Οξυνση της οικονομικής ανισότητας και εκρηκτικά κοινωνικά προβλήματα προκαλούν στις ΗΠΑ η πανδημία του κορονοϊού και η ύφεση που συνοδεύει την καραντίνα. Οι μαζικές απολύσεις αφήνουν εκατομμύρια Αμερικανούς χωρίς την ασφάλεια υγείας που τους παρείχε η εργασία τους και επί της ουσίας ξεκρέμαστους απέναντι στην πανδημία.
Ελλείψει ασφάλισης κάποιοι εξ αυτών θεωρείται σχεδόν αναπόφευκτο ότι θα πεθάνουν καθώς δεν αντέχουν οικονομικά τις δαπάνες περίθαλψης σε περίπτωση που κάτι δεν πάει καλά με την υγεία τους. Στην απέναντι όχθη, μερικές χούφτες δισεκατομμυριούχοι, όπως ο Τζεφ Μπέζος της Amazon, όχι μόνο δεν απειλούνται από τον κορονοϊό αλλά αντίθετα συνεχίζουν στη διάρκεια της πανδημίας να αβγατίζουν τα πλούτη τους. Δυο μελέτες που είδαν το φως της δημοσιότητας τις τελευταίες ημέρες αναδεικνύουν τις αντιθέσεις αυτού του δράματος.
Σύμφωνα με την πρώτη, πάνω από 43 εκατομμύρια Αμερικανοί κινδυνεύουν να χάσουν την ασφάλεια υγείας τους στη διάρκεια της πανδημίας του κορονοϊού λόγω των μαζικών απολύσεων. Η μελέτη –που πραγματοποιήθηκε από το Urban Institute και το Robert Wood Johnson Foundation– υπογραμμίζει ότι πριν από την πανδημία 160 εκατομμύρια Αμερικανοί ή περίπου ο μισός πληθυσμός των ΗΠΑ είχε ιατροφαρμακευτική κάλυψη μέσω της εργασίας του.
Το παλιρροϊκό κύμα των απολύσεων που προκάλεσαν τα μέτρα της καραντίνας ανατρέπει όμως αυτό το στάτους για εκατομμύρια ανθρώπους. Πάνω από 7 εκατομμύρια θεωρούνται –από τους ερευνητές– ξεγραμμένοι, δηλαδή ότι είναι απίθανο να αποκτήσουν νέα ασφάλεια υγείας σε αυτές τις δύσκολες οικονομικές συνθήκες. Μια τόσο τεράστια απώλεια ασφαλισμένων θα μπορούσε να αλλάξει δραματικά το τοπίο της ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης στις ΗΠΑ και πιθανότατα να οδηγήσει σε περισσότερους θανάτους καθώς οι φτωχοί δεν αντέχουν οικονομικά το υψηλό κόστος περίθαλψης.
Η μελέτη εκτιμά ότι αν η πανδημία έχει τελικό αποτέλεσμα την εκτόξευση της ανεργίας στο 20% (όπως αρκετοί οικονομικοί αναλυτές προβλέπουν), τότε 25-43 εκατομμύρια Αμερικανοί ενδεχομένως θα χάσουν την ασφάλεια υγείας τους. Αρκετοί εξ αυτών πιθανότατα θα στραφούν σε κρατικά προγράμματα κοινωνικής ασφάλισης, όπως το Medicaid, το πρόγραμμα ασφάλειας υγείας για τα χαμηλά εισοδήματα. Ωστόσο, δεν είναι σίγουρο ότι όλοι θα ενταχθούν σε αυτό αφού τα κριτήρια επιλεξιμότητας ποικίλλουν από πολιτεία σε πολιτεία – και ειδικά σε αυτές που κυβερνούν οι Ρεπουμπλικάνοι είναι πολύ στενά.
Χρηματιστήριο
Και ενώ η αβεβαιότητα, η ανασφάλεια, η φτώχεια μαστίζουν τις ζωές αυτών των ανθρώπων, κάποιοι άλλοι, μερικές δεκάδες δισεκατομμυριούχοι, σαν να μην έχει αλλάξει τίποτα συνεχίζουν να συσσωρεύουν. Σύμφωνα με τη δεύτερη μελέτη («Βillionaire Bonanza 2020» του Institute for Policy Studies), η «κότα με τα χρυσά αυγά» ήταν για ακόμη μια φορά το χρηματιστήριο, που παρά τα σκαμπανεβάσματά του εκτόξευσε την αξία των χαρτοφυλακίων τους στα ύψη και τον συνολικό πλούτο των Αμερικανών δισεκατομμυριούχων ώς τις 10 Απριλίου στα 3,229 τρισεκατομμύρια δολάρια.
Πλέον κερδισμένος ο Τζεφ Μπέζος, που από την αρχή του 2020 ώς τις 15 Απριλίου είχε αυξήσει τον πλούτο του κατά 25 δισ. δολάρια, περισσότερο δηλαδή απ’ ό,τι ήταν το ΑΕΠ της Ονδούρας το 2018 (23,9 δισ. δολάρια). Εξ αυτών τα 12 δισ. δολάρια τα κέρδισε μετά την έναρξη της πανδημίας, στις 21 Φεβρουαρίου.
Ακόμη επτά μεγιστάνες είδαν τον πλούτο τους να αυξάνεται περισσότερο από 1 δισ. δολάρια στους πρώτους 3,5 μήνες του 2020: ο Ελον Μασκ της Tesla (πάνω από 5 δισ. δολάρια), η ΜακΚένζι Μπέζος, μυθιστοριογράφος και φιλάνθρωπος (πάνω από 8,6 δισ. δολάρια), ο Στιβ Μπάλμπερ της Microsoft (πάνω από 2,2 δισ. δολάρια), ο Τζον Αλμπερτ Σομπράτο μεγιστάνας του real estate στη Σίλικον Βάλεϊ (2,07 δισ. δολάρια), ο Τζοσουά Χάρις της Apollo Global Management (πάνω από 1,72 δισ. δολάρια) και ο Ρόκο Κομίσο της Mediacom Communications (πάνω από 1,09 δισ. δολάρια).
Ο πλούτος των δισεκατομμυριούχων ανέκαμψε γρήγορα μετά το κραχ του 2008. Μεταξύ 2010 και 2020 αυξήθηκε κατά 80,6%, πέντε και πλέον φορές περισσότερο απ’ ό,τι η μέση αύξηση του πλούτου των αμερικανικών νοικοκυριών. Μεταξύ 1990 και 2020 ο πλούτος αυτής της τάξης αυξήθηκε κατά 1.130%. Από την άλλη πλευρά, η φορολόγησή τους ως ποσοστό του πλούτου τους συρρικνώθηκε μεταξύ 1980 και 2018 κατά 79%. Φυσικό επόμενο εδώ και χρόνια τρεις μόνο δισεκατομμυριούχοι, οι Τζεφ Μπέζος, Μπιλ Γκέιτς και Γουόρεν Μπάφετ, να κατέχουν πλούτο όσο τα μισά φτωχότερα νοικοκυριά των ΗΠΑ.
