«Ακούς τον ήχο»

Από το «Δεύτε λάβετε φως εκ του ανεσπέρου φωτός» μέχρι την πρώτη εκφώνηση του Χριστός Ανέστη, τα αγόρια που είχαν μαζευτεί κατά ομάδες γύρω από την εκκλησία είχαν ετοιμάσει το οπλοστάσιό τους και ξεκίνησαν να ρίχνουν ανηλεώς δυναμιτάκια. Ο καταιγισμός των κροτίδων έκανε τη γη να τρέμει και τα τζάμια στις πόρτες και τα παράθυρα να τρίζουν καθώς αναμετριόντουσαν με τα περιθώριά τους.

Στεκόμουν από τη μέσα μεριά της πλαϊνής πόρτας όταν παρατήρησα μια κοπέλα, που σχεδόν είχε διπλώσει το κορμί της πάνω στην εξωτερική πλευρά, να κλαίει τρομαγμένη. Την έπιασα από το χέρι συμπάσχοντας -έτσι πίστεψα εκείνη την ώρα- και την έβαλα να κάτσει στην καρέκλα πίσω μου. Ομως όσο οι τριγμοί και οι κρότοι δεν είχαν σταματημό αντί -προστατευμένη πια- να ησυχάζει, έτρεμε ανταποκρινόμενη σε κάθε εκρηκτικό παρόν τους. «Να σου φέρω λίγο νερό;». Η απάντησή της σε σπασμένα αγγλικά με έκανε να συνειδητοποιήσω τι βίωνε αυτές τις όμορφες στιγμές για τον υπόλοιπο κόσμο. «I am from Ukraine…» είπε και το βλέμμα της στάλαξε στα μάτια μου την ανάγκη της να καταλάβω χωρίς να ονοματίσω τη λέξη που τάραζε τα μέσα της. Πόλεμος. Γι’ αυτήν ο δικός μας εορτασμός της Ανάστασης, η «σκύλευση του κράτους του Αδου», ήταν το δικό της βίωμα του Πολέμου. Για να μου απευθύνεται στα αγγλικά σημαίνει ότι είναι νεοφερμένη, σκέφτηκα, είναι φρέσκο το τραύμα της… Οι Ουκρανοί της γειτονιάς μας μιλούν καλά ελληνικά. Δεν ησύχασε παρά μόνο όταν έφυγαν πια οι περισσότεροι από το εκκλησίασμα. Με άφησε με ένα «Thank you» και γεμάτα ευγνωμοσύνη μάτια. Σκέπασε το κεφάλι της με ένα λευκό μαντίλι και στάθηκε μπροστά στην εικόνα του Ταξιάρχη. Εβλεπα τα χείλη της να αφήνουν τις λέξεις να πετάξουν προς αυτόν. Εγινα θεατής μιας απόλυτα προσωπικής στιγμής, της έκκλησής της προς το Θείο.

Και εκείνη τη στιγμή θυμήθηκα τα λόγια του Πάνου Χαρίτου για το πώς βιώνουν τον πόλεμο τα παιδιά στη Γάζα (στο live event του Reader, Personas). Του είχε κάνει εντύπωση όταν ήταν εκεί, το 2008 με 2009, ότι ενώ γίνονταν βομβαρδισμοί αυτά έπαιζαν ποδόσφαιρο στους δρόμους. Τα ρώτησε, είπε, «Σας βομβαρδίζουν, δεν φοβάστε;». Παιδιά ηλικίας 7, 8, 9 μέχρι 10 χρόνων. Απάντησαν απλά «δεν έρχονται σε εμάς οι ρουκέτες. Οταν έρθουν εδώ, θα φύγουμε». Οταν τα ρώτησε πώς το καταλαβαίνουν, είπαν: «Ακούς τον ήχο. Οταν δεν ακούς το βλήμα αλλά ακούς τη βολή, θα πέσει κάπου μακριά σου. Οταν ακούς το σφύριγμα και αν δεν χάσεις τον ήχο, σημαίνει ότι θα πέσει κάπου κοντά σου. Αν χάσεις τον ήχο στα τελευταία ενάμισι με τρία δευτερόλεπτα, σημαίνει ότι έρχεται εκεί που είσαι εσύ». Κι εύλογα αναρωτήθηκε, «Οταν μεγαλώνει έτσι η 1η, 2η, 3η γενιά, τι περιμένεις να γίνει;».

Πώς περιμένουμε λοιπόν ότι θα εξελιχθεί η ζωή όταν τόσοι άνθρωποι φέρουν το τραύμα του πολέμου είτε βιώνοντάς τον είτε ως αθέλητοι θεατές;