Η «καραμέλα» της παραγωγικότητας και η αλήθεια

Εδώ και χρόνια κυβερνώντες και οικονομολόγοι διαμηνύουν ότι οι αυξήσεις των μισθών των εργαζομένων θα πρέπει, «διά ροπάλου», να συμβαδίζουν με την αύξηση της παραγωγικότητας προκειμένου να διατηρεί την ανταγωνιστικότητά της μια οικονομία.

Συνηθίζουν να ξορκίζουν έτσι «αδικαιολόγητες» αυξήσεις μισθών, ενώ αρκετές φορές -όπως στην περίπτωση της μνημονιακής Ελλάδας- επιβάλλουν μειώσεις προκειμένου να βελτιωθούν η παραγωγικότητα, η ανταγωνιστικότητα και η ευημερία μιας χώρας.

Το σχετικό γράφημα δείχνει όμως ότι αρκετές φορές την ευημερία αυτή δεν την καρπώνονται όλοι. Απεικονίζει την πορεία της ωριαίας αμοιβής του 80% του εργατικού δυναμικού των ΗΠΑ (ιδιωτικός τομέας – εξαιρούνται διευθυντές, ανώτερα στελέχη) και της παραγωγικότητας της αμερικανικής οικονομίας από το 1948 ώς το 2013. Μεταξύ 1948 και 1973, τα δύο μεγέθη συμβαδίζουν -η παραγωγικότητα σημειώνει άνοδο 96,6% ενώ η ωριαία αποζημίωση των εργαζομένων 91,3%.

Εκτοτε όμως -και καθώς το νεοφιλελεύθερο οικονομικό δόγμα εδραιώνεται ως η ορθοδοξία στο πεδίο της οικονομικής πολιτικής σε ΗΠΑ και υπόλοιπο κόσμο- τα δύο μεγέθη σχεδόν αποσυνδέονται το ένα από το άλλο. Η αύξηση της παραγωγικότητας εκτοξεύεται στη… στρατόσφαιρα, ενώ αντίθετα μισθοί και επιδόματα σχεδόν καθηλώνονται.

Μεταξύ 1973 και 2013 η παραγωγικότητα της αμερικανικής οικονομίας σημειώνει άνοδο 73% ενώ η ωριαία αποζημίωση των εργαζόμενων μόλις 9,9%. Το 2013 η παραγωγικότητα της αμερικανικής οικονομίας είναι πλέον 240% υψηλότερη έναντι του 1949, ενώ η αντίστοιχη αύξηση της ωριαίας αποζημίωσης των εργαζομένων μόλις 108%.

Ποιος καρπώθηκε όμως αυτήν την τεράστια αύξηση της παραγωγικότητας αν όχι το 80% των εργαζομένων στις ΗΠΑ; Βεβαίως (και) οι υψηλόμισθοι, ειδικά το «κορυφαίο 1%», που είδαν τον ετήσιο μισθό τους μεταξύ 1979 και 2012 να αυξάνεται κατά 153,6% σημειώνοντας υπερδιπλάσια άνοδο από αυτήν της παραγωγικότητας.