Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ο «Θησαυρός» της Κέρκυρας

Λουκιανός Ζαμίτ, Οι οικοδεσπότες του Αχιλλείου, Η Αυτοκράτειρα Ελισάβετ & ο Κάιζερ Γουλιέλμος Β΄, Δημοσιεύματα Εταιρείας Κερκυραϊκών Σπουδών, Κέρκυρα, 2019

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο «Θησαυρός» της Κέρκυρας

  • A-
  • A+
Λουκιανός Ζαμίτ, Οι οικοδεσπότες του Αχιλλείου, Η Αυτοκράτειρα Ελισάβετ & ο Κάιζερ Γουλιέλμος Β΄, Δημοσιεύματα Εταιρείας Κερκυραϊκών Σπουδών, Κέρκυρα, 2019

Ο κύριος Λουκιανός Ζαμίτ, άνθρωπος πνευματικής και ψυχικής ευγένειας, είναι το αρχαιότερο μέλος της Εταιρείας Κερκυραϊκών Σπουδών και το αρχαιότερο μέλος, επίσης, του Διοικητικού της Συμβουλίου (από το 1963, συνεχώς). Γεννημένος το 1931, δημοσίευσε για πρώτη φορά διηγήματά του κατά τα έτη 1952-1953, ενώ το 1955 εξέδωσε τη νουβέλα «Μιντόρι, μια σύγχρονη μπατερφλάι», στην οποία διοχετεύει τις προσωπικές εμπειρίες του κατά την επίσκεψή του στη Χιροσίμα το 1952, όταν ακόμη ήταν πολύ νωπά τα σημάδια της πυρηνικής καταστροφής. Αυτή η ασυνήθιστη και, από ανθρωπιστικής απόψεως, γενναία εκδοτική εμφάνιση ακολουθήθηκε από ευάριθμες όσο και προσεκτικές επανεμφανίσεις του τόσο στον τομέα της λογοτεχνίας όσο και στον χώρο της έρευνας. Από τις ιστοριοδιφικές μελέτες του, μονογραφίες και μαρτυρίες, ας αναφερθούν ενδεικτικά οι: «Η Οικονομία της Επτανήσου επί αγγλικής προστασίας (1815-1864)», «Στην Κορέα και την Ιαπωνία/ Με το 13ο Σμήνος Μεταφορών/ Βιώματα, μνήμες και στοιχεία από τον κορεατικό πόλεμο», «Οι Μαλτέζοι στην Κέρκυρα και στον ευρύτερο μεσογειακό χώρο».

Οι Κερκυραίοι έχουν την ευκαιρία, επί σειρά ετών, να ακούν τον Λουκιανό Ζαμίτ από το βήμα να τους διαφωτίζει σχετικά με ποικίλα ιστορικού, κυρίως, περιεχομένου ζητήματα, όπως, επί παραδείγματι, συνέβη και μόλις πρόσφατα, τον Δεκέμβριο του 2019, όταν έδωσε διάλεξη με θέμα «Η ζωή της γυναίκας στην κερκυραϊκή ύπαιθρο μέχρι και τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια». Ως μελετητής, ο Λουκιανός Ζαμίτ έχει εντρυφήσει σε μια πολύ εκτεταμένη χρονικά κλίμακα πηγών, όπως είδαμε, ενώ έχει σταθεί με τρυφερό ενδιαφέρον σε περιόδους εξαιρετικά δύσκολες, όπως ήταν εκείνες του πολέμου, της Κατοχής και των μετέπειτα συνεπειών τους για τους οικονομικά δυναστευμένους συμπατριώτες του. Στα διηγήματά του ιδιαίτερα, ο συγγραφέας προικίζει τη γραφή του με συγκρατημένο λυρισμό και ειλικρινή, συγκινητική λεπτότητα για τις πιο ευαίσθητες στιγμές των ανθρώπων, συμπεριλαμβανομένου και του εαυτού του, χωρίς τούτο να σημαίνει ότι οι ιστορίες του δεν διαθέτουν συχνά και τη χιουμοριστική/σατιρική οπτική.

Στο ανά χείρας, τελευταίο προσώρας, πόνημά του, ο ακούραστος ερευνητής αφηγείται με γλαφυρό ύφος την ιστορία του παλατιού της αυτοκράτειρας Ελισάβετ της Αυστρίας, από την ανέγερσή του στη θέση της έπαυλης του Πέτρου Βράιλα-Αρμένη και την κατοίκησή του από τη Σίσσυ, τη διαμονή έπειτα εκεί του δεύτερου ιδιοκτήτη, του τελευταίου κάιζερ της Γερμανίας, Γουλιέλμου Β΄, φτάνοντας μέχρι το πρόσφατο 2018. Το κυρίως μέρος του βιβλίου είναι μοιρασμένο μεταξύ των δύο ιδιοκτητών και με τη σειρά τους τα δύο κεφάλαια είναι χωρισμένα σε μικρότερες ενότητες, οι τίτλοι των οποίων είναι συχνά ενδεικτικοί των πληροφοριών που παρέχονται: «“Ο Θριαμβεύων Αχιλλεύς”» (ο Λουκιανός Ζαμίτ, πάντως, δεν διστάζει, εφόσον στηρίζεται σε συγκεκριμένη επιστημονική μελέτη, να επισημάνει κάποια λάθη του δημιουργού της φερώνυμης ζωγραφικής σύνθεσης, Frantz Matsch), «Σκέψεις, ιδέες, κρίσεις και ο πνευματικός πλούτος της Ελισάβετ για τη ζωή και τον άνθρωπο», «Οι αρχαιολογικές ανασκαφές». Tο βασικό αντικείμενο αναφοράς, το κτίριο του Αχιλλείου με τον περιβάλλοντα χώρο του, δίνει, δηλαδή, τη δυνατότητα στον συγγραφέα, πέρα από τις περιγραφές των έργων τέχνης τα οποία το κοσμούν (εκτός των αγαλμάτων του «Θνήσκοντος Αχιλλέως» –μεγαλούργημα του Ερνέστου Χέρτερ και σήμα κατατεθέν, θα έλεγε κανείς, του Αχιλλείου– και του «Νικώντος Αχιλλέως» –το οποίο παρήγγειλε ο κάιζερ, ενδεικτικό μιας διαφορετικής στάσης ζωής από εκείνην της αυτοκράτειρας της μοναξιάς– στο περιστύλιο του δεύτερου ορόφου μπορεί να θαυμάσει κανείς αγάλματα και προτομές, μεταξύ άλλων, του Ομήρου, του Ευριπίδη, του Δημοσθένη, του Περίανδρου, του Επίκουρου) και πέρα από την επεξήγηση, βέβαια, της επονομασίας του (η Ελισάβετ αφιέρωσε το παλάτι της στον Αχιλλέα, επειδή ο ήρωας αντιπροσώπευε για εκείνην «την ελληνική ψυχή και την ομορφιά της ελληνικής γης και των κατοίκων της» κι ακόμη «επειδή ήτανε δυνατός και περήφανος σα βουνό ελληνικό και περιφρονούσε σα σύννεφο όλους τους βασιλιάδες κι όλες τις συνήθειες και τους νόμους»), να επεκταθεί και σε άλλα ενδιαφέροντα ζητήματα, όπως στην πολύ καλή γνώση από την αυτοκράτειρα τόσο της αρχαίας όσο και της νέας ελληνικής (να σημειωθεί εδώ η συμβολή, μεταξύ και των άλλων δασκάλων της, του Κωνσταντίνου Χρηστομάνου, του μετέπειτα ιδρυτή (1901) και σκηνοθέτη της «Νέας Σκηνής» στην Αθήνα, αλλά και συγγραφέα, μεταξύ άλλων, του, αρχικά απαγορευθέντος, «Το βιβλίο της αυτοκρατείρας Ελισάβετ. Φύλλα ημερολογίου») ή στις αρχαιολογικές ανασκαφές στο νησί της Κέρκυρας, για τις οποίες χορηγήθηκε άδεια στον κάιζερ και εκείνος κάλεσε τον Γερμανό αρχαιολόγο Wilhelm Dörpfeld, με τη βοήθεια του οποίου, άλλωστε, ο κάιζερ συνέγραψε και εξέδωσε τη μελέτη του για την απεικόνιση της Γοργούς στα αντίστοιχα ανάγλυφα.

Τα δύο κεντρικά κεφάλαια πλαισιώνονται ευφυώς από τα, εν είδει Προλόγου και Επιλόγου, «Μια πρώτη επίσκεψη στο “Αχίλλειο” κατά τα τέλη της δεκαετίας του ’50» και «Μια πρόσφατη επίσκεψη στο ανάκτορο», τα οποία απέχουν μεταξύ τους κατά έξι δεκαετίες. Η ειδυλλιακή ατμόσφαιρα του προλογικού κεφαλαίου, στο οποίο ο αφηγητής σταματά να αποθαυμάσει τη «συναρπαστική γαλήνη» της φύσης και ονοματίζει με λατρεία τα ανθισμένα αγριολούλουδα της κερκυραϊκής υπαίθρου και στο οποίο, επίσης, συνδυάζει, με την έξυπνη τεχνική του, το τώρα της συγγραφής με την απομνημονευμένη ξενάγηση από τον φύλακα του τότε, δεν απηχείται, δυστυχώς, στην πρόσφατη επίσκεψή του στο Αχίλλειο – Μουσείο του 2018 (ύστερα από τις διαδοχικές χρήσεις του ως στρατιωτικού νοσοκομείου, κρατητηρίου, παιδόπολης και, βέβαια, καζίνου), κατά την οποία, αντιθέτως, κυριάρχησε η οργή, εξαιτίας της αξιολύπητης κατάστασης στην οποία είχαν περιέλθει τα περισσότερα αγάλματα, ελλείψει κατάλληλης συντήρησης.

Το κείμενο του πονήματος συνοδεύεται από Βιβλιογραφία και συμπληρώνεται από ένα εξαιρετικό φωτογραφικό παράρτημα. Η φροντίδα, δε, με την οποία το έχει επιμεληθεί ο Λουκιανός Ζαμίτ, όπως αποδεικνύουν οι εσωτερικές παραπομπές από το ένα στο άλλο κεφάλαιο, στις υποσημειώσεις ή στο φωτογραφικό υλικό, χαρίζει σε αυτό το όμορφο, και από εικαστικής απόψεως, βιβλίο την ελκυστική συνοχή της προσεγμένης υλοποίησης μιας ενδιαφέρουσας πνευματικής εργασίας.

*Καθηγήτρια – σύμβουλος στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Γιώργος Σταματόπουλος

ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Ανατομία του ναζισμού με το βλέμμα στο παρόν και στο μέλλον
Το νέο βιβλίο του Βασίλη Λιόση αφορά στη μελέτη του φαινομένου του ναζισμού και συνεισφορά στη σχετική ελληνική βιβλιογραφία για τον σημερινό αναγνώστη-πολίτη.
Ανατομία του ναζισμού με το βλέμμα στο παρόν και στο μέλλον
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Ενδοκινηματικές ιδεολογικές διεργασίες
Το νέο βιβλίο του Δημήτρη Παπανικολόπουλου είναι μια ενδιαφέρουσα προσπάθεια για να ανοίξει ο διάλογος για τα ζητήματα που διέπουν τις πτυχές της εσωτερικής ζωής των κινημάτων.
Ενδοκινηματικές ιδεολογικές διεργασίες
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Οταν το σύστημα «γεννά» πανδημίες
Οι ιδέες που υπάρχουν στα κείμενα αυτού του βιβλίου "Πανδημία-Κλιματική Αλλαγή Ενάντια στον καπιταλισμό της καταστροφής" είναι μια κληρονομιά απαραίτητη σήμερα στους αγώνες μας.
Οταν το σύστημα «γεννά» πανδημίες
ART - ΝΕΑ
Η δικαίωση ενός «παλαβού»
Ποιοι και πως συνέβαλαν στη δημιουργία του Μουσείου Θεόφιλου ● Η ακάματη Σοφία Ε. Πελοποννησίου-Βασιλάκου παραδίδει στους τυχερούς αναγνώστες τού εν λόγω, εξαιρετικού και τυποτεχνικά, τόμου τη γλαφυρότατη...
Η δικαίωση ενός «παλαβού»
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Η γέννηση ενός απαιτητικού αναγνώστη
Εξήντα χρόνια μετά τον θάνατο του ιδρυτή των εκδόσεων Γκοβόστη, η τρίτη γενιά, τιμώντας την μνήμη του, επανεκκινεί την παλιά σειρά «Ανατολή», την οποία είχε εγκαινιάσει τότε, στον περίφημο Μεσοπόλεμο, το...
Η γέννηση ενός απαιτητικού αναγνώστη
ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΒΙΒΛΙΑ
Το κορίτσι που άκουγε αγγέλους (και βρήκε τελικά τη γαλήνη)
Mε σθένος σπάνιο, με παρρησία, τόλμη και ειλικρίνεια η συγγραφέας προβαίνει σε μια βαθιά εξομολόγηση για το πώς απελευθερώθηκε, μετά από τριάντα χρόνια, από το τέρας της οικογενειακής προέλευσης...
Το κορίτσι που άκουγε αγγέλους (και βρήκε τελικά τη γαλήνη)

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας