μεταφέρουν τα αγαθά όλου του κόσμου στις πλούσιες αραβικές απολυταρχίες του Ομάν, του Κατάρ, του Μπαχρέιν, του Κουβέιτ, των Εμιράτων και, πάνω από όλες, στο κυρίαρχο βασίλειο της Αραβικής Χερσονήσου, στη Σαουδική Αραβία.
Το 10% των ευρισκόμενων στην περιοχή πλοίων είναι ελληνόκτητα, σύμφωνα με τα δεδομένα του υπουργείου Εμπορικής Ναυτιλίας, αλλά μόλις 10 είναι κυριολεκτικά εγκλωβισμένα στα Στενά του Ορμούζ υπό την απροσδιόριστη προς το παρόν απειλή του Ιράν να τα αποκλείσει εντελώς. Σε αυτά τα πλοία βρίσκονται πάνω από 85 Ελληνες ναυτικοί που ζουν εδώ και μέρες με την αγωνία και την προσδοκία του επαναπατρισμού.
Ωστόσο μια πιο ακριβή εικόνα για το τεράστιο ειδικό βάρος της ελληνόκτητης ναυτιλίας στη γεωπολιτική -που δεν αποκλείεται να εξελιχθεί σε ενεργειακή, εμπορευματική και πληθωριστική- κρίση μάς δίνουν τα στοιχεία του Lloyd’s List Intelligence για το ποιοι είναι μποτιλιαρισμένοι στη μεγάλη «λίμνη υδρογονανθράκων» της εύφλεκτης περιοχής. Με βάση το λεγόμενο «νεκρό τονάζ», δηλαδή τη μεταφορική ικανότητα κάθε δεξαμενόπλοιου σε μετρικούς τόνους, ελληνικής ιδιοκτησίας είναι πλοία συνολικής χωρητικότητας άνω των 4,6 εκατ. τόνων (dwt).
Και, όπως διευκρινίζει το Lloyd’s List, μιλάμε μόνο για τάνκερ άνω των 27.000 dwt, τα οποία μάλιστα δεν υπόκεινται σε κυρώσεις ή δεν έχουν επιστρατευτεί μόνο για αποθήκευση πετρελαίου ή LNG που δεν έχει ακόμη πωληθεί. Η ελληνική παρουσία με 39 δεξαμενόπλοια μεταφοράς αργού πετρελαίου όλων των κατηγοριών (MR, Aframax, Suezmax, Panamax, VLCC) αντιστοιχεί στο 16% του συνόλου των δεξαμενόπλοιων που είναι στον Κόλπο. Ακολουθούν η Ιαπωνία με 18 δεξαμενόπλοια και 12,5% της χωρητικότητας, η Νότια Κορέα με 12 πλοία και 12,2% και η Κίνα με 18 πλοία και 7% της χωρητικότητας.
Σημειωτέον ότι σε αυτά τα πλοία δεν περιλαμβάνονται τα μεταφοράς υγροποιημένου αερίου τα οποία εγκλωβίστηκαν στον Περσικό μετά το ιρανικό πλήγμα στη μεγαλύτερη μονάδα παραγωγής LNG στο Κατάρ.
Μια ακόμη πιο προσεκτική ματιά στη σύνθεση των 20 κορυφαίων εταιρειών διαχείρισης δεξαμενόπλοιων που βρίσκονται εγκλωβισμένα στον Περσικό ή αρόδου στον Κόλπο του Ομάν αποκαλύπτει ότι τουλάχιστον τρεις -Dynacom, Polempbros, Pantheon- ανήκουν σε κορυφαίους εφοπλιστικούς ομίλους (Προκοπίου, Πολέμη, Αγγελικούση). Αν περιλάβουμε και τα LNG, η λίστα διευρύνεται με τους Λιβανό (GasLog), Μαρτίνο (Theramaris), TMS (Οικονόμου κ.ά.).
Η ελληνική παρουσία στην εύφλεκτη ζώνη έχει δύο διαστάσεις: από τη μια υπογραμμίζει έναν κίνδυνο για τον ελληνόκτητο στόλο, το φορτίο τους (που πάντως είναι αδρά ασφαλισμένο) και πάνω απ’ όλα το ανθρώπινο δυναμικό τους. Από την άλλη πλευρά, ωστόσο, φωτίζει τη «δεξιότητά» τους να κάνουν την κρίση ευκαιρία και τον ρόλο τους στην εξωφρενική εκτόξευση των ναύλων μίσθωσης στα πλοία που κυριαρχούν. Στα δεξαμενόπλοια VLCC ο ναύλος ξεπέρασε χθες τα 400.000 δολάρια τη μέρα, στα πλοία LNG οι τιμές έχουν ξεπεράσει τα 161.000 δολάρια τη μέρα στον Ατλαντικό και τα 100.000 στον Ειρηνικό, αυξημένες κατά 250% και πλέον από την περασμένη Παρασκευή της επίθεσης στο Ιράν. Και μιλάμε για τις διαδρομές μεταφοράς που είναι μακριά από τη διακεκαυμένη ζώνη του πολέμου.
Προφανώς το ρίσκο και ο φόβος πουλάνε, δεν θέλει και πολλή φαντασία αυτό. Και αυτό το ρίσκο αυξάνεται όχι μόνο από τα πραγματικά πυρά Αμερικανο-ισραηλινών και Ιρανών, αλλά και από τον δορυφορικό πόλεμο των δύο πλευρών, που είναι σε εξέλιξη από την έναρξη του πολέμου, με τις παρεμβολές στα συστήματα δορυφορικής πλοήγησης των πλοίων: πάνω από 650 πλοία στον Περσικό και στον Κόλπο του Ομάν έχουν χειραγωγηθεί και εκτραπεί από τη ρότα τους με παρεμβολές στο σύστημα πλοήγησης GNSS.
-320x213.jpg)
