Οσο το διαβάζω τόσο θέλω να γράψω γι’ αυτό και να σας συστήσω να το πάρετε στα χέρια σας. Μιλάω για το βιβλίο «Ο Ανθρωπος και τα άλλα ζώα», εκδόσεις Παπαζήση, σελ. 458. Εναν συλλογικό τόμο, γραμμένο από 79 ανθρώπους της Επιστήμης, των Τεχνών, του Τύπου και της Δικαιοσύνης, που η καθηγήτρια του Παντείου κ. Αννα Λυδάκη -που είχε την ιδέα και την επιμέλεια- κατόρθωσε να επιστρατεύσει (ο ογδοηκοστός είμαι εγώ, αλλά θα πήγαινε πολύ να παινεύω τον εαυτό μου…).
Στην πραγματικότητα πρόκειται για μια εγκυκλοπαίδεια που περιλαμβάνει τη νομική, ιατρική, ιστορική, περιβαλλοντική πλευρά της αντιμετώπισης των ζώων από τους ανθρώπους, γραμμένη με βαθιά γνώση αλλά και ευαισθησία -ίσως και κάποια ενοχή- για τα θέματα αυτά.
Παράλληλα, περιέχονται και πλήθος ιστοριών, μικρά βιωματικά διηγήματα, από ανθρώπους που έζησαν και αγάπησαν τα ζώα σαν μέλη της οικογένειάς τους.
Για όλα αυτά θέλω να γράψω, αλλά θα περιοριστώ, λόγω χώρου, σε κάποια μικρά αλλά σημαντικά αποσπάσματα που ξεχώρισα:
● Κι αρχίζουμε απ’ τον Αριστοτέλη (μας τον θυμίζουν οι Γρηγόρης και Λάμπρος Τσούνης, ορνιθολόγος και περιβαλλοντολόγος, αντίστοιχα):
Στο βιβλίο του «Περί τα ζώα ιστορίαι», ο Αριστοτέλης περιγράφει με καταπληκτική ομορφιά το χτίσιμο της φωλιάς των χελιδονιών: «Οταν βάζει το άχυρο στη λάσπη ακολουθεί την ίδια διαδικασία με τον άνθρωπο. Ανακατεύει δηλαδή τα στελέχη με τη λάσπη, κι αν του λείψει αυτή, βρέχει και κυλιέται με τα βρεγμένα φτερά του στη σκόνη. Χτίζει τη φωλιά του βάζοντας πρώτα από κάτω τα σκληρά υλικά και φτιάχνοντάς την στα μέτρα του».
● Οι Αγιοι των ζώων είναι το θέμα του καθηγητή (Δημοκρίτειο) κ. Μανόλη Βαρβούνη. Που μας μιλάει για τον Αγιο Βλάσιο, που προστατεύει τα ποίμνια και θεραπεύει και τον πονόλαιμο! Τον Αγιο Πλάτωνα, που προστατεύει ποίμνια αλλά και ποιμένες. Τον Αγιο Μόδεστο, που στη γιορτή του τάιζαν κόλλυβα και άρτο τα ζώα για να ‘χουν την προστασία του. Τον Αγιο Χαράλαμπο, που στη γιορτή του πήγαιναν τα ζώα έξω απ’ τον ναό για να τα ευλογήσει. Και τον Αγιο Γεώργιο, που τον τιμούν ιδιαίτερα οι νομάδες ποιμένες, οι Σαρακατσάνοι, για να φυλάει τα πολυάριθμα κοπάδια τους.
● Περί φιλοζωίας -που τη θεωρεί ανθρωποκεντρική πλάνη- γράφει η καθηγήτρια (Πάντειο) κ. Παναγιώτα Γεωργοπούλου. Και αναρωτιέται: «Ποια είναι αυτά τα ζωικά είδη (σ.σ. που αγαπάμε); Είναι τα ζώα συντροφιάς, τα ζώα εκτροφής, τα ζώα των επιστημονικών εργαστηρίων, οι άγριες μορφές ζωής; Περιλαμβάνονται τα πτηνά, τα ψάρια, τα έντομα, τα παράσιτα, τα μικρόβια, οι ιοί;». Και αφού εξετάσει διεξοδικά το θέμα, καταλήγει:
«Στη βάση της παραδοχής ότι ο άνθρωπος είναι προϊόν της ίδιας εξελικτικής διεργασίας μέσω της οποίας προέκυψε κάθε άλλη μορφή ζωής πάνω στη Γη, αναδεικνύεται η θεμελιώδης ενότητα του ανθρώπου με τον υπόλοιπο έμβιο κόσμο. […] Μια τέτοια αναγνώριση αποκαθηλώνει τον άνθρωπο από το κέντρο της ύπαρξης. Ο άνθρωπος δεν είναι πλέον ο ανώτερος σκοπός της ζωής, αλλά ένα από τα πολλά οχήματα της ίδιας της ζωής».
