Τέσσερις ενεργειακοί «Τιτανικοί» μπροστά στο «παγόβουνο» Τραμπ

Σε νέα αβεβαιότητα φέρνει τον ενεργειακό «κοσμοπολιτισμό» της χώρας ο νέος δασμολογικός πόλεμος που κήρυξε ο Ντόναλντ Τραμπ στην Ε.Ε. για την «κατάληψη» της Γριλανδίας. Κι αυτό γιατί τα σημαντικότερα έργα που συνδέονται με τις διακηρύξεις της κυβέρνησης περί μετατροπής της Ελλάδας σε παγκόσμιο ενεργειακό κόμβο τίθενται υπό τις ποικίλες αιρέσεις της απρόβλεπτης συμπεριφοράς της αμερικανικής κυβέρνησης. Εχουμε και λέμε:

1. Ο περίφημος Κάθετος Διάδρομος, που θα τροφοδοτεί την Ουκρανία με υγροποιημένο αέριο το οποίο θα επαναεριοποιείται στον σταθμό της Ρεβυθούσας στον κόλπο των Μεγάρων, εξαρτάται απολύτως από το αμερικανικό LNG. Στην περίπτωση που ο νέος πόλεμος του «ειρηνιστή» Τραμπ κλιμακωθεί, το ακριβό αμερικανικό αέριο μπορεί να επιλεγεί ως ο προσφορότερος στόχος για δασμολογικά αντίποινα. Σημειωτέον ότι το 2025 έκλεισε με το αμερικανικό LNG να καλύπτει το 30% των αναγκών της Ε.Ε. σε αέριο, το οποίο σε συντριπτικό ποσοστό απορροφούν οι «κεντρικές» χώρες (Γερμανία, Γαλλία, Ολλανδία, Βέλγιο, Ιταλία. Η Ελλάδα είναι ο μοναδικός δίαυλος προώθησης αμερικανικού αερίου στα Βαλκάνια και την Ουκρανία, μέσω Ρεβυθούσας και FSRU Αλεξανδρούπολης, κατά μήκος του Κάθετου Διαδρόμου (Ελλάδα, Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία, Ουκρανία). Ηδη η «δοκιμαστική» λειτουργία του Διαδρόμου με τρία υπάρχοντα πακέτα δέσμευσης ποσοτήτων αερίου στα οποία δεν υπήρξε ούτε μια προσφορά προκάλεσε τον προβληματισμό της αρμόδιας διεύθυνσης της Κομισιόν, η οποία σε τηλεδιάσκεψη πριν από μερικές μέρες με τις ρυθμιστικές αρχές και τους διαχειριστές όλων των εμπλεκόμενων χωρών ζήτησε να κάνουν κάτι για να γίνει ελκυστικότερος ο Διάδρομος. Αυτό προ «Πολέμου της Γριλανδίας». Ο «πόλεμος» δεν αποκλείει το ενδεχόμενο οι Βρυξέλλες να «παγώσουν» το ενδιαφέρον τους για το έργο.

2. Και τι θα κάνει η Ρεβυθούσα και η Αλεξανδρούπολη το αμερικανικό αέριο που έχει παραγγελθεί για το πρώτο τρίμηνο του έτους; Σύμφωνα με το πρόγραμμα των δύο σταθμών επαναεριοποίησης, μέχρι τα τέλη Μαρτίου θα φτάσουν 17 πλοία μεταφοράς από τις ΗΠΑ με ποσότητες αερίου πολλαπλάσιες των εγχώριων αναγκών. Κατά προσέγγιση μιλάμε για τουλάχιστον 120 δισ. κυβικά πόδια LNG στο τρίμηνο, όταν σε όλο το 2025 οι ελληνικές παραγγελίες εκτιμώνται (με στοιχεία του αμερικανικού υπουργείου Ενέργειας μέχρι και τον Νοέμβριο) σε πάνω από 70 δισ. κυβικά πόδια αμερικανικό αέριο έναντι 58,7 δισ. το 2024. Και σε τιμές που κυμαίνονταν πέρσι σταθερά στα 7-9 δολάρια ανά 1.000 κυβικά πόδια. Ομως ο γεωπολιτικός «παγετώνας» της Αρκτικής εκτόξευσε χθες την τιμή του αμερικανικού αερίου κατά 15% σε μόλις μία μέρα, εξέλιξη που φυσικά παρασύρει προς τα πάνω και τις τιμές του LNG. Ποιος θα πληρώσει αυτό το «μάρμαρο» στην περίπτωση που το «παγόβουνο Τραμπ» προσκρούσει στον «Τιτανικό» του Κάθετου Διαδρόμου;

3. Μπορεί ο ίδιος «παγετώνας» να επηρεάσει και το έτερο μέγα πρότζεκτ της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου – Ελλάδας, που εδώ και δυο μήνες έχει περιέλθει σε φάση διπλωματικής λείανσης μεταξύ των δυο πλευρών μετά τη συμφωνία Μητσοτάκη – Χριστοδουλίδη να εξεταστούν από την αρχή οι οικονομικές παράμετροι του έργου κόστους 1,2 δισ. ευρώ; Οι Βρυξέλλες επαναλαμβάνουν με κάθε ευκαιρία την προσήλωσή τους στο έργο, ενταγμένο στα στρατηγικά Εργα Κοινού Ενδιαφέροντος της Ε.Ε., θυμίζουν τη χρηματοδότηση των 657 εκατ. ευρώ που μένει στην κάβα, η γαλλική Nexans, που κατασκευάζει το καλώδιο, αν και απλήρωτη έχει κάνει την καρδιά της πέτρα, ο ΑΔΜΗΕ ως ιδιοκτήτης του ταλαίπωρου έργου και χρηματοδότης των μέχρι τώρα εργασιών (περίπου 300 εκατ. ευρώ) πάει για αύξηση κεφαλαίου κατά 1 δισ. ευρώ, αλλά το όλο project τελούσε υπό μια έμμεση ή άμεση, ρητή ή υπόρρητη αμερικανική (και ισραηλινή) υποστήριξη. Παραμένει ενεργή αυτή η στήριξη; Ή μήπως η διαρροή του βίντεο με τη «συναλλακτική» συνομιλία στελεχών της κυπριακής προεδρίας με τον επικεφαλής της επεκτεινόμενης και στις ΗΠΑ κυπριακής κατασκευαστικής Cyfield είχε κάτι από… ΗΠΑ; Υπενθυμίζουμε πως η Cyfield έχει κάθε λόγο να αντιτίθεται στη διασύνδεση, καθώς επιθυμεί την κατασκευή της πρώτης ηλεκτροπαραγωγικής μονάδας φυσικού αερίου στην Κύπρο. Και με τι αέριο θα τροφοδοτείται η μονάδα άραγε; Προφανώς όχι με τα κυπριακά κοιτάσματα που δεν αναμένεται να αποδώσουν κυβικό πριν από την επόμενη δεκαετία. Αν το επιτρέψει η Τουρκία…

4. Μια άλλη ηλεκτρική διασύνδεση, αυτή μεταξύ Αιγύπτου και Ελλάδας, επένδυση ύψους 13 δισ. ευρώ σύμφωνα με τον εμπνευστή και υποστηρικτή της, επικεφαλής της Gastrade Δημήτρη Κοπελούζο, όπως και η επενδυτικού κόστους 650 εκατ. ευρώ κατασκευή δεύτερου τερματικού σταθμού υγροποιημένου αερίου στην Αλεξανδρούπολη από τον ίδιο επιχειρηματία, που προφανώς θα υποδέχεται κυρίως από αμερικανικό LNG, μπορούν κι αυτά να προσκρούσουν στο «παγόβουνο» Τραμπ. Ο Ομιλος Κοπελούζου είναι από τους επίλεκτους μεταφορείς αλλά και αγοραστές αμερικανικού αερίου και μια οξύτερη ευρω-αμερικανική αντιπαράθεση με αφορμή τη Γριλανδία μπορεί να φρενάρει τα φιλόδοξα σχέδιά του. Εξάλλου σε αυτό τον επενδυτικό σχεδιασμό υπάρχει μια αντίφαση που είναι απίθανο, άμα τε και αδύνατο, να την αποδεχτεί ο αλλόφρων ένοικος του Λευκού Οίκου: ο Τραμπ θέλει να συνεχίσει να πουλάει χωρίς εμπόδια και όσο το δυνατό ακριβότερα το αέριο των πιστών «πετρελαιάδων» του, ο όμιλος Κοπελούζου είναι ανάμεσα σε αυτούς που το μεταφέρουν μετά χαράς, άρα ποιος λόγος υπάρχει να ανεχθεί ο «πλανητάρχης» την τροφοδοσία της Ευρώπης με πράσινο ρεύμα από την καυτή, ανελέητα εκτεθειμένη στον ήλιο βόρεια Αφρική;

Τα παραπάνω μπορεί να διαβάζονται ή να ακούγονται ως ευφάνταστες θεωρίες συνωμοσίας. Ομως αληθινά υπάρχει κάποιος από τους σχεδιαστές της ενεργειακής (και όχι μόνο) στρατηγικής της χώρας που είχε προβλέψει έστω και το 1% από όσα έχει φέρει το «παγόβουνο» Τραμπ και ο «παγετώνας» ΗΠΑ στον πλανήτη, στην Ε.Ε., στη χώρα; Ή αισθάνονται όλοι βαθιά κολακευμένοι που ο πρωθυπουργός Κυρ. Μητσοτάκης προσκλήθηκε στο… Ι.Χ. «Παγκόσμιο Συμβούλιο Ειρήνης» του Τραμπ;