Για να μη σας βγει το λάδι

Η επιλογή του λαδιού που λιπαίνει τον κινητήρα του τετράτροχου ή δίτροχου «συντρόφου» μας είναι μια πολύ σοβαρή υπόθεση, αλλά και μια πραγματική σπαζοκεφαλιά, καθώς στην αγορά κυκλοφορούν δεκάδες λάδια συμβατικά, ημισυνθετικά ή συνθετικά, τα οποία διατίθενται σε μια ευρύτατη γκάμα τιμών.

Και είναι φυσικό, καθώς δεν είμαστε όλοι μηχανικοί αυτοκινήτων, να προβληματιζόμαστε για το πώς θα προστατεύσουμε με τον καλύτερο τρόπο τον κινητήρα του μεταφορικού μας μέσου.

Πώς λοιπόν θα μπορέσουμε να επιλέξουμε με αντικειμενικά και όχι διαφημιστικά κριτήρια το πλέον κατάλληλο;

Η καλύτερη αρχή σ’ αυτήν την αναζήτηση είναι να εξετάσουμε αν το υποψήφιο προς χρήση λάδι πληροί τα πρότυπα API, δηλαδή του Αμερικανικού Ινστιτούτου Πετρελαίου.

Ακριβώς δίπλα σ’ αυτήν την ένδειξη συναντάμε τα γράμματα SL, τα οποία αναφέρονται στους εργαστηριακούς ελέγχους και τις δοκιμές τους, περιλαμβανομένης και της «συμπεριφοράς» τους στις εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες, κάτι εξόχως σημαντικό για την προστασία των πιστονιών και των ελατηρίων του κινητήρα.

Τρίτο σημαντικό στοιχείο αποτελεί η ρευστότητα του λαδιού, η οποία σχετίζεται κυρίως με τον καιρό της κάθε χώρας και με τη θερμοκρασία περιβάλλοντος, αλλά και τις συνθήκες λειτουργίας του κινητήρα (πόλη ή αυτοκινητόδρομος).

Στο σημείο αυτό, πρέπει να αναρωτηθούμε εάν το λάδι παίζει τελικώς καταλυτικό ρόλο για την προστασία και τελικά τη ζωή του κινητήρα. Η αλήθεια είναι ότι πρόκειται για μια θεωρία που ακούμε πολλά χρόνια και μέσα από τις σχετικές διαφημίσεις.

Είναι τελικώς το λάδι το «αίμα» της μηχανής; Ναι, απαντούν οι επιστημονικοί συντάκτες του αμερικανικού τεχνολογικού περιοδικού «Popular Mechanics», επισημαίνοντας ότι ο αέρας χάρη στον οποίο πραγματοποιείται η καύση της βενζίνης ή του ντίζελ είναι το οξυγόνο του, αλλά χωρίς το λάδι, λόγω των τριβών, μετά από λίγες δεκάδες δευτερόλεπτα λειτουργίας ο κινητήρας θα «κολλούσε», δηλαδή θα καταστρεφόταν.

Με στόχο την επιλογή του κατάλληλου λαδιού, οι δημοσιογράφοι του ειδικού Τύπου μίλησαν με τον Τόμας Σμιθ, τεχνικό διευθυντή μιας από τις μεγαλύτερες εταιρείες λιπαντικών στον πλανήτη, της Valvoline, ο οποίος έδωσε απαντήσεις και συμβουλές στα ερωτήματά τους.

«Το πρώτιστο είναι το ιξώδες του λαδιού, δηλαδή η αντίσταση που παρουσιάζει στη ροή. Αυτή προσδιορίζεται από το γράμμα W (από το Winter που σημαίνει χειμώνας). Το 0 αναφέρεται στους μηδέν βαθμούς Φαρενάιτ, δηλαδή 17,7 βαθμούς Κελσίου, που είναι η θερμοκρασία του λαδιού πριν τεθεί σε λειτουργία ο κινητήρας, ενώ το ανώτατο όριο είναι οι 100 βαθμοί Κελσίου.

»Τι σημαίνει αυτό; Οτι ένα λάδι 10W-30 έχει μικρότερη αντίσταση αφού γίνεται λεπτόρρευστο όταν ζεσταθεί και παχύρρευστο όταν κρυώσει. Ωστόσο, χάρη στην προσθήκη συγκεκριμένων χημικών ουσιών αντιστέκεται στο να γίνει λεπτόρρευστο.

»Οσο λοιπόν περισσότερο αντιστέκεται στο να γίνει λεπτόρρευστο τόσο μεγαλύτερος είναι ο δεύτερος αριθμός (για παράδειγμα ένα λάδι 10W-40 έναντι ενός 10-30W). Πάντως πρέπει πάντοτε να έχουμε υπόψη μας ότι ένα λάδι με λεπτή ροή “σφραγίζει” καλύτερα τα κενά μεταξύ των κινούμενων μερών του κινητήρα, διατηρώντας μια λεπτή προστατευτική επίστρωση μεταξύ τους».

«Επιπροσθέτως», συνεχίζει ο Σμιθ, «στις χαμηλές θερμοκρασίες, το λάδι πρέπει να αντιστέκεται στην τάση να γίνει παχύρρευστο. Στον αντίποδα, εάν είναι πολύ λεπτόρρευστο, τότε η μηχανή δυσκολεύεται να εκκινήσει, ενώ αυξάνεται η κατανάλωση καυσίμου.

»Τον χειμώνα για παράδειγμα ένα λάδι 5W είναι το τυπικά συνιστώμενο για χειμερινή χρήση. Ενα συνθετικό λάδι ωστόσο ρέει ακόμη καλύτερα ακόμη και με τον κινητήρα κρύο, οπότε περνά εύκολα όλες τις δοκιμές για να πάρει σήμανση ως 0W».

«Νομίζω λοιπόν», καταλήγει ο διευθυντής της Valvoline, «ότι το πλέον σημαντικό είναι πρώτα να κοιτάξουμε πόσο ιξώδες (ροής) λάδι συνιστά ο κατασκευαστής. Σίγουρα η γκάμα των λαδιών κινητήρα είναι πολύ μεγάλη, με πολλά εξειδικευμένα για κάθε τύπο κινητήρα (υψηλής τεχνολογίας, για καινούργιους κινητήρες, για παλιότερους, για αντοχή στα πολλά χιλιόμετρα ή για βαριάς χρήσης φορτηγά και εκτός δρόμου μηχανήματα). Τελικώς ο μόνος σίγουρος τρόπος επιλογής είναι το λάδι να πληροί τις προδιαγραφές που ορίζει το εγχειρίδιο του κατασκευαστή. Επειδή αυτός σίγουρα γνωρίζει περισσότερα…»