Εφαρμογή PosoKanei: Για καταναλωτές… γυρολόγους των σούπερ μάρκετ – Σπατάλη χρόνου με ελάχιστο όφελος

Οταν το φθινόπωρο του 2021 και επιταχυνόμενα από τις αρχές του 2022 οι τιμές των καυσίμων αυξήθηκαν απότομα πυροδοτώντας το μεγάλο πληθωριστικό κύμα, το πλήγμα για τα νοικοκυριά ήταν μεγάλο. Εξίσου μεγάλη ήταν και η πίεση στην κυβέρνηση να πάρει μέτρα ανακούφισης για τα νοικοκυριά.

Εχοντας δοκιμάσει τη φόρμουλα της ατομικής ευθύνης στο ζήτημα του κορονοϊού, η κυβέρνηση σκέφτηκε να την επαναλάβει στο ζήτημα των λογαριασμών του ηλεκτρικού ρεύματος. Ετσι προέκυψαν τα πολύχρωμα τιμολόγια ρεύματος, που έδωσαν στον καταναλωτή τη δυνατότητα να «επενδύει» ρισκάροντας προβλέψεις για την πορεία των τιμών.

Αποδείχθηκε ευφυές: από τα ερωτήματα «Ποιος φταίει για την τρομερή αύξηση στους λογαριασμούς του ηλεκτρικού;» και «Τι κάνει η κυβέρνηση γι’ αυτό;», η συζήτηση μετατοπίστηκε γρήγορα στο ποιο είναι το φτηνότερο τιμολόγιο.

Οσον αφορά τη γενικότερη ακρίβεια, όμως, το πράγμα δεν λειτούργησε – και δεν μπορούσε να λειτουργήσει. Η αγορά είναι πολυπλόκαμη και δεν λειτουργεί με συμβόλαια όπως στο ηλεκτρικό ρεύμα. Υπάρχει όμως η πιο «συγκεντρωτική» αγορά, των σούπερ μάρκετ.

Σπατάλη χρόνου

Ετσι, η κυβέρνηση, αφού δοκίμασε την αποτελεσματικότητα του «καλαθιού του νοικοκυριού» και το πλαφόν στις τιμές με ισχνά αποτελέσματα, προσανατολίστηκε γρήγορα στο να βρει κάτι που να μετατοπίζει τη συζήτηση και να μετατρέπει τον καταναλωτή σε υπεύθυνο των επιλογών του στην αγορά προϊόντων. Ετσι, αφού δοκίμασε την εφαρμογή e-katanalotis, χθες παρουσίασε την αναβαθμισμένη της εκδοχή PosoKanei. Ομως, σε αντίθεση με τα τιμολόγια του ηλεκτρικού ρεύματος, στην περίπτωση των σούπερ μάρκετ δεν υπάρχει φτηνό σούπερ μάρκετ αλλά φτηνά προϊόντα σε διαφορετικά σούπερ μάρκετ. Επιπλέον, δεν έρχεται να σε βρει ένας λογαριασμός, αλλά πρέπει εσύ να επισκεφτείς διαφορετικά σούπερ μάρκετ, σπαταλώντας χρόνο και ενέργεια σε μετακινήσεις.

Το κυριότερο; Ακόμα κι αν το κάνεις, θα διαπιστώσεις ότι δεν άξιζε τον κόπο: η εξοικονόμηση είναι πολύ μικρή και συνδυάζεται με χαμηλότερη ποιότητα προϊόντων. Αν η κυβέρνηση ελπίζει ότι τα πάθη της ακρίβειας θα αντικατασταθούν από το πάθος της εξερεύνησης κρυφών ευκαιριών για αγορές, μάλλον θα απογοητευτεί ξανά…

«Μας κοροϊδεύουν, μητέρα»

Ο κύριος Νίκος και η κυρία Μαρία, ζευγάρι συνταξιούχων από αυτούς που θα χαρακτηρίζαμε χαμηλοσυνταξιούχους, περιλαμβάνονται στην πλειονότητα του 60% και πλέον που στις μηνιαίες έρευνες συγκυρίας του ΙΟΒΕ δηλώνουν ότι «δυσκολεύονται να τα βγάλουν πέρα». Μετρούν και ξαναμετρούν το πενιχρό τους εισόδημα, χωρίς –φευ!– να αβγαταίνει, και κάνουν τις αγορές τους στο σούπερ μάρκετ μετά φόβου Θεού.

Ενα σούπερ μάρκετ σε απόσταση που μπορούν να καλύψουν με τα πόδια, είναι η επιλογή τους. Το αυτοκίνητο το έδωσαν στην κόρη τους, που τους διευκολύνει σε επείγουσες μετακινήσεις. Η λίστα των αγορών τους λιτή και σχεδόν αναλλοίωτη – τα απαραίτητα για λιτό βίο. Εξάλλου, πρέπει και κάτι να μένει στην άκρη, για ένα δώρο στα εγγονάκια τους ή και μια «έκτακτη βοήθεια» στα παιδιά τους, καθώς κι αυτά περιλαμβάνονται στην πλειονότητα του 60% plus.

Η κόρη ενός ζευγαριού χαμηλοσυνταξιούχων σπατάλησε μιάμιση ώρα για να ψωνίσει σε τρία σουπερμάρκετ για να εξοικονομήσει ένα αστείο ποσόν

Ομως προβληματισμός μέγας ενέσκηψε στο σπιτικό τους όταν είδαν τον πρωθυπουργό να διαφημίζει τη νέα εφαρμογή PosoKanei, με την οποία οι καταναλωτές θα… λυτρωθούν, καθώς θα ανακαλύπτουν εύκολα και γρήγορα τις φτηνότερες τιμές στα προϊόντα των σούπερ μάρκετ. Είχαν ακούσει βέβαια ότι στο τάδε σούπερ μάρκετ είναι φτηνή η τάδε κατηγορία προϊόντων, στο δείνα μια άλλη και ούτω καθεξής, αλλά δεν διέθεταν την ενέργεια για μια τέτοια εξαντλητική έρευνα αγοράς.

Ενθαρρυμένοι, όμως, από την είδηση, απευθύνθηκαν στην κόρη τους: θα μπορούσε, εντοπίζοντας τις φτηνότερες τιμές για τα προϊόντα της λίστας αγορών τους σε διάφορα σούπερ μάρκετ, να τους κάνει τα βδομαδιάτικα ψώνια τους; Πάντα πρόθυμη να τους βοηθήσει, αυτή τη φορά ήταν διστακτική, αλλά δέχτηκε.

Επέστρεψε ύστερα από μιάμιση ώρα, κατάκοπη και μέσα στα νεύρα. Τους εξήγησε ότι έχασε απίστευτο χρόνο να ψωνίσει σε τρία διαφορετικά σούπερ μάρκετ που ήταν σε αποδεκτή απόσταση, να παρκάρει και να ξεπαρκάρει κ.λπ. Κι όλα αυτά για τι; Για μια εξοικονόμηση 3,75 ευρώ! «Μας κοροϊδεύουν, μητέρα», δήλωσε οργισμένη…

Πυρ ομαδόν από την αντιπολίτευση

Οργισμένες ήταν οι αντιδράσεις της αντιπολίτευσης. Ο βουλευτής Δωδεκανήσου και υπεύθυνος του ΚΤΕ Ανάπτυξης του ΠΑΣΟΚ Γιώργος Νικητιάδης δήλωσε ότι «Η χώρα δεν χρειάζεται άλλη μια μετονομασία πλατφόρμας. Χρειάζεται σοβαρή πολιτική προστασίας του καταναλωτή». Ο ΣΥΡΙΖΑ, με ανακοίνωση του Γραφείου Τύπου του, αναφέρει ότι το «Πόσο Κάνει» δεν είναι απάντηση στην ακρίβεια, αλλά η ψηφιακή παραδοχή της, υπογραμμίζοντας ότι το πραγματικό ερώτημα δεν είναι «Πόσο Κάνει;», αλλά «Γιατί κάνει τόσο;».

Το ΚΚΕ με ανακοίνωσή του αναφέρει ότι είναι τουλάχιστον πρόκληση το PosoKanei να παρουσιάζεται ως «όπλο» κατά της ακρίβειας, υπογραμμίζοντας ότι «οι εργαζόμενοι, οι λαϊκές οικογένειες πηγαίνουν κάθε μέρα στα σούπερ μάρκετ και γνωρίζουν πολύ καλά “poso kanei”. Το πρόβλημα είναι ότι το εισόδημά τους, μετά τα μισά του μήνα, δεν επαρκεί για να το αγοράσουν».

Από τον «e-katanalotis» στο «PosoKanei»

Η νέα εφαρμογή που παρουσιάστηκε χθες ως «όπλο» κατά της ακρίβειας αποτελεί στην πραγματικότητα αναβάθμιση παλαιότερης

Ρομίνα Νικηφόρου

Τη δυνατότητα να συγκρίνουν τις τιμές συνολικά 10.000 προϊόντων από διαφορετικές αλυσίδες σούπερ μάρκετ και παράλληλα να παρακολουθούν το ιστορικό των ανατιμήσεων σε βάθος δύο μηνών δίνει στους καταναλωτές η νέα εφαρμογή «PosoKanei».

Το PosoKanei αποτελεί για την κυβέρνηση το νέο «όπλο» των καταναλωτών κατά της ακρίβειας, όπως δήλωσε και ο ίδιος ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης. Ενα «όπλο που αποσκοπεί στη διαφάνεια στην αγορά», ενισχύοντας τον υγιή ανταγωνισμό προς όφελος των νοικοκυριών και προστατεύοντας στην πράξη όσο γίνεται το εισόδημα κάθε οικογένειας, το χαρακτήρισε από την πλευρά του ο υπουργός Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος.

Στην πραγματικότητα, πρόκειται για μια αναβαθμισμένη εφαρμογή σε σχέση με την προηγούμενη «e-katanalotis» που αποτελούσε μέχρι σήμερα το βασικό εργαλείο σύγκρισης τιμών. Το PosoKanei περιλαμβάνει πολλαπλάσιους κωδικούς σε σχέση με το e-katanalotis, όλες τις μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ, ενώ προσφέρει και τη δυνατότητα σύγκρισης τιμών και με άλλες χώρες της Ε.Ε.

Πάντως, όπως σημείωσε και η διοικήτρια της Ανεξάρτητης Αρχής Ελέγχου Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή, Δέσποινα Τσαγγάρη, «το PosoKanei δεν λύνει από μόνο του όλα τα προβλήματα της αγοράς και δεν ισχυριζόμαστε ότι απαντά μόνο του στο μεγάλο ζήτημα της ακρίβειας». Συμπλήρωσε όμως πως «κάνει κάτι ουσιαστικό: δίνει στον καταναλωτή πληροφορία, εικόνα και δυνατότητα σύγκρισης». Προανήγγειλε, μάλιστα, την επέκταση της εφαρμογής το επόμενο διάστημα και σε νέα προϊόντα και υπηρεσίες.

Η νέα εφαρμογή περιλαμβάνει περισσότερους από 10.000 κωδικούς προϊόντων, τόσο επώνυμων όσο και ιδιωτικής ετικέτας. Τα προϊόντα έχουν ταξινομηθεί σε έξι βασικές κατηγορίες και επιμέρους υποκατηγορίες βάσει στοιχείων της εταιρείας Circana. Στην κατηγορία των τροφίμων απουσιάζουν πάντως τα φρέσκα προϊόντα (π.χ. φρέσκο κρέας, λαχανικά και φρούτα), στα οποία ειδικά τους τελευταίους μήνες καταγράφονται σημαντικές ανατιμήσεις. Οι τιμές ανανεώνονται σε καθημερινή βάση και συλλέγονται με δύο τρόπους. Με απευθείας παροχή δεδομένων από τις αλυσίδες Γαλαξίας, ΣΥΝΚΑ, Μασούτης, ΑΒ Βασιλόπουλος, Market in και Lidl και αυτοματοποιημένη συλλογή δεδομένων από τα ηλεκτρονικά καταστήματα των Σκλαβενίτης, Χαλκιαδάκης, My Market και Κρητικός μέσω των SKU των προϊόντων.

Ο καταναλωτής έχει τη δυνατότητα να βλέπει τιμές, διαθεσιμότητα προϊόντων, ιστορικό τιμών, καθώς και φτηνότερα εναλλακτικά προϊόντα στην ίδια κατηγορία εντός της ίδιας αλυσίδας σούπερ μάρκετ. Οπου υπάρχουν διαθέσιμα και συγκρίσιμα στοιχεία, η εφαρμογή παρέχει, επίσης, εικόνα για αντίστοιχα προϊόντα σε ευρωπαϊκές αγορές, προς το παρόν σε Ιταλία, Γαλλία, Βέλγιο, Ρουμανία, Βουλγαρία, Κύπρο και Ισπανία. Παράλληλα, μέσω της εφαρμογής ο χρήστης μπορεί να δημιουργήσει λίστες προϊόντων και να δει το συνολικό κόστος των προϊόντων που έχει επιλέξει στα καταστήματα που τα διαθέτουν. Τόσο οι λίστες αυτές όσο και η όλη διαδικασία μέσω της πλατφόρμας ωστόσο έχουν ουσιαστικά ενημερωτικό και συγκριτικό χαρακτήρα για τις καθημερινές αγορές των καταναλωτών.