● Για τα άγρια ζώα (μινκ, νυφίτσα) που εκτρέφονται για τη γούνα τους μιλάει το κείμενο της δικηγόρου κ. Γεωργίας Καρυδάκη. Και αναφέρει τις πρωτοβουλίες πολιτών σχετικά με το θέμα: «Τα μινκ υποφέρουν 18 λεπτά προτού πεθάνουν και οι νυφίτσες 24, καθώς όσο πιο αργός είναι ο θάνατος τόσο πιο λεία είναι η γούνα» και ακόμα: «Περνούν μια πολύ σύντομη και εντελώς αφύσικη ζωή, φυλακισμένα μέσα σε μικρά μεταλλικά κλουβιά, μόνο και μόνο για να θανατωθούν όταν η γούνα τους είναι στην κατάλληλη κατάσταση…».
● Για το σχέδιο του Ε. Μ. Πολυτεχνείου για πιο ζωντανές, φιλικές και ελκυστικές πόλεις γράφει ο καθηγητής (ΕΜΠ) κ. Θάνος Βλαστός. Μιλάει για πόλεις όπου άνθρωποι και ζώα θα ζουν καλύτερα. Αντιγράφω μια μικρή αναφορά του στη γνωστή σε όλους μας «βόλτα με τον σκύλο μας»:
«Βγάζουμε το σκυλί βόλτα, όμως στην πράξη αυτό είναι που πάει μπροστά, εμείς το ακολουθούμε. Κατά μία έννοια, αυτό είναι που μας βγάζει έξω, γιατί αυτό περισσότερο το αφορά, λιγότερο εμάς. Στην κοινωνία μας, περιθωριοποιημένοι και με εν υπνώσει τα ένστικτά μας, προτιμούμε την ασφάλεια του κλειστού χώρου. Χρειάζεσαι δικαιολογία για να βγεις έξω, αλλιώτικα δειλιάζεις. Το σκυλί μάς δίνει το πρόσχημα. Χάρη στα σκυλιά, η ανθρώπινη παρουσία στον δρόμο γίνεται πιο έντονη. Μαζί με τον σκύλο μας είμαστε πιο χαλαροί, δεν έχουμε σταθερό δρομολόγιο και προορισμό. Η βόλτα μας μαζί του έχει χάζεμα. Το έχουμε τόσο ανάγκη».
Σταματάω εδώ, πιστεύοντας ότι έχω δώσει ένα μικρό δείγμα απ’ την ποικιλία των θεμάτων και την ποιότητα των κειμένων αυτού του θαυμάσιου βιβλίου. Που σας το συνιστώ ανεπιφύλακτα.
Aγανακτισμένες ευχές!
Συνηθίζεται, τις μέρες αυτές, να ακούγονται απ’ τους ραδιοφωνικούς σταθμούς ευχές από κάποιους μπόμπιρες και μπομπιρίνες.
Οι φωνούλες τους και αυτά που λένε μας ομορφαίνουν τη ζωή και γλυκαίνουν την καρδιά μας. Απ’ όσα άκουσα πρόσφατα, ξεχώρισα αυτό:
«Χτες το βράδυ που κοιμόμουνα, ήρθαν πάλι οι καλικάντζαροι. Εφαγαν όλους τους κουραμπιέδες, άφησαν πατημασιές κι ύστερα μπήκαν στο τζάκι κι έφυγαν γρήγορα. Τους μαλώνει κανείς; Καλή Χρονιά!».
Ε, ακόμα γελάμε.
-320x213.jpg)
