ΔΝΤ: Προστασία μόνο για τους πεινασμένους

Να προστατεύσουν τις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες μέσω στοχευμένων πολιτικών, διατηρώντας όμως παράλληλα μια αυστηρή δημοσιονομική κατεύθυνση ώστε να συμβάλουν στη μείωση του πληθωρισμού καλεί τις κυβερνήσεις το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.

Στην εξαμηνιαία έκθεσή του για τις δημοσιονομικές προοπτικές (Fiscal Monitor) το Ταμείο διαμηνύει ότι κορυφαίες προτεραιότητες της δημοσιονομικής πολιτικής είναι η διασφάλιση ότι όλοι έχουν πρόσβαση σε οικονομικά προσιτά τρόφιμα και η προστασία των φτωχών νοικοκυριών από την άνοδο του πληθωρισμού. Υπογραμμίζει ότι, παρά τη μείωσή τους το 2021 και φέτος, δημόσιο χρέος και ελλείμματα είναι υψηλότερα των προ πανδημίας επιπέδων και των προβλέψεων. Εκτιμά ότι το παγκόσμιο δημόσιο χρέος θα προσεγγίσει φέτος στο 91% του ΑΕΠ, 7,5% υψηλότερα από τα προ πανδημίας επίπεδα.

Σε αυτό το περιβάλλον -του υψηλού χρέους, του υψηλού πληθωρισμού, της ανόδου των επιτοκίων και της αυξημένης αβεβαιότητας- το Ταμείο θεωρεί ότι η συμβατότητα νομισματικής και δημοσιονομικής πολιτικής είναι υψίστης σημασίας. Και αυτό, όπως υπογραμμίζει, για τις περισσότερες κυβερνήσεις του πλανήτη σημαίνει διατήρηση του προϋπολογισμού σε τροχιά σύσφιγξης.

Υποστηρίζει ότι οι προσπάθειες χαλιναγώγησης του πληθωρισμού μέσω ελέγχου των τιμών, επιδοτήσεων ή μείωσης της φορολογίας είναι πολύ δαπανηρές για τους κρατικούς προϋπολογισμούς και τελικά αναποτελεσματικές. Γι’ αυτό και θεωρεί ότι οι κυβερνήσεις θα πρέπει να επιτρέψουν τη διαδικασία προσαρμογής των τιμών (μέσω της αγοράς) και να παράσχουν προσωρινές στοχευμένες μεταβιβάσεις μετρητών προς τους πιο ευάλωτους. Θεωρεί δε ότι τα μηνύματα που δίνουν οι τιμές στην αγορά είναι ζωτικής σημασίας για την προώθηση της εξοικονόμησης ενέργειας και την ενθάρρυνση των ιδιωτικών επενδύσεων σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.

Οι δημόσιες επενδύσεις σε κρίσιμους τομείς θα πρέπει να διαφυλαχθούν, όμως οι χώρες ίσως χρειαστεί να αντλήσουν επιπρόσθετα έσοδα και να συγκρατήσουν την άνοδο άλλων δημόσιων δαπανών, συμπεριλαμβανομένων των μισθών του Δημοσίου. Και τα δύο, όπως υπογραμμίζει, θα μπορούσαν να βοηθήσουν στη συγκράτηση των συνολικών μισθών και των τιμών.

Το ΔΝΤ υπεραμύνεται ακόμη της δημιουργίας δημοσιονομικών αποθεμάτων σε φυσιολογικές περιόδους και της χρήσης διάφορων δημοσιονομικών εργαλείων, όπως τα σχήματα διατήρησης της απασχόλησης που όπως λέει έχουν αποδειχτεί χρήσιμα για τη διατήρηση θέσεων εργασίας και εισοδήματος στους εργαζομένους. Επισημαίνει, τέλος, ότι τα δίκτυα κοινωνικής ασφάλειας θα πρέπει να καταστούν ευκολότερα επεκτάσιμα και καλύτερα στοχευμένα αξιοποιώντας τις ψηφιακές τεχνολογίες ενώ η όποια έκτακτη στήριξη σε επιχειρήσεις να αφορά σοβαρές καταστάσεις και να συνοδεύεται από χρηστή διαχείριση του δημοσιονομικού κινδύνου.