Στην καρδιά των εγκαταστάσεων του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, στην Ιερά οδό, λειτουργεί χρόνια τώρα, σε μια έκταση περίπου 3 στρεμμάτων, το Εμπορικό Θερμοκήπιο Καλλωπιστικών Φυτών.
Ακολουθώντας τις ταμπέλες που οδηγούν τον επισκέπτη προς τις εγκαταστάσεις του, το πρώτο κτίριο που αντικρίζει κανείς είναι το γυάλινο θερμοκήπιο.
Με βαμμένα λευκά τα παράθυρά του, καταλαμβάνει σχεδόν 2 στρέμματα, ενώ στις τέσσερις αίθουσές του φιλοξενεί πάνω από τριάντα είδη καλλωπιστικών φυτών εσωτερικού χώρου.
Στα δεξιά του, βρίσκεται ο υπαίθριος, περιφραγμένος χώρος του φυτώριου.
Είναι τόσο πολλά τα φυτά που η πρώτη εικόνα που εγκλωβίζει το βλέμμα είναι η χρωματική παλέτα του πράσινου. Τα φυτά, τοποθετημένα ανά είδος και μέγεθος σε γλάστρες, γλαστράκια και σακούλες, θυμίζουν στρατιωτάκια στη σειρά.
Εδώ, φιλοξενούνται ακόμη 20 με 30 είδη καλλωπιστικών φυτών εξωτερικού χώρου. Ελιές (ποικιλίας Κορωνέικη, Αμφίσσης, Καλαμών), ξινόδεντρα, ανθόφυτα – εποχικά και ετήσια. Πανσέδες, πετούνιες, βίνκα, γεράνια, κυκλάμινα, διμορφοθήκες, σάλβια, κατηφέδες, σκυλάκια. Εντονη και η παρουσία των καλλωπιστικών θάμνων. Καλλιστήμονες, λιγουστρίνια (πανασέ και πράσινο), αγγελικές (κοινή, μικρόφυλλη, νάνα), βιβούρνο λουσίντουμ, λαντάνα, τεξάνουμ, πυξάρι, τριανταφυλλιές, φωτίνιες.
Μοσχοβολάει ο τόπος από τα αρωματικά φυτά. Βασιλικός, δυόσμος, φασκόμηλο, ρίγανη, θυμάρι, λεμονοθύμαρο, λεβάντα, μέντα, λουίζα, μαντζουράνα. Δεν ξέρεις τι να πρωτοδιαλέξεις.
Ανέλαβε να μας ξεναγήσει στους χώρους η κ. Χριστίνα Μιγκίρου, αναπληρώτρια προϊσταμένη του τμήματος κηποτεχνίας. «Από οπωροφόρα, έχουμε κυρίως ξινόδεντρα.
Τα 4-5 βασικά είδη. Λεμονιές, πορτοκαλιές (ποικιλίας μέρλιν, ναβαλίνα), μανταρινιές. Κατά καιρούς είχαμε και κουμ-κουάτ. Φέτος έχουμε ροδιές και μουσμουλιές. Τώρα θα βρει κανείς και συκιές. Ολα παραδοσιακές ποικιλίες.
Εχουμε όμως και ποικιλία αναρριχώμενων φυτών. Ρυγχόσπερμα, κίτρινο γιασεμί, βουκαμβίλιες, τέκομα, αγιόκλημα, αλλά και πολλά είδη κισσών, όπως π.χ. ο ροϊκισσός», συμπληρώνει και συνεχίζει: «Φυσικά, αφού το φυτώριο έχει εμπορικό προσανατολισμό, ακολουθεί και τις εποχές. Για τα ανθόφυτα κυρίως. Ετσι το Πάσχα έχουμε π.χ. πασχαλιές».
Υπεύθυνοι για τη φροντίδα των φυτών είναι ο κ. Αγγελος Μαργαρίτης και η κ. Βάσω Ζωγοπούλου, που τους συναντήσαμε μπαίνοντας στο θερμοκήπιο. Οδηγηθήκαμε στην πρώτη αίθουσα, εκεί όπου φιλοξενούνται οι μητρικές φυτείες. Ενας ολόκληρος κόσμος. Πολιτεία φυτών.
«Εδώ ζουν περί τα δεκαπέντε είδη φίκων (μπέντζαμιν, ροδίτικος, άμστελ), μουριές, δάφνες Απόλλωνα, σεφλέρες (πανασέ, πράσινη), γιασεμιά, ωραιόφυλλο, ιβίσκος συριακός, βιβούρνο λουσίντουμ, βουκαμβίλια, αγλαόνεμα, λιγουστρίνια, λεβάντες». Ανάμεσα στις καμέλιες, τα ανθούρια και τις φορτωμένες με τα λευκά τους άνθη γαρδένιες, ξεχωρίζει το κατακόκκινο αιματόφυλλο.
Σειρά έχει η αίθουσα του πολλαπλασιαστηρίου. Εδώ τα φυτά μεγαλώνουν σε ειδικούς θερμαινόμενους πάγκους, γεμάτους από μίγμα φύτευσης, περλίτη και τύρφης.
Ποτίζονται από σύστημα υδρονέφωσης, που όταν μπαίνει σε λειτουργία πραγματικά προσφέρει εντυπωσιακό θέαμα σε κάποιον που δεν το έχει ξαναδεί.
«Μόνο ένα μικρό κομμάτι του πολλαπλασιαστηρίου χρησιμοποιείται για τους πειραματικούς σκοπούς των εργαστηρίων του Πανεπιστημίου, στο πλαίσιο εργαστηριακών ασκήσεων. Το ριζωτήριο, όπως αλλιώς ονομάζεται, χρησιμοποιείται κατά κύριο λόγο για την αναπαραγωγή των δικών μας φυτών προκειμένου να καλύψουμε τις ανάγκες του φυτώριου. Τα δημιουργούμε εμείς, με μοσχεύματα από τα φυτά-μάνες που είδατε.
»Από αυτά τα φυτά, κόβουμε κλαδάκια, μίσχους και τα πολλαπλασιάζουμε. Δεν παράγουμε σπορόφυτα. Ο πολλαπλασιασμός γίνεται αποκλειστικά με μοσχεύματα, όχι με σπόρο.
»Μόλις βγουν από το πολλαπλασιαστήριο τα φυτά, μεταφυτεύονται σε μικρές γλάστρες και οδηγούνται σε έναν άλλο χώρο, μέχρι να αποκτήσουν το κατάλληλο για την εμπορία τους μέγεθος. Υπάρχουν δύο τέτοιες αίθουσες που φιλοξενούν κυρίως τα φυτά εσωτερικού χώρου αλλά και αυτά του εξωτερικού, μέχρι να ορθοποδήσουν» εξηγεί, καθοδηγώντας μας.
«Πάντα ανάλογα με την εποχή, ή διαχειμάζουν μέσα ή μερικά, ανάλογα με το είδος, οδηγούνται κατευθείαν προς πώληση, σε μικρά γλαστράκια. Αυτό αφορά συνήθως φίκους, κρότωνες, ιβίσκους, σεφλέρες, κάκτους, αγγελικές, λιγουστρίνια, πυξάρια, φυτά δηλαδή που αναπτύσσουν γρήγορα ρίζες».
Αλήθεια, είναι σαν να μυείσαι σε έναν μυστικό κόσμο. «Δεν μπορώ να σας πω πόσα φυτά υπάρχουν σε μία έκθεση δύο στρεμμάτων. Είναι πάρα πολλά. Παράγουμε συνέχεια φυτά.
Υπάρχουν περίοδοι, όπως π.χ. την άνοιξη, που δεν προλαβαίνουμε να βγάζουμε. Τα κατονομάζει, δείχνοντας ό,τι υπάρχει τριγύρω. Βερονίκη (πράσινη και δίχρωμη), βεστρίγκια, βερβερίδα, γκάουρα, τέκομα, πικροδάφνες, δουράντα, σπαθίφυλλο, σανσεβέρια, ωραιόφυλλο, δράκαινα, κάκτος, ευφόρβια και λίγες τριανταφυλλιές.
«Ο αριθμός των φυτών έχει άμεση συνάρτηση με την εποχή» επισημαίνει. Φέτος, είχαμε μεγάλες πωλήσεις. Ναι, οι τιμές μας είναι εξαιρετικά προσιτές. Οχι γιατί θέλουμε να χαλάσουμε την αγορά.
»Ο λόγος που έγινε αυτό το εμπορικό θερμοκήπιο είναι για να στηρίξουμε τους εκπαιδευτικούς σκοπούς του Πανεπιστημίου. Οχι για το κέρδος.
»Τα έσοδα του φυτωρίου αποδίδονται εξ ολοκλήρου στο Πανεπιστήμιο και χρησιμοποιούνται για την κάλυψη των αναγκών των εργαστηρίων και για όποιους άλλους εκπαιδευτικούς σκοπούς υπάρχει ανάγκη ή προγραμματιστούν.
»Και όταν λέμε ότι το θερμοκήπιο ανήκει σε εταιρεία, αναφερόμαστε στην εταιρεία αξιοποίησης και διαχείρισης περιουσίας του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, που διαχειρίζεται εμπορικά το θερμοκήπιο μαζί με άλλα κτήματα που έχει στην ιδιοκτησία του» καταθέτει.
Περιδιαβαίνοντας, ανακαλύψαμε ότι οι εγκαταστάσεις του φυτώριου δεν έχουν μόνο εμπορικό χαρακτήρα. Στον μακρύ βίο του έχει να αναδείξει και διαφόρων ειδών δράσεις κοινωφελούς σκοπού.
Πότε να πάω; Σε τι τιμές θα βρω τι;
Θερμοκήπιο καλλωπιστικών φυτών του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Ιερά οδός 75, Βοτανικός, τηλ: 210-3474765.
Το φυτώριο είναι τις καθημερινές 8.00 – 16.00 ανοικτό στο κοινό, ενώ τα Σάββατα 8.00 – 14.00, όλο τον χρόνο (και τον Αύγουστο).
Οι τιμές των φυτών ξεκινούν από τα 0,50 € για τα λιγούστρα και τα πυξάρια, σε μικρό σακουλάκι. Ολα τα φυτά, ανεξαρτήτως είδους ή μεγέθους, που είναι σε μεγαλύτερη σακούλα, κοστίζουν 3 €.
Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν και τα αρωματικά φυτά ή θάμνοι, όπως λεβάντες, δεντρολίβανο, κ.ά. Θα βρείτε λεμονιές σε σακούλα, με 12€. Τα εποχικά ανθόφυτα και γενικά τα φυτά εξωτερικού χώρου ξεκινούν από 1 €. Φυσικά, ανάλογα με το μέγεθος της γλάστρας, αλλάζει και η τιμή.
Τα φυτά εσωτερικού χώρου που βρίσκονται σε μεσαίου ή μεγαλύτερου μεγέθους γλάστρα κοστίζουν 6 € και 15 € αντίστοιχα, ενώ 20 € κοστίζουν αυτά που φτάνουν σε ύψος έως και τα 3 μ., όπως μπέντζαμιν, διάφορα είδη φίκων (άμστελ, νατάσσα, ροδίτικος), σεφλέρα, αλλά και αγλαόνεμα, αιματόφυλλο, γαρδένιες.
Στον χώρο του φυτωρίου θα βρείτε ακόμη ελληνικό χώμα συσκευασμένο από συνεργάτη τους (Φώτου). Η δική τους παραγωγή σε χώμα, κομπόστ κ.λπ. επαρκεί μόνο για τις δικές τους ανάγκες.
Κοντά στα παιδιά με εργαστήρια
«Στο θερμοκήπιο, δύο φορές την εβδομάδα, φιλοξενούμε ένα ίδρυμα παιδιών με ιδιαιτερότητες, πολλά χρόνια τώρα. Αυτά μας προσφέρουν την εργασία τους κι εμείς τους δίνουμε τη δυνατότητα για δημιουργική και ψυχοκινητική απασχόληση.
Κάνουμε δωρεές φυτών σε σχολεία, ιδρύματα, κοινωφελείς οργανισμούς, μετά από σχετική αίτησή τους, βέβαια. Μάλιστα σε κάποια ιδρύματα έχουμε προσφέρει και δωρεάν εργασία (μεταφυτεύσεις, διαμόρφωση του χώρου/κήπου).
Στηρίζουμε και ιδιωτικές πρωτοβουλίες, όπως π.χ., την εκδήλωση “πρασινίζω την πόλη μου”, που πραγματοποιήθηκε στο άλσος της Ακαδημίας Πλάτωνος.
Μια δράση όπου ο κόσμος ήρθε όχι μόνο για αγορά φυτών αλλά και για ενημέρωση. Συμμετείχαμε τόσο με φυτά όσο και με τη φυσική μας παρουσία, δίνοντας συμβουλές στους ενδιαφερόμενους.
Συνεργαστήκαμε ακόμη με το Τεχνόπολις, που διοργάνωσε υπαίθρια εργαστήρια κηπουρικής για παιδιά. Δικοί μας απόφοιτοι γεωπόνοι ανέλαβαν να τα βοηθήσουν στις μεταφυτεύσεις αλλά και να τα συμβουλεύσουν για τη μετέπειτα φροντίδα του φυτού.
Φέτος, πρώτη φορά, διοργανώσαμε κι εμείς τα “Εργαστήρια για μικρούς κηπουρούς εν δράσει”, όπως τα ονομάσαμε, εμπλουτισμένα με ξεναγήσεις στους χώρους μας.
Τα παιδιά μπορούσαν να συμμετάσχουν με τους γονείς τους ή με όποιον ενήλικα τα συνόδευε σε ξεναγήσεις στις κτηνοτροφικές εγκαταστάσεις του Πανεπιστημίου και στο μουσείο εκθεμάτων του Εργαστηρίου Μελισσοκομίας – Σηροτροφίας.
Η περιήγηση κατέληγε στο θερμοκήπιο, όπου υπήρχαν δύο εργαστήρια, ένα ζωγραφικής και κολάζ, με φύλλα και άνθη, και ένα στον πίσω ειδικά διαμορφωμένο χώρο, με μεταφυτεύσεις και ζωγραφική σε πήλινα γλαστράκια. Το όλο concept διήρκεσε 2 ώρες.
Περάσαμε όλοι πολύ όμορφα. Οπως καταλαβαίνετε, στηρίζουμε οτιδήποτε αφορά το πράσινο κι οι προτεραιότητές μας αφορούν κυρίως ό,τι έχει να κάνει με παιδιά» λέει χαμογελώντας. «Α! να μην ξεχάσω. Συμμετέχουμε με τα φυτά μας σε εκθέσεις όπως η Agrotica και η Foodexpo».
