Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Στα κάστρα του Μοριά

Ο αυτοκινητόδρομος φέρνει τους επισκέπτες έως την είσοδο του κάστρου του Ακροκόρινθου.

Φωτογραφία: Θοδωρής Αθανασιάδης, viewsofgreece.gr
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Στα κάστρα του Μοριά

  • A-
  • A+
Με εαρινή διάθεση σκαρφαλώνουμε εκεί όπου οι πέτρες στοιχειώνουν τους θρύλους και διηγούνται τις ιστορίες τους.

Διάσπαρτος από κάστρα ο Μοριάς. Από τη χαραυγή της Ιστορίας η ανάγκη προστασίας των ανθρώπων, των εμπορικών δρόμων και των αγαθών ήταν επιτακτική σε αυτό το σταυροδρόμι της Ανατολής με τη Δύση.

Σε κανένα άλλο ίσως μέρος της ανατολικής Μεσογείου και των Βαλκανίων δεν συνωστίζονται σε τόσο μικρό χώρο τόσο πολλά, μεγάλα και σημαντικά κάστρα και ακροπόλεις.

Βέβαια η φθορά του χρόνου δεν λυπήθηκε ούτε αυτούς του αγέρωχους βιγλάτορες. Τα περισσότερα οχυρά των αρχαίων και βυζαντινών χρόνων υπέκυψαν στα στοιχεία της φύσης αλλά και στην πολεμική μάνητα των ανθρώπων, ενώ αυτά που διασώζονται χτίστηκαν κυρίως κατά τον Μεσαίωνα και είναι κατάλοιπα της Φραγκοκρατίας (1204-1566).

Περπατώντας σήμερα ανάμεσα στις χορταριασμένες ντάπιες και στους γκρεμισμένους πύργους είναι σαν να ζεις ξανά την ιστορία τους. Ζωντανεύουν οι εικόνες του παρελθόντος, ανεμίζουν τα τροπαιοφόρα λάβαρα πάνω στα δυναμάρια, μαίνονται οι μάχες, οι συνωμοσίες, εκπλήσσουν οι ηρωισμοί, οι προδοσίες, οι επινίκιες πομπές, τα ρεσάλτα των κουρσάρων, προκαλούν θλίψη η απελπισία των πολιορκημένων, οι σφαγές, τα σκλαβοπάζαρα που στήνονταν μετά την άλωση…

Είναι σαν να βλέπεις την ίδια τη ζωή στο παρελθόν της να ακροβατεί στις επάλξεις…

Σε αυτό το ανοιξιάτικο λοιπόν ταξιδιωτικό οδοιπορικό θα επισκεφτούμε τέσσερα από τα σπουδαιότερα κάστρα της Πελοποννήσου που διατηρούνται μέχρι και σήμερα σε αρκετά καλή κατάσταση και παρουσιάζουν τεράστιο περιηγητικό και ιστορικό ενδιαφέρον.

Ακροκόρινθος, άπαρτος βιγλάτορας

Αν είχες κάποτε στην κατοχή σου τον Ακροκόρινθο, θα όριζες και τις τύχες ολόκληρου του Μοριά!

Ετσι πίστευαν οι παλιοί πολέμαρχοι, και ίσως να μην είχαν καθόλου άδικο.

Ακόμη και σήμερα, τον βράχο του Ακροκόρινθου και να θέλεις να τον προσπεράσεις δεν γίνεται.

Στον βραχώδη απόκρημνο λόφο, που δεσπόζει πάνω από το λιμάνι της Κορίνθου με ανοιχτό ορίζοντα προς τον Κορινθιακό κόλπο και το Αιγαίο, βλέπουμε να κυριαρχεί στη μοραΐτικη τοπιογραφία το σπουδαιότερο και καλύτερα οχυρωμένο κάστρο της Πελοποννήσου.

Τα πρώτα έργα οχυρωματικών κατασκευών άρχισαν στην κορφή του λόφου από τους αρχαίους Κορίνθιους. Ωστόσο, δεν ήταν οι μόνοι που ενδιαφέρθηκαν για τούτο το θρυλικό οχυρό. Αργότερα οι Ρωμαίοι, οι Βυζαντινοί, οι Φράγκοι, οι Ενετοί, οι Τούρκοι και όσοι πέρασαν από εδώ, επωφελήθηκαν από την ύπαρξη του ισχυρού βιγλάτορα, ενισχύοντας τις επάλξεις του με νέες ντάπιες και προμαχώνες.

Ο αυτοκινητόδρομος φέρνει τους επισκέπτες έως την είσοδο του κάστρου. Με την πρώτη ματιά θα εντυπωσιαστείς από την εξωτερική όψη των στιβαρών τειχών που ορθώθηκαν τον Μεσαίωνα και στηρίχτηκαν πάνω στα αρχαία. Στη συνέχεια, θα ανηφορίσεις τα απότομα σκαλοπάτια και θα περάσεις τις τρεις πύλες για να μπεις στο εσωτερικό του. Από εδώ και πέρα το καλντερίμι θα μετρά ένα ένα τα ανηφορικά βήματά σου.

Οσο ψηλότερα ανεβαίνεις, η αμυντική δομή των τειχών θα χαλαρώνει και θα αποκαλύπτονται υπέροχες εξοχές και κατασκευές που διατηρήθηκαν στη ροή των αιώνων, όπως η τρίκλιτη ενετική βασιλική του Αγίου Δημητρίου, τζαμιά, κρήνες, αλλά και τα θεμέλια του αρχαίου ναού της Αφροδίτης. Από την κορφή του λόφου η θέα είναι ασύγκριτη και δικαιολογεί πλήρως τον θαυμασμό του αρχαίου Ελληνα γεωγράφου Στράβωνα για τον Ακροκόρινθο.

ℹ️ Η είσοδος του κάστρου απέχει από την Αθήνα 90 χιλιόμετρα και από την πόλη της Κορίνθου 12 χιλιόμετρα. Ο αρχαιολογικός χώρος είναι ανοιχτός καθημερινά 8 π.μ. με 4 μ.μ. και η είσοδος είναι ελεύθερη. Πληροφορίες, στο τηλέφωνο 27410-31266. Προσοχή, μην έρθετε εδώ λίγο πριν κλείσει η είσοδος του κάστρου διότι δεν θα προλάβετε να δείτε τίποτα.

Παλαμήδι, ο φρουρός του Αργολικού

Παλαμήδι: το σύνολο του αμυντικού συγκροτήματος, που απαρτιζόταν από οχτώ προμαχώνες, θεωρούνταν απόρθητο

Φωτογραφία: Θοδωρής Αθανασιάδης, viewsofgreece.gr

Εδώ φυλακίστηκε ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης για οχτώ μήνες

Από τότε που ο γιος του Ποσειδώνα Ναύπλιος αποφάσισε να χτίσει εδώ, στον μυχό του Αργολικού κόλπου, την πόλη του και να της δώσει το όνομά του, έχει κυλήσει πολύ νερό στο αυλάκι της Ιστορίας…

Στην ελληνιστική εποχή ξεκίνησαν τα πρώτα οχυρωματικά έργα στον λόφο της Ακροναυπλίας και ο ναύσταθμος, που ήταν τότε το Ναύπλιο, εξελίχθηκε σε ισχυρή πόλη. Αργότερα η χερσόνησος της Ακροναυπλίας γέμισε βυζαντινές κούλες και τα αρχαία τείχη που προϋπήρχαν έγιναν θεμέλια για τα πρώτα βενετσιάνικα οχυρά.

Η ολοκληρωμένη ιδέα της οχύρωσης του Παλαμηδιού ανήκει στον αρχιστράτηγο των Ενετών Μοροζίνι, όταν ανακατέλαβε το Ναύπλιο από τους Τούρκους το 1686. Κατά τη δεύτερη περίοδο ενετοκρατίας, το έργο σχεδιάστηκε από τον κυβερνήτη Γκριμάνι και ολοκληρώθηκε μέσα σε τρία χρόνια (1711-1714) από τον Αγκοστίνο Σαγκρέντο.

Το σύνολο του αμυντικού συγκροτήματος, που θεωρούνταν απόρθητο, απαρτιζόταν από οχτώ προμαχώνες που συνδέονταν μεταξύ τους με τείχη. Το φρούριο επικοινωνούσε με την πόλη με γαλαρία που αργότερα αντικαταστάθηκε από 857 απότομα σκαλοπάτια. Τελικά, οι Τούρκοι πήραν το κάστρο το 1715 μετά την προδοσία του Λασάλ, του στρατιωτικού μηχανικού που είχε συμβάλει στην κατασκευή του!

Στις 30 Νοεμβρίου του 1822, 350 τολμηροί Ελληνες με επικεφαλής τον Στάικο Σταϊκόπουλο κατάφεραν το ακατόρθωτο: ύψωσαν στο Παλαμήδι το λάβαρο της επανάστασης αιφνιδιάζοντας τους Τούρκους και οδήγησαν το Ναύπλιο στην απελευθέρωση.

Η τραγική ειρωνεία της ιστορίας είναι ότι ο αρχιστράτηγος αυτής της πολιορκίας, Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, φυλακίστηκε –καταδικασμένος σε θάνατο– στον ίδιο χώρο για οχτώ μήνες.

Από τους προμαχώνες του η θέα είναι περιφερειακή: η πόλη του Ναυπλίου, τα βουνά του Μοριά και σχεδόν όλος ο Αργολικός κόλπος ποζάρουν στο… πιάτο.

ℹ️ Οι πύλες του είναι ανοιχτές για το κοινό καθημερινά 8 π.μ. έως 7.45 μ.μ. Η γενική είσοδος κοστίζει 8 ευρώ, ενώ για φοιτητές και παιδιά (έως 18) η είσοδος είναι δωρεάν. Τηλέφωνο 27520-28036.

Αργος, περασμένα μεγαλεία

Η είσοδος στο κάστρο του Αργους είναι ελεύθερη για το κοινό

Φωτογραφία: Θοδωρής Αθανασιάδης, viewsofgreece.gr

Λίγα χιλιόμετρα βορειότερα από το Ναύπλιο βρίσκεται το σύγχρονο Αργος, χτισμένο στη θέση της αρχαιότερης πόλης του ελλαδικού χώρου. Δυστυχώς, η νέα πολιτεία έχει χάσει την ταυτότητά της και ο επισκέπτης αγωνίζεται μέσα από τα απρόσωπα, νεότερα χτίσματα να ανακαλύψει τους σπουδαίους αρχαιολογικούς χώρους. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν υπολείμματα της αρχαίας αγοράς που βρίσκονται στο νότιο άκρο της πόλης και τμήματα του πάλαι ποτέ θαυμαστού θεάτρου με τις 20.000 θέσεις.

Αν υψώσεις το βλέμμα σου πάνω, στον αργολικό ουρανό, θα διακρίνεις στην κορφή του λόφου τα ισχυρά τείχη του μεσαιωνικού βιγλάτορα. Στην είσοδο του σχετικά άγνωστου αυτού κάστρου καταλήγει ανηφορικός, αλλά ασφάλτινος δρόμος. Η επόπτευση από εδώ σε όλη την πεδιάδα, στο Ναύπλιο και στον Αργολικό κόλπο είναι μοναδική. Για τον λόγο αυτόν, η τοποθεσία οχυρώθηκε από τα πανάρχαια χρόνια. Ο μύθος μάλιστα αναφέρει ότι εδώ ύψωσαν τα πρώτα τείχη οι Κύκλωπες, ενώ το σίγουρο είναι πως τον λόφο οχύρωσε το πανάρχαιο φύλο των Πελασγών.

Αργότερα Βυζαντινοί, Φράγκοι, Ενετοί και Τούρκοι μηχανικοί, χρησιμοποιώντας αρχαία δομικά υλικά, πρόσθεσαν στο πέρασμα των αιώνων τις δικές τους επάλξεις που διασώζονται μέχρι και σήμερα.

Αν και για τους Βυζαντινούς ήταν ένα από τα σημαντικότερα οχυρά της Πελοποννήσου, η οριστική διαμόρφωση του κάστρου –αυτήν που βλέπει ο σημερινός επισκέπτης– οφείλεται στους Φράγκους μηχανικούς. Ετσι, λοιπόν, μετά την πτώση της Κωνσταντινούπολης από τους Σταυροφόρους, ο Βουργουνδός ευγενής και πολέμαρχος Οθων ντε λα Ρος ανακατασκευάζει πλήρως το κάστρο, πατώντας επάνω στις βυζαντινές επάλξεις.

Αργότερα, το κάστρο του Αργους ή της Λάρισας, όπως ήταν επίσης γνωστό, πέρασε για λίγο στα χέρια των Παλαιολόγων για να καταλήξει τελικά στους Ενετούς, που το κράτησαν μέχρι το 1463, οπότε πέρασε στην κατοχή των Τούρκων.

Η σημερινή κατάστασή του, καθώς διατηρούνται σχεδόν όλα τα εξωτερικά τείχη, φαινομενικά δείχνει καλή. Ωστόσο, στο εσωτερικό του ο επισκέπτης αντικρίζει κυρίως σωρούς από πέτρες. Επιλέξτε να ανεβείτε εδώ μια ηλιόλουστη μέρα, με διαύγεια στην ατμόσφαιρα. Θα εντυπωσιαστείτε από την απίστευτη θέα!

ℹ️ Προσοχή, δεν θα πρέπει να κινείστε εκτός σημαδεμένων διαδρόμων αφού ανάμεσα στα χαλάσματα υπάρχουν επικίνδυνα σημεία. Η είσοδος είναι ελεύθερη για το κοινό. Τηλέφωνο επικοινωνίας 27510-22810. Το κάστρο απέχει από το Ναύπλιο 16 χλμ. και από την Αθήνα 130.

Χλεμούτσι, μια ιστορία σαν παραμύθι

Το κάστρο Κλερμόν –Χλεμούτσι το ονόμαζαν οι Ελληνες– ήταν το προπύργιο του Φραγκικού Πριγκιπάτου της Αχαΐας

Φωτογραφία: Θοδωρής Αθανασιάδης, viewsofgreece.gr

Βρίσκεται στα όρια των νομών Ηλείας και Αχαΐας και στην ιστορία έχει καταγραφεί ως κάστρο Κλερμόν (Clermont). Χλεμούτσι το ονόμαζαν οι Ελληνες, ενώ οι Βενετσιάνοι το είπαν Καστέλ Τορνέζε (Castel Tornese).

Ηταν από τα ισχυρότερα κάστρα της δυτικής Ελλάδας, προπύργιο του Πριγκιπάτου της Αχαΐας και χτίστηκε το 1223 από τον Γάλλο ευγενή και πρίγκιπα της Αχαΐας Γοδεφρείδο Α' Βιλλεαρδουίνο.

Χτισμένο καθώς είναι στο δυτικότερο άκρο της Πελοποννήσου, στην κορφή ενός λόφου που ξεπετάγεται 220 μέτρα επάνω από την επιφάνεια της θάλασσας, εποπτεύει το στρατηγικό στενό της Ζακύνθου και γενικότερα το Ιόνιο πέλαγος και θεωρείται το μεγαλύτερο κάστρο των Φράγκων στη Νότια Βαλκανική.

Βέβαια, στην πορεία του ιστορικού χρόνου άλλαξε πολλές φορές αφεντάδες καθώς βρέθηκε κάτω από την εξουσία των τυχοδιωκτών Καταλανών, των δεσποτάδων της Ηπείρου, των Παλαιολόγων, των Ενετών και φυσικά των Τούρκων. Το 1828 ο Ιμπραήμ βομβάρδιζε ανηλεώς το γερασμένο καστέλι και κατέστρεψε μέρος των τειχών του.

Ο επισκέπτης έχει πολλά να δει περνώντας την πύλη του κάστρου. Στο εσωτερικό του διασώζονται παλιές ορθογώνιες στέρνες, θολωτές αίθουσες, αποθήκες τροφίμων, κοιτώνες των στρατιωτών. Εντυπωσιακό είναι το τζαμί του σουλτάνου Βαγιαζήτ Β' Βελή που χτίστηκε το 1500 και το αναφέρει και ο Τούρκος περιηγητής Εβλιγιά Τσελεμπή.

Σε γενικές γραμμές, η αίσθηση που προκαλείται στον επισκέπτη είναι η πολύπλοκη εσωτερική αμυντική δομή του κάστρου που υποστηρίζει και τη σπουδαιότητά του. Ενδιαφέρον είναι και το αρχαιολογικό μουσείο που υπάρχει εδώ.

Στο κοντινό χωριό Κάστρο θα βρείτε ταβέρνες για τη μεσημεριανή σας ανάπαυλα, ενώ οι πιο τολμηροί μπορούν να δοκιμάσουν μια βουτιά στις απλωτές παραλίες του Ιονίου και των Λουτρών Κυλλήνης, που απέχουν μόλις 3-5 χιλιόμετρα από το κάστρο.

ℹ️ Το κάστρο απέχει από την Αμαλιάδα μόλις 27 χιλιόμετρα, από την Πάτρα 75 χλμ. και από την Αθήνα 285 χιλιόμετρα. Ο αρχαιολογικός χώρος είναι ανοιχτός από τις 8.30 το πρωί έως τις 4 το απόγευμα (εκτός Τρίτης), η είσοδος κοστίζει 4 ευρώ, ενώ και εδώ για φοιτητές και παιδιά έως 18 ετών είναι δωρεάν. Πληροφορίες στο τηλέφωνο 26230-95033.

🔻 Κείμενο - φωτογραφίες: Θοδωρής Αθανασιάδης - viewsofgreece.gr

ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Στον δρόμο των ορεινών λιμνών
Συνεχίζοντας το οδοιπορικό μας στον μαγικό κόσμο των λιμνών ανηφορίζουμε τα βουνά του βορινού Μοριά και αναζητούμε τέσσερις από τις ομορφότερες ορεινές λίμνες της Ελλάδας.
Στον δρόμο των ορεινών λιμνών
ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Από την Κλειτορία στα Καλάβρυτα
Προσεγγίζουμε γνωστές και άγνωστες γωνιές του Χελμού μέσα από μια διαφορετική διαδρομή που επιφυλάσσει αρκετές εκπλήξεις και ελάχιστη κίνηση. O ασφάλτινος δρόμος που οδηγεί από την Κλειτορία στα Καλάβρυτα και...
Από την Κλειτορία στα Καλάβρυτα
ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Χριστούγεννα στα χωριά του δυτικού Πάρνωνα
Από το οροπέδιο της Τεγέας μέχρι τα βράχια του Ζάρακα Λακωνίας και από την κοιλάδα του Ευρώτα μέχρι τα παράλια του Αστρους, τον πρώτο λόγο έχει ο Πάρνωνας. Ιδανικός προορισμός για να νιώσεις την ανάσα του...
Χριστούγεννα στα χωριά του δυτικού Πάρνωνα
ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Από την Καλαμάτα στη Σκαρδαμούλα
Από τα θαλασσινά τοπία της Σκαρδαμούλας ώς τις απολιθωμένες γειτονιές στα Τσέρια, στο Πραστείο (ή Προάστιο) και στο Ξωχώρι. Η ίδια αρχέγονη δύναμη της γης κρύβεται παντού. Αυτή που γέννησε τον Ταΰγετο, το πιο...
Από την Καλαμάτα στη Σκαρδαμούλα
ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Απρόσμενη συνάντηση στην προσηλιακή Μάνη
Από τα παστέλ χρώματα της ναυτικής πολιτείας του Γυθείου στα σκελεθρωμένα πυργόσπιτα της Μάνης. Η ναυτική πολίχνη εντυπωσιάζει καθώς απλώνεται αμφιθεατρικά στο ύψωμα του λόφου, αντικρίζοντας το λιμάνι και το...
Απρόσμενη συνάντηση στην προσηλιακή Μάνη
ΑΠΟΔΡΑΣΕΙΣ
Και από στεριά και από θάλασσα
Αν αντιπαθείς τα θαλασσινά ταξίδια και θέλεις να επισκεφτείς ένα νησί, κανένα πρόβλημα. O Πόρος μοιάζει να τα έχει όλα, καταπράσινη φύση, μικρά μεγέθη, κατάφυτες παραλίες και άφθονα μέρη για εξερευνήσεις....
Και από στεριά και από θάλασσα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας