ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ Μαρία Στασινοπούλου
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Δεν είμαι τεχνοκριτικός, ούτε έχω ιδιαίτερη καλλιτεχνική τριβή με τη φωτογραφία. Ενα τέτοιο βιβλίο όμως πρέπει να επαινεθεί από κάθε αναγνώστη που σέβεται τα βιβλία και διακρίνει στη συνύπαρξη κειμένου και εικόνας τη γοητεία που αποπνέουν.

Προλογίζοντας το εξαίσιο λεύκωμα ο αείμνηστος φίλος Αγγελος Δεληβορριάς σημειώνει, εύστοχα και περιεκτικά: «Δεν ξέρω πόσα τιμητικά αφιερώματα ανέδειξαν ώς τώρα τη σημασία των ιστορικών πόλεων, με εξαίρεση την περίπτωση της Αθήνας.

Ξεφυλλίζοντας, ωστόσο, το πολυσέλιδο λεύκωμα των φωτογραφιών της Δράμας και του υπέροχου κόσμου της, ομολογώ πως ένιωσα αυτό που υποτιμητικά αποκαλείται σήμερα εθνική υπερηφάνεια, τόσο για το παρελθόν της ελληνικής περιφέρειας όσο και για το παρόν της. Η έκδοση αυτή μπορεί να προσγραφεί ανενδοίαστα στα λίγα εκείνα βιβλία που προσφέρουν μια απέραντη χαρά στην όραση αλλά και μια ξεχωριστή συγκίνηση στη μνήμη. Ανήκει δηλαδή σε όσα τιμούν αυτούς που το επιμελήθηκαν και εκείνους που το διαβάζουν».

Και αυτοί που το επιμελήθηκαν, και με ταπεινότητα επέλεξαν τις πρώτες εσωτερικές σελίδες του βιβλίου για να αναφερθούν τα ονόματά τους και όχι τη σελίδα τίτλου, είναι: ο Αρης Θεοδωρίδης, επιμέλεια έκδοσης και επιλογή φωτογραφιών, και μαζί με τον Κώστα Γ. Βιδάκη τα κείμενα και τις άκρως διαφωτιστικές λεζάντες των φωτογραφιών. Ο Κώστας Βιδάκης πιστώνεται επίσης με τις έγχρωμες φωτογραφίες και την ψηφιακή επεξεργασία τους καθώς και με την περιγραφή της φύσης στη Δράμα. Στις έγχρωμες φωτογραφίες και στην επιμέλεια του αγγλικού κειμένου συνεργάστηκε ο Νίκος Γ. Πέτρου.

Εκτός από τους πιο πάνω κύριους συντελεστές συνέβαλαν και άλλοι στο τελικό αποτέλεσμα. Μνημονεύω τους βασικότερους. Ο φιλόλογος Χρίστος Π. Φαράκλας παρουσιάζει με τρόπο γλαφυρό την ιστορία της Δράμας. Ενα αισθαντικό και ακριβές ιστορικό σκίτσο της πόλης, το οποίο αποδεικνύει γιατί η Δράμα αποτελεί «περίπτωση ευτοπίας στη συνείδηση εκείνων που μεγάλωσαν σ’ αυτήν». Δίνει την ιστορική της πορεία με αναδρομές, από τη σύγχρονη εποχή στη μεσαιωνική και τη ρωμαϊκή και ακόμη βαθύτερα στη Νεολιθική και την Παλαιολιθική.

Ο Ευστράτιος Κασμερίδης έκανε έρευνα για τους φωτογράφους της πόλης. Ξεκινά από το πρώτο φωτογραφικό ατελιέ «Απόλλων» και μετέπειτα «Αλφα» του Δημήτριου Βελλή (1903) και φτάνει μέχρι τους σύγχρονους ρέκτες του είδους. Αξιοσημείωτη η πληροφορία ότι, σε όλον σχεδόν τον 20ό αιώνα, οι υπαίθριοι φωτογράφοι του Δημοτικού Κήπου της Δράμας δήλωναν ως διεύθυνσή τους τον ίδιο τον Κήπο. Το κείμενο του Κασμερίδη αλληλοσυμπληρώνεται με εκείνο του Αρη Θεοδωρίδη, συλλέκτη φωτογραφικών μηχανών -αυτή του η ιδιότητα μας ενδιαφέρει εδώ- ο οποίος, με τη γνώση του εμμανούς, δίνει την ιστορία της φωτογραφικής τέχνης στη Δράμα κατά τη μεταπολεμική περίοδο, στηριζόμενος στα ασφαλή νερά του προσωπικού βιώματος. Ολα τα κείμενα είναι ευσύνοπτα και φιλικά στον αναγνώστη, χωρίς να υπολείπονται σε ακρίβεια και σαφήνεια.

Το αφηγηματικό μέρος ολοκληρώνεται από πίνακα συγκεντρωτικό του νομού της Δράμας με ό,τι μπορεί να αναζητήσει ο επιμελής επισκέπτης (γεωγραφική θέση, πληθυσμό, κατανομή έκτασης ανά τύπο βλάστησης, παραγωγή) και από γεωφυσικό χάρτη.

Ενα βιβλίο πολυσυλλεκτικό που συνδέει οργανικά το παρόν με το παρελθόν, τον μύθο με την ιστορία και τον θρύλο, την τέχνη με τη ζωή, τη φύση με τον άνθρωπο. Στο φωτογραφικό υλικό περνά όλη η ιστορική, κοινωνική και οικονομική ζωή της περιοχής. Πρόσωπα, συνήθειες, ήθη και έθιμα, εκπαίδευση, αρχαιολογικό και αρχιτεκτονικό σκηνικό. Τεκμήρια δημόσιας και ιδιωτικής καθημερινής ζωής, μυρωδιές και αισθήματα. Η πατίνα της ασπρόμαυρης φωτογραφίας συναγωνίζεται τη φωτεινότητα της έγχρωμης και οι δυο μαζί το μαύρο και το άσπρο, το μουντό και το πολύχρωμο της ζωής.

Η φωτογραφία με τους κίτρινους κρόκους των βουνών της Δράμας ή εκείνη με τη μοναδική ενδημική κόκκινη αγριανεμώνη φωτίζει τις οθόνες του μυαλού. Αμέτρητα φυτά και ζώα παρελαύνουν. Το ζουρλομανίταρο, το μαγικό μανιτάρι των παραμυθιών με το ολοκόκκινο κεφάλι και τις διάσπαρτες άσπρες βούλες ή ο φαλλός ο αναίσχυντος, αλλά και το εμβληματικό αγριογούρουνο του Παρανεστίου ή ο σπάνιος μαυροπελαργός στη περιοχή Ποταμών Δράμας και ο κορμοράνος του Νέστου, φυλακίζουν τη ματιά του αναγνώστη. Εντυπωσιακή η βιοποικιλότητα της περιοχής, διατηρημένη στο πέρασμα των αιώνων.

Είναι γνωστή η υψηλή στάθμη της πνευματικής και καλλιτεχνικής εικόνας που εισπράττει όποιος επισκεφτεί τη Δράμα. Το παρόν λεύκωμα την επιβεβαιώνει αποστομωτικά. Δεν είμαι της υπερβολής, το βιβλίο όμως αυτό μόνο υπερθετικό βαθμό υπαγορεύει. Σπάνια βλέπει κανείς τόσο ολοκληρωμένες και με μεράκι καμωμένες δουλειές. Αλλιώς θα δω από δω και πέρα τη Δράμα, μόλις την ξαναεπισκεφτώ. «Η γνώση είναι δύναμη». Φίλος που ξεφύλλισε το λεύκωμα στο σπίτι μου απεφάνθη: Αύριο κιόλας οργανώνω ταξίδι για τη Δράμα.

* Αξίζει να διαβάσει κανείς τους σκοπούς τής Μη κερδοσκοπικής Εταιρείας «Κύκλωψ» στο αρχικό κείμενο του Αρη Θεοδωρίδη.