Οι γλωσσικές κοτσάνες που καθημερινά εκπέμπονται από ραδιόφωνο και τηλεόραση, κυρίες και κύριοι, δεν μ’ αφήνουν να χαρώ την όμορφη γλώσσα σας, που με υπομονή και επιμονή προσπαθώ να μάθω να μιλάω.
(Μη νομίζετε, το ίδιο συμβαίνει και στις εφημερίδες, μόνο που σ’ αυτές υπάρχει ο… Αγιος Διορθωτής, που συνήθως προλαβαίνει το κακό και το ξορκίζει…)
Θα σας δώσω μερικά παραδείγματα, για να καταλάβετε τι εννοώ:
■ Λέει η καλή συνάδελφος του ΣΚΑΪ, στο ραδιόφωνο: «Κι από αισθητική; Καλά! Υπό του μηδενός!».
Και, βέβαια, μου καταστρέφει την Κυριακή. Διότι το σωστό είναι «υπό το μηδέν», δηλαδή υπό + αιτιατική, όταν θέλουμε να δώσουμε την έννοια του «κάτω από».
Π.χ. «ο υφυπουργός είναι υπό τον υπουργό». Διότι το «υπό» με γενική σημαίνει «από τον». Π.χ. «ο πανηγυρικός εξεφωνήθη υπό του κυρίου Τάδε».
■ Μιλάει στο τηλέφωνο ο συνάδελφος, στη διάρκεια ραδιοφωνικής εκπομπής (ΕΡΤ).
Ξαφνικά η γραμμή διακόπτεται. Λέει τότε ο δημοσιογράφος:
-Χμ… Κόπηκε η γραμμή, θα συνεχίσουμε όταν αποκατασταθεί το πρόβλημα.
Λοιπόν, μια κι έξω: Τα προβλήματα δεν «αποκαθίστανται», αλλά λύνονται.
Οταν ο δάσκαλος σας έβαζε ένα πρόβλημα τι σας ζητούσε; Να το… αποκαταστήσετε ή να το λύσετε;
Στην περίπτωσή μας, εκείνο που έπρεπε να αποκατασταθεί ήταν η ομαλή επικοινωνία.
Το ίδιο λάθος γίνεται και με τις βλάβες. Λένε π.χ. «αποκαταστάθηκε η βλάβη στη ΔΕΗ και ξανάρθε το ρεύμα».
Λάθος! Η βλάβη δεν αποκαθίσταται, αλλά επιδιορθώνεται.
Εκείνο που αποκαθίσταται στην περίπτωση αυτή είναι η ομαλή παροχή ρεύματος. Σύμφωνοι;
■ Να και μια νέα… μόδα, προφανώς λόγω άγνοιας. Αντί για «ιδεώδες» λένε «ιδεατό».
Μόνο που «ιδεώδες» σημαίνει το «καλύτερο» (ιδεώδης λύση, ιδεώδεις συνθήκες κ.λπ.) ενώ «ιδεατό» θα πει κάτι που δεν υπάρχει, παρά μόνο ως ιδέα στο κεφάλι κάποιου ή κάποιων.
Μην τα μπερδεύουμε, λοιπόν, γιατί η γλώσσα μάς εκδικείται όταν την κακοποιούμε.
■ Αμ εκείνο το… «εώς» -ο τόνος στη λήγουσα; Νέο φρούτο, προϊόν κι αυτό της γενικής αγραμματοσύνης που μας χαρακτηρίζει.
Το σωστό είναι έως -ο τόνος στο «ε», κάτι που φαίνεται πως δεν πολυαρέσει στις συμπαθείς -κατά τα άλλα- εκφωνήτριες των δελτίων ειδήσεων.
Εκείνο που με ανησυχεί είναι ότι, όπως φαίνεται, κανείς -διευθυντής, αρχισυντάκτης, προϊστάμενος κ.λπ.- δεν διορθώνει τους εκφωνητές αυτούς, εξηγώντας τους τα λάθη τους.
Καλά, δεν ακούνε τις εκπομπές των σταθμών τους;
* Το Αλλοπαράκι μου είναι η αγαπημένη μου σκυλίτσα, που κάποιοι από σας βαλθήκατε να τρελάνετε. Θυμάμαι τον Παύλο Τσίμα, συνάδελφο που, διάολε, ξέρει ελληνικά, να μας λέει ότι «το 2000 είναι μια σημαντική… ημερομηνία»! Σοβαρά; Από πότε;
