Συλλογικές συμβάσεις για δικαιότερη αγορά εργασίας ζητά η Ε.Ε.

■ Οι αξιοπρεπείς κατώτατοι μισθοί και το ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα μπορούν να επιδράσουν ευεργετικά στην κοινωνική κινητικότητα των Ευρωπαίων.

■ Η ενίσχυση της κοινωνικής δικαιοσύνης και η επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό είναι αποδοτική.

■ Η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση πρέπει να συνοδεύονται από αντισταθμιστικά κοινωνικά μέτρα για να είναι επιτυχημένες. Ειδικά η πράσινη μετάβαση θα απαιτήσει επενδύσεις σε προγράμματα επανακατάρτισης και κοινωνικής αποκατάστασης τουλάχιστον 20 δισ. ευρώ μέχρι το 2030.

■ Ο κοινωνικός διάλογος και οι συλλογικές διαπραγματεύσεις συμβάλλουν στη δικαιοσύνη στην αγορά εργασίας, προωθώντας πιο δίκαιους μισθούς, καλύτερες συνθήκες εργασίας και αγορές χωρίς αποκλεισμούς.

Αυτά είναι μερικά βασικά συμπεράσματα της ετήσιας έκθεσης «Για την απασχόληση και τις κοινωνικές εξελίξεις στην Ε.Ε.» (ESDE), που δόθηκε στη δημοσιότητα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Η έκθεση (διαθέσιμη στα αγγλικά στον ιστότοπο της επιτροπής: https://ec.europa.eu/social/) σε περίπου 150 σελίδες ακτινογραφεί βασικές εξελίξεις στην απασχόληση, την ανεργία, τις συνθήκες εργασίας, τον κίνδυνο φτώχειας, τη δημογραφική γήρανση, τη συμμετοχή στα συνδικάτα, στις συλλογικές διαπραγματεύσεις κ.ά. στις 27 χώρες της Ε.Ε. μέχρι και το 2019. Οι ανατροπές που επέφερε η πανδημία διαπερνούν την έκθεση, για την οποία ο επίτροπος Απασχόλησης Νίκολας Σμιτ δήλωσε πως “δείχνει ότι η ενίσχυση της κοινωνικής δικαιοσύνης είναι το κλειδί για την αντιμετώπιση της κρίσης. Απαιτεί την τοποθέτηση των ανθρώπων μπροστά και στο κέντρο.

Για να διασφαλιστούν η ανθεκτικότητα, η αλληλεγγύη και η συνοχή, η αντίδραση της Ε.Ε. πρέπει να δώσει προτεραιότητα στην απασχόληση, να μειώσει τις ανισότητες και να εξασφαλίσει ίσες ευκαιρίες».

Μεταξύ άλλων η έκθεση ESDE προσφέρει ενδιαφέροντα ευρήματα για την διεύρυνση του χάσματος που χωρίζει την Ελλάδα από άλλες χώρες της Ε.Ε. κατά τη δεκαετία των μνημονίων σε όλους τους κοινωνικούς δείκτες. Ενδεικτικά αναφέρουμε ως πιο χαρακτηριστική τη δραματική μείωση της κάλυψης των εργαζομένων από συλλογικές συμβάσεις κάθε μορφής -και επιχειρησιακές- από το 100% που ήταν το 2000 σε ελάχιστα πάνω από το 20% το 2018. Η αντίστοιχη κάλυψη ήταν άνω του 60% το 2018 σε τουλάχιστον 10 χώρες της Ε.Ε.

Είναι αξιοσημείωτο ότι την ώρα που ακόμη και η Κομισιόν, έστω ρητορικά, προβάλλει τη χρησιμότητα των συλλογικών συμβάσεων σε μια πιο αποδοτική αγορά εργασίας, η ελληνική κυβέρνηση μεθοδεύει συστηματικά την περαιτέρω αποδυνάμωσή τους.