Υπόθεση Μορφέας

Παρίσι 1830. Ο Λουδοβίκος-Φίλιππος, ο «Βασιλιάς των Γάλλων με τη χάρη του Θεού και τη βούληση του Εθνους», μετά την ανάληψη της εξουσίας με την επανάσταση των Τριών Ενδοξων Ημερών, βρίσκεται αντιμέτωπος με πολλαπλές προκλήσεις: απεργίες, διαδηλώσεις, παρελάσεις κάθε είδους και βίαιες συγκρούσεις ταράζουν τους δρόμους του Παρισιού, ενώ η δίκη των πρώην υπουργών του Κάρολου Ι΄ αποτελεί την πρώτη σημαντική δοκιμασία του νέου καθεστώτος. Η Ιουλιανή Επανάσταση αποτελεί το ιστορικό υπόβαθρο για το παρόν αστυνομικό μυθιστόρημα.

Το ήδη ταραγμένο Παρίσι κλονίζει ακόμα περισσότερο ο ύποπτος θάνατος του Λισιέν Ντοβέρν, γιου υπουργού της νέας κυβέρνησης, ο οποίος αποδίδεται σε αυτοκτονία. Τα ερωτήματα βαραίνουν την οικογένεια του νεκρού, που αναζητά τα αίτια της απελπισμένης αυτής πράξης. Την υπόθεση αναλαμβάνει να φωτίσει ένας εκκεντρικός ντετέκτιβ, ο Βαλεντίν Βερν. Τι σχέση μπορεί να έχει η υποτιθέμενη αυτοκτονία του νεαρού Ντοβέρν με τη δίκη των υπουργών του Κάρολου Ι΄; Είναι άραγε η μόνη «αυτοκτονία» που ταράσσει το Παρίσι; Πώς εμπλέκονται στα γρανάζια της ιστορίας ο «Εφημέριος» και τα αποτρόπαια εγκλήματα που έχει διαπράξει εις βάρος ανήλικων αγοριών τα τελευταία χρόνια; Πώς συνδέεται το σκοτεινό και θλιβερό παρελθόν του ντετέκτιβ Βερν με τα γεγονότα που επιδιώκει να διαλευκάνει; Πώς οι καθρέφτες «που στέλνουν ο ένας στον άλλο μια πραγματικότητα απατηλή, κατακερματισμένη, παραμορφωμένη», φαντασμαγορία αντανακλάσεων, αιχμαλωτίζουν τους ήρωες;

Ο Eric Fouassier (1963), διδάκτωρ χημείας και νομικής, λάτρης της Ιστορίας, καθηγητής Πανεπιστημίου και μέλος της Γαλλικής Εθνικής Ακαδημίας Φαρμακευτικής, με το Γραφείο Αποκρυφιστικών Υποθέσεων μας μεταφέρει στη Γαλλία των αρχών του 19ου αι., στην εποχή των πολυάριθμων ανακαλύψεων και επινοήσεων στον χώρο της επιστήμης και της τεχνικής και στην οικονομική ανάπτυξη που κορυφώθηκε στα χρόνια της Δεύτερης Αυτοκρατορίας. Βέβαια, η πρόοδος αυτή συμπορεύτηκε με τις άθλιες συνθήκες διαβίωσης των κατώτερων κοινωνικών τάξεων και διασαλεύτηκε από τη φθορά και την απαξίωση των θεσμών, που ενέτειναν τις αντιθέσεις στη γαλλική κοινωνία. Ο Fouassier στο μυθιστόρημα πραγματεύεται ζητήματα που διαχρονικά μας απασχολούν, μια και σχετίζονται με τη ζωή και το παράλογο του θανάτου, το έγκλημα και την τιμωρία, τις αρχές και τα συστήματα ηθικής, ενώ αποδίδει τις σκοτεινές πλευρές της κοινωνίας και των ανθρώπων, αντανακλώντας την πραγματική ζωή με τα προβλήματα, τις διαμάχες και τους αγώνες της.

Ο συγγραφέας αξιοποιεί ιστορικά γεγονότα, επιστημονικά επιτεύγματα και υπαρκτά ιστορικά πρόσωπα για να ενισχύσει την αληθοφάνεια της αφήγησης, κορυφώνοντας, έτσι, την αναγνωστική απόλαυση. Ο Φρανσουά Βιντόκ -αρχικά κακοποιός, λιποτάκτης, τυχοδιώκτης και αργότερα ο «πατέρας» της εγκληματολογίας-, ο Φρανς Αντον Μεζμέρ, Γερμανός γιατρός, εμπνευστής της θεωρίας των μαγνητικών ρευστών, διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο στην πλοκή μαζί με τους φανταστικούς ήρωες. Ωστόσο, το Γραφείο Αποκρυφιστικών Υποθέσεων δεν είναι ιστορικό μυθιστόρημα. Είναι ένα δυνατό νουάρ με χαρακτηριστικά ψυχολογικού θρίλερ. Η εναρκτήρια φράση του βιβλίου, «Να αντιμετωπίσει τον φόβο του», θα μπορούσε να είναι ο συνεκτικός κρίκος των επιμέρους ενοτήτων-σκηνών του μυθιστορήματος.

«Για ποιον λόγο να τα βάλω όλα αυτά στο χαρτί; Τι μπορεί να ελπίζω κάνοντας την πένα μου από φτερό χήνας να τρίζει μέσα στη σιωπή του δωματίου; Πού μπορούν να με οδηγήσουν αυτά τα μονοπάτια που σχηματίζει το μελάνι πάνω στη λευκή σελίδα; Μήπως αναζητώ διέξοδο; Ενα πέρασμα από τη σκιά στο φως; Από την ανυπαρξία στη ζωή;» (σ. 461).

Aναρωτιέται ο οκτάχρονος Νταμιέν -ή μήπως ο Βαλεντίν;- στο ημερολόγιο του τρόμου που τον κράτησε ζωντανό τις δύσκολες μέρες της αιχμαλωσίας και των βασανιστηρίων. Με τη βοήθεια της επιστήμης και της λογικής, βιώνοντας κινδύνους και αδιέξοδα, ο ντετέκτιβ Βερν αποκαλύπτει την πολιτική συνωμοσία μιας εγκληματικής οργάνωσης και, συνάμα, αναζητά την έξοδο στον λαβύρινθο του παρελθόντος και της ταυτότητάς του, επιδιώκοντας το πέρασμα από το σκοτάδι στο φως. Παράλληλες ιστορίες, άγνωστων μεταξύ τους προσώπων, απορροφημένων στο καθρεφτισμένο είδωλό τους, παραδομένων με τρόπο φαινομενικά μυστηριώδη και αποκρυφιστικό στην αγκαλιά του Μορφέα, συνυφαίνονται ευφάνταστα σε αυτό το -με ανοιχτό τέλος- μυθιστόρημα.