Στην κόψη του ξυραφιού βαδίζουν τριάντα εκατομμύρια Ευρωπαίοι και πάνω από 35 εκατομμύρια Αμερικανοί, «αιχμάλωτοι» λόγω της εργασιακής ανασφάλειας που έχουν προκαλέσει στη ζωή τους η πανδημία του κορονοϊού και το φρένο της οικονομικής δραστηριότητας.
Σύμφωνα με χθεσινή ανάλυση των Financial Times, το 20% του συνολικού εργατικού δυναμικού των πέντε μεγαλύτερων οικονομιών της Ευρώπης (Γερμανία, Γαλλία, Βρετανία, Ιταλία και Ισπανία), δηλαδή πάνω από 30 εκατομμύρια εργαζόμενοι, έχουν ενταχθεί από την έναρξη της πανδημίας σε προγράμματα αναγκαστικής άδειας. Τους μισθούς τους (ή μέρος αυτών) καταβάλλουν οι κυβερνήσεις, σε μια προσπάθεια να αποφευχθούν οι απολύσεις από τις επιχειρήσεις και η εκτόξευση της ανεργίας. Σε κάποιες χώρες (Βρετανία, Ισπανία) όμως εκφράζονται ανησυχίες ότι οι κυβερνήσεις θα αποσύρουν σύντομα το μέτρο με αποτέλεσμα την εκτίναξη της ανεργίας στη συνέχεια. Σε άλλες πάλι, όπως η Γερμανία, οι χαμηλόμισθοι διαπιστώνουν ότι τα χρήματα που τους παρέχει η κυβέρνηση δεν θα φτάσουν για περισσότερο από δυο μήνες.
Στις ΗΠΑ, έρευνα που δημοσιοποίησε χθες το Ινστιτούτο Οικονομικής Πολιτικής (ΕΡΙ) διαπιστώνει ότι οι Αμερικανοί που έχασαν τη δουλειά τους μετά το ξέσπασμα της πανδημίας είναι πολύ περισσότεροι από τα 26,5 εκατομμύρια που καταγράφηκαν από τις αιτήσεις για χορήγηση επιδόματος ανεργίας τις τελευταίες 4 εβδομάδες. Σύμφωνα με την έρευνα, σε κάθε δέκα ανέργους που υπέβαλαν επιτυχώς αίτηση προκειμένου να επιδοτηθούν, υπήρχαν ακόμα 3-4 που δεν κατάφεραν να εγγραφούν στο Ταμείο Ανεργίας, όπως και άλλοι 2 που παραιτήθηκαν από την υποβολή αίτησης λόγω της μεγάλης δυσκολίας. Οι εργαζόμενοι που είδαν ξαφνικά την επιχείρησή τους να κατεβάζει ρολά, βρέθηκαν μεταξύ άλλων αντιμέτωποι με πεσμένες ιστοσελίδες και τηλεφωνικές γραμμές σε φραγή, αφού τα υποστελεχωμένα γραφεία ανεργίας των αμερικανικών Πολιτειών αδυνατούσαν να διαχειριστούν την πλημμύρα των αιτήσεων. Το αποτέλεσμα ήταν, σύμφωνα με το ΕΡΙ, 8,9-13,9 εκατομμύρια άνεργοι να μην καταγραφούν στα επίσημα στοιχεία. Σαν να μην έφτανε αυτό, πολλοί από τους ανέργους που κατάφεραν να υποβάλουν επιτυχώς τις αιτήσεις τους δεν έχουν ακόμα λάβει χρήματα παρότι έχουν περάσει εβδομάδες από τότε που έχασαν τη δουλειά τους. Τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι 7 στους 10 είχαν πληρωθεί, όμως τα νούμερα από Πολιτεία σε Πολιτεία διαφέρουν σημαντικά. Στη Φλόριντα, για παράδειγμα, ώς το περασμένο Σάββατο μόλις ο ένας στους 5 από τους ανέργους που είχαν υποβάλει αίτηση, είχε εισπράξει το επίδομα.
Διόλου τυχαία αρκετοί Αμερικανοί δεν μπορούν πλέον να ανταποκριθούν στις οικονομικές υποχρεώσεις τους. Ως το τέλος της πρώτης εβδομάδας του Απριλίου 13,4 εκατομμύρια Αμερικανοί –το 1/3 του συνόλου των ενοικιαστών κατοικίας στις ΗΠΑ- δεν είχαν πληρώσει το ενοίκιό τους. Οι επιταγές των 1.200 δολαρίων που έστειλε η κυβέρνηση Τραμπ δεν φτάνουν, όταν για παράδειγμα το μέσο μηνιαίο ενοίκιο για ένα διαμέρισμα με μια κρεβατοκάμαρα στη Νέα Υόρκη είναι 2.980 δολάρια.
Κοινή διαπίστωση των πολιτών σε ΗΠΑ και Ευρώπη είναι ότι οι… ερωτευμένες με την οικονομία της αγοράς κυβερνήσεις τους δεν έχουν το απαιτούμενο σθένος και τη βούληση για την αντιμετώπιση της κρίσης και την προστασία των εργαζομένων.
Ετσι, αρκετοί αποφασίζουν πλέον να πάρουν την τύχη τους στα χέρια τους. Σε μια από τις πιο ριζοσπαστικές δράσεις μαζικής αντίστασης στις ΗΠΑ εδώ και δεκαετίες, χιλιάδες νοικοκυριά δηλώνουν ότι δεν θα πληρώσουν το ενοίκιο του Μαΐου. Στη Νέα Υόρκη και σε άλλες μεγάλες πόλεις, οι ενοικιαστές προετοιμάζουν για μεθαύριο 1η Μαΐου τη μεγαλύτερη συντονισμένη μη καταβολή ενοικίου εδώ και περίπου έναν αιώνα.
«Η αποχή από την καταβολή ενοικίου αποτελεί κραυγή αξιοπρέπειας: Ολοι αξίζουμε ένα σπίτι, ανεξάρτητα από το χρώμα του δέρματος, την οικονομική κατάσταση ή τον πολιτισμό μας», υπογραμμίζουν οι ενοικιαστές.
Συντονισμένες ενέργειες αυτού του μεγέθους έχουν να σημειωθούν στη Νέα Υόρκη από τη δεκαετία του 1930, όταν χιλιάδες ενοικιαστές στο Χάρλεμ και στο Μπρονξ πολέμησαν με επιτυχία το χάος των τιμών και τις απαιτήσεις των ιδιοκτητών, αρνούμενοι μαζικά να πληρώσουν το ενοίκιο.
Παρ’ όλα αυτά, τα αμερικανικά μέσα μαζικής ενημέρωσης -και μαζί τους και τα υπόλοιπα του πλανήτη- επέλεξαν την περασμένη εβδομάδα να εστιάσουν δυσανάλογα την προσοχή τους σε μερικές χούφτες λευκών Αμερικανών που διαδήλωναν σε μικρό αριθμό Πολιτειών κατά των μέτρων κοινωνικής απομόνωσης ενώ την ίδια στιγμή ο Τραμπ τούς σιγοντάριζε με τα γνωστά του τιτιβίσματα στο τουίτερ.
