Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Μπορεί να αποτραπεί ενδεχόμενη παράλυση της Οικονομίας;
AP Photo/Michael Probst

Μπορεί να αποτραπεί ενδεχόμενη παράλυση της Οικονομίας;

  • A-
  • A+

Τις τελευταίες μέρες, όλοι μας, πέρα από μία πρωτόγνωρη έγκλειστη καθημερινότητα, βιώνουμε πρωτόγνωρες συνθήκες και στην οικονομία. Ένα μικρόβιο διαμέτρου 125 νανομέτρων, πέρα από την υγεία, απειλεί μακροοικονομικά μεγέθη, στο σύνολο του πλανήτη.

Σε μία χώρα όπως η δική μας, με μία οικονομία τεντωμένη, στα όριά της συνεχώς επί μία δεκαετία, η κατάσταση είναι ακόμα πιο ευαίσθητη. 

Εκείνο που έχει συμβάλλει τα μέγιστα στο να παραμείνει όρθια η οικονομία, είναι ο τουρισμός.  Ένας κλάδος, με συμμετοχή στο ΑΕΠ που σύμφωνα με εκτιμήσεις, αγγίζει έως και το 31% (1).

Αυτή την περίοδο, ο τουρισμός έχει μηδενίσει. Για την ακρίβεια, βρίσκεται κάτω από το μηδέν, μια και πέρα από την περίοδο που θα παραμένουν κλειστά καταλύματα, αεροπορικές, κ.ο.κ., γίνονται ακυρώσεις και για περιόδους, στις οποίες αναμένεται να λειτουργήσουν.

Αυτό σημαίνει ότι ασκούνται τεράστιες πιέσεις ρευστότητας στις επιχειρήσεις και τους  επιτηδευματίες του χώρου, που όχι μόνο βλέπουν τα έσοδά τους να μηδενίζονται, αλλά  αναγκάζονται να επιστρέψουν “μη-επιστρέψιμες” προκαταβολές κρατήσεων, λόγω ενεργοποίησης ρητρών “ανωτέρας βίας”. Στις περισσότερες περιπτώσεις δε, με τις εισπράξεις από τις προκαταβολές αυτές, να έχουν ήδη διατεθεί σε ανακαινίσεις και προετοιμασίες για την επερχόμενη  σεζόν.

Αυτό που καθιστά ακόμα πιο προβληματική την κατάσταση, μεσοπρόθεσμα, είναι ότι ο χρόνος που θα χαθεί, δεν αναπληρώνεται, κάτι που εξάλλου ισχύει και για το σύνολο των κλάδων, στην ευρύτερη κατηγορία της παροχής υπηρεσιών.

Ελλοχεύει ο κίνδυνος πέρα από τις απώλειες ζωών λόγω του ιού, να κλείσουν ή να αφελληνιστούν δεκάδες χιλιάδες επιχειρήσεις, με ό,τι αυτό συνεπάγεται  για τα μελλοντικά έσοδα του Κράτους.

Τα σενάρια σε αριθμούς

Εάν χαθεί τουριστικά το 2ο τρίμηνο του έτους, η απώλεια θα είναι κοντά στα 13 με 15,5 δις, ή 6,7% με 8,1% του ΑΕΠ (λαμβάνοντας υπόψη τον πολλαπλασιαστή (2) ).  Εάν χαθεί και ο Ιούλιος, 23 με 28 δις ή 12% με 14,6% του ΑΕΠ (2).  Και τα στοιχεία αυτά, αφορούν την επίδραση μόνο του τουρισμού στην οικονομία.

Εκείνο που δυσχεραίνει περαιτέρω την κατάσταση, είναι η γενικευμένη αίσθηση οικονομικής επισφάλειας, που οδηγεί με τη σειρά της σε στάση πληρωμών, με αποτέλεσμα να κλονίζονται κλάδοι της οικονομίας, που υπό άλλες συνθήκες, μπορεί και να μην επηρεάζονταν.

Στο σημείο αυτό, η ΕΚΤ και η ΕΕ οφείλουν να πάρουν τα ηνία και να δώσουν ουσιαστική ρευστότητα στην πραγματική οικονομία.  Όχι μόνο ποσοτική χαλάρωση ή δανεισμό (με το τελευταίο να δημιουργεί περισσότερες υποχρεώσεις σε ένα ήδη υπερχρεωμένο μέλλον).   Γενναιόδωρες πιστώσεις πόσων στο σύνολο πληθυσμού και επιχειρήσεων της ΕΕ (helicopter money), σύμφωνα με το πρόσφατο παράδειγμα του Χονγκ Κονγκ, και χωρίς να επιβαρύνονται τα δημοσιονομικά των κρατών-μελών (3).

Μία μαθηματική λύση ως τεχνητή ένεση ρευστότητας

Αναφορικά με τη στάση πληρωμών, και όχι μόνο, εκείνο που θα μπορούσε να ανακουφίσει την κατάσταση θα ήταν μία πλατφόρμα πολυμερών συμψηφισμών.  Ένα ψηφιακό κέντρο συναλλαγών επί της ουσίας (clearing house), το οποίο θα διαχειριζόταν μία υφιστάμενη κρατική αρχή, με σκοπό να διεκπεραιώνεται μεγάλος αριθμός συναλλαγών, με παροχή πολύ μικρότερης ρευστότητας από ότι κανονικά θα απαιτούνταν.

Για παράδειγμα:  Έστω ότι η εταιρία Α σε έναν συγκεκριμένο ημερολογιακό μήνα έχει υποχρεώσεις 10.000 € και αιτήματα 11.000 €.  Θα μπορούσε μέσω του κρατικού κέντρου συναλλαγών, να λάβει 1.000 € έχοντας μηδενίσει ταυτόχρονα όλες τις υποχρεώσεις της (με τα 1.000 € να προέρχονται από επιχειρήσεις με χρεωστικά).

Εφόσον διατεθούν εν μέρει, μέσω του παραπάνω μηχανισμού, θα μπορούσαν τα ποσά που θα διατεθούν από το Δημόσιο ως ενίσχυση στις επιχειρήσεις αλλά και στους εργαζόμενους, να έχουν τη μέγιστη δυνατή οικονομική επίδραση.

Η ιδέα αυτή δεν είναι κάτι καινούριο.  Οι πολυμερείς συμψηφισμοί χρησιμοποιούνται στις διατραπεζικές συναλλαγές, στις διεταιρικές συναλλαγές πολυεθνικών [και όχι μόνο] (4), στις συναλλαγές παραγώγων (5), κ.ο.κ.  Οδηγούν σε ταχεία διεκπεραίωση / εκκαθάριση συναλλαγών, με τη χαμηλότερη δυνατή δέσμευση ρευστότητας.

Ήδη εφαρμόζονται κάποια μέτρα στήριξης, αλλά χρειάζονται περισσότερα.  Προετοιμασία για το χειρότερο, για να παραμείνουμε όρθιοι, ακόμα κι αν ισχύσουν τα πιο ακραία σενάρια.  Τώρα είναι η στιγμή. Τώρα είναι που θα βρούμε ευήκοα ώτα στην Ευρώπη.  'Κατόπιν εορτής', θα είναι αργά.

* Οικονομικός αναλυτής

Υ.Γ. Θα ήθελα να ευχαριστήσω την ομάδα αναλυτών του INSETE για την αμεσότητα στην παροχή διευκρινίσεων σε στατιστικά στοιχεία που παρατίθενται στις πηγές στα 1. και 2., παρακάτω.

1. “H συμβολή του Τουρισμού στην ελληνική οικονομία το 2018”, INSETE Intelligence,

https://www.maritimes.gr/news/uploads/uploads/2019_SymvolhTourismou-2018.pdf , σ.14

2. ibid, υπολογισμός βάσει στοιχείων στη σ. 5, και σ. 14

3. https://voxeu.org/article/helicopter-money-time-now

4. https://treasuryxl.com/blog/the-principles-of-multilateral-netting-what-why-and-how/

5. https://www.clarusft.com/what-is-multilateral-netting-fx-ndf-clearing/

ΑΠΟΨΕΙΣ
Ή θα μεταρρυθμίσουμε την οικονομική διακυβέρνηση ή θα αποσυντεθεί η Ευρώπη
​Η τρέχουσα οικονομική και χρηματοπιστωτική διακυβέρνηση αποδείχθηκε ανεπαρκής: ενώ η νομισματική πολιτική είναι συγκεντρωμένη στα χέρια της ΕΚΤ, η δημοσιονομική πολιτική αφήνεται αποκλειστικά στους...
Ή θα μεταρρυθμίσουμε την οικονομική διακυβέρνηση ή θα αποσυντεθεί η Ευρώπη
ΑΠΟΨΕΙΣ
Ανισότητες και αποκλίσεις στα κράτη-μέλη της Ε.Ε.
Σε ειδική μελέτη της η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έδειξε ότι την επταετία 2008-2014 σημειώθηκε απόκλιση των οικονομιών των κρατών-μελών της Ε.Ε. Η απόκλιση αυτή προκλήθηκε από τη διεθνή οικονομική κρίση και...
Ανισότητες και αποκλίσεις στα κράτη-μέλη της Ε.Ε.
ΑΠΟΨΕΙΣ
Τεχνοκρατικό πρόγραμμα ή πολιτικό σχέδιο ανάπτυξης;
Η «χρηματοδότηση» της Ελλάδας από το ευρωπαϊκό «Ταμείο Ανάκαμψης» δεν είναι ακόμη ένα «χρηματοδοτικό πακέτο». Είναι και θα μπορέσει να είναι η ιδρυτική συνθήκη της νέας θεσμικής δημοκρατικής Ελλάδας, εάν και...
Τεχνοκρατικό πρόγραμμα ή πολιτικό σχέδιο ανάπτυξης;
ΑΠΟΨΕΙΣ
Το δίκαιο που γεννήθηκε από τις Συνθήκες
Μετά τη Συνθήκη της Λισαβόνας στη νέα αρχιτεκτονική της Ευρωπαϊκής Ενωσης στο κυρίως κείμενο των Συνθηκών αφαιρείται η αναφορά σχετικά με την υπεροχή του δικαίου της Ενωσης.
Το δίκαιο που γεννήθηκε από τις Συνθήκες
ΑΠΟΨΕΙΣ
Εν συντομία
Tη δημιουργία «εργαλείου φερεγγυότητας» για την κάλυψη των κεφαλαιακών αναγκών υγιών ευρωπαϊκών επιχειρήσεων που πλήττονται από την πανδημία θα προτείνει μεταξύ άλλων η Κομισιόν.
Εν συντομία
ΑΠΟΨΕΙΣ
Πώς θα αξιοποιήσουμε πόρους του ΕΣΠΑ έως 7,5 δισ.
Στον δημόσιο διάλογο προβάλλεται η άποψη που θεωρεί υπερβολική, έξω από τις χρηματοδοτικές δυνατότητες της χώρας, την υλοποίηση μέτρων άμεσων για το σήμερα αλλά και την επόμενη μέρα.
Πώς θα αξιοποιήσουμε πόρους του ΕΣΠΑ έως 7,5 δισ.

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας