Μυσταγωγία στο Χαμάμ

Δύο μουσικές ποιητικές βραδιές προγραμματίζονται για τη Δευτέρα και την Τρίτη στον ατμοσφαιρικό χώρο του Χαμάμ. Η Μάνια Παπαδημητρίου θα απαγγείλει και θα τραγουδήσει κείμενα της συγγραφέα Ελένης Στεφανοπούλου από την ανέκδοτη συλλογή της «Μικρά Χερουβείμ».

Ποίηση, μουσική και κλίμα μυσταγωγίας. «Πάντα μου άρεσε και μου αρέσει να πειραματίζομαι με στίχους και μουσική» λέει η Μάνια Παπαδημητρίου.

«Ασχολούμαι με τον ρυθμό και τη μουσική από μικρό παιδί. Οι λέξεις είναι μουσική από μόνες τους. Κι όταν συνταιριάζονται με μελωδίες και εικόνα, μπορούν να δώσουν διπλά και τριπλά μηνύματα σ’ αυτόν που τις ακούει.

»Μου αρέσουν τα ποιήματα και τα πεζά της Ελένης, γιατί έχουν πολύ ωραία χρήση της γλώσσας και δείχνουν έναν άνθρωπο που θέλει να κάνει με την πένα του αυτό που λέμε στο θέατρο “να δίνει σώμα στις λέξεις”.

»Γι’ αυτήν, η ζωή και η ποίηση είναι μια περιπέτεια επιστροφής στη μητρική γλώσσα και στις πρωταρχικές έννοιες των λέξεων. Παρότι άριστος γνώστης της ελληνικής, αναγνωρίζει ότι η γλώσσα που νομίζουμε πως κατέχουμε μπορεί κάποιες φορές και να αποτελεί εμπόδιο στην επικοινωνία με τον βαθύτερο εαυτό μας και τις επιθυμίες μας.

Και πως η ποίηση είναι μια περιπέτεια επανανακάλυψης της γλώσσας και ουσιαστικής συνάντησης με τον εαυτό μας και με τους άλλους. Αυτό είναι ακριβώς που αναζητάμε και στο θέατρο σε κάθε στιγμή. Γι’ αυτό με ενδιέφερε να ασχοληθώ με αυτό το υλικό».

Ποια είναι τα θέματα που σας απασχολούν στο υπό έκδοση βιβλίο σας και πώς προέκυψε ο τίτλος “Μικρά Χερουβείμ”;» ρωτάμε με τη σειρά της και την Ελένη Στεφανοπούλου.

«Χαίρομαι πολύ που συνεργάζομαι για δεύτερη φορά με μια τόσο σπουδαία καλλιτέχνιδα σαν τη Μάνια Παπαδημητρίου» απαντά.

«Βλέποντάς την πρόσφατα στην “Κραυγή” του Τενεσί Ουίλιαμς, που σκηνοθέτησε ο Αλέκος Συσσοβίτης, διαπίστωσα για μια ακόμα φορά τη δυνατότητά της να αποδίδει στις λέξεις τον όγκο και το μέγεθός τους αλλά και να τις εξαϋλώνει.

»Τα “Μικρά Χερουβείμ” είναι το δεύτερο βιβλίο μου μετά το “Χαίρε Πέτρα”, ενώ είναι έτοιμη και μια σειρά δοκιμίων που πρόκειται να εκδοθούν με τίτλο “Ανάμεσα στο Ωραίο και το Υψηλό”.

»Τα θέματα αυτού του βιβλίου προέκυψαν μέσα από μια διαδικασία διερεύνησης και εγκατοίκησης του σώματος και μιλούν για τις αντινομίες της ύπαρξης.

»Ειδικότερα σήμερα, ο κόσμος μοιάζει με σώμα κομμένο στα δύο. Εχει μόνο αρχή και τέλος. Του λείπει η μέση. Το χειροφίλημα. Ο ασπασμός.

»Το ενδιάμεσο κενό είναι το κενό ανάμεσα στο νιώθω και το γνωρίζω. Η ποίηση δεν είναι παρά η σωστική μεταμέλεