Ευρωπαϊκό «τείχος» στο βρόμικο χρήμα

Ενας νέος οργανισμός που θα εποπτεύει τις διασυνοριακές χρηματοπιστωτικές δραστηριότητες, με την εξουσία να επιβάλλει πρόστιμα, έλεγχοι στους παρόχους κρυπτονομισμάτων και όριο 10.000 ευρώ σε όλη την Ε.Ε. για τις μεγάλες πληρωμές σε μετρητά.

Είναι τα βασικά μέτρα της Κομισιόν για την αντιμετώπιση του ξεπλύματος «βρόμικου» χρήματος στην Ε.Ε. Υστερα από σειρά σκανδάλων, μεταξύ των οποίων και το ύψους 200 δισεκατομμυρίων ευρώ της δανικής Danske Bank, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να… πάρει τα όπλα της.

«Οι ειδικοί εκτιμούν ότι περίπου το 1% του ετήσιου ΑΕΠ της Ε.Ε. συνδέεται με ύποπτη χρηματοπιστωτική δραστηριότητα. Ενώ η κλίμακα του ξεπλύματος είναι δύσκολο να εκτιμηθεί, μιλάμε για πολλά δισεκατομμύρια ευρώ σε “βρόμικο” χρήμα, που είναι εξαιρετικά κινητό και συχνά αόρατο. Το ξέπλυμα χρήματος αποτελεί από μόνο του αδίκημα. Συνδέεται, όμως, στενά και με άλλες μορφές σοβαρού και οργανωμένου εγκλήματος, καθώς και με τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας», εξήγησε κατά την παρουσίαση της νέας δέσμης προτάσεων ο εκτελεστικός αντιπρόεδρος της Κομισιόν, Βάλντις Ντομπρόφσκις.

«Γνωρίζουμε ότι ανά πάσα στιγμή οι εγκληματίες διοχετεύουν τουλάχιστον μέρος των εσόδων τους μέσω του χρηματοπιστωτικού συστήματος της Ε.Ε. Η Ε.Ε. εργάζεται για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, εδώ και πολλά χρόνια. Ομως έπρεπε να εκσυγχρονιστούμε. Η εφευρετικότητα και η ικανότητα των εγκληματιών να προσαρμόζονται δεν μας αφήνουν άλλο περιθώριο», συμπλήρωσε.

Για την Κομισιόν, οι νέες προτάσεις στοχεύουν στην καρδιά του οργανωμένου εγκλήματος. «Πίσω από την ιστορία του “βρόμικου” χρήματος κρύβονται τρομερά εγκλήματα που επηρεάζουν τους πολίτες, τις κοινότητες, την κοινωνία. Και, ως εκ τούτου, η αντιμετώπιση του ξεπλύματος χρήματος είναι η αντιμετώπιση του εγκλήματος στην καρδιά του. Στην ουσία, εξετάσαμε πού υπάρχουν τα κενά στο κανονιστικό μας πλαίσιο και είπαμε: φτάνει πια», δήλωσε η επίτροπος Χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών Μεϊρέιντ ΜακΓκίνες.

Στο επίκεντρο της δέσμης των νομοθετικών μέτρων βρίσκεται η δημιουργία μιας νέας Αρχής της Ε.Ε., η οποία θα μετασχηματίσει την εποπτεία των ήδη υπαρχόντων οργανισμών και θα ενισχύσει τη συνεργασία μεταξύ των Μονάδων Χρηματοοικονομικών Πληροφοριών. Η νέα Αρχή Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Παράνομες Δραστηριότητες σε επίπεδο Ε.Ε. θα είναι η κεντρική αρχή που θα συντονίζει τις εθνικές αρχές, για να διασφαλίζει ότι ο ιδιωτικός τομέας εφαρμόζει σωστά και με συνέπεια τους κανόνες της Ε.Ε.

Ο νέος οργανισμός θα έχει ενιαίο ολοκληρωμένο σύστημα εποπτείας σε ολόκληρη την Ε.Ε., το οποίο θα βασίζεται σε κοινές εποπτικές μεθόδους και στη σύγκλιση υψηλών εποπτικών προτύπων, θα εποπτεύει άμεσα ορισμένα από τα πιο επικίνδυνα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που λειτουργούν σε μεγάλο αριθμό κρατών – μελών ή απαιτούν άμεση δράση για την αντιμετώπιση επικείμενων κινδύνων. Θα παρακολουθεί και να συντονίζει τις εθνικές εποπτικές αρχές που είναι υπεύθυνες για άλλες χρηματοπιστωτικές οντότητες και θα διευκολύνει τον συντονισμό και τις κοινές αναλύσεις μεταξύ τους, για τον καλύτερο εντοπισμό παράνομων χρηματοοικονομικών ροών διασυνοριακού χαρακτήρα.

Πέρα από αυτό και επειδή οι μεγάλες πληρωμές σε μετρητά αποτελούν έναν εύκολο τρόπο για τους εγκληματίες να ξεπλένουν χρήματα, αφού είναι πολύ δύσκολο να εντοπιστούν οι συναλλαγές, η Κομισιόν προτείνει το όριο 10.000 ευρώ σε ολόκληρη την Ε.Ε. για τις μεγάλες πληρωμές σε μετρητά. Αυτό το όριο σε επίπεδο Ε.Ε. είναι αρκετά υψηλό, ώστε να μη θέτει υπό αμφισβήτηση το ευρώ ως νόμιμο χρήμα και αναγνωρίζει τον ζωτικό ρόλο των μετρητών.

Ορια υπάρχουν ήδη στα δύο τρίτα περίπου των κρατών – μελών, μεταξύ των οποίων και στην Ελλάδα, αλλά τα ποσά ποικίλλουν. Τα εθνικά όρια κάτω των 10.000 ευρώ μπορούν να παραμείνουν σε ισχύ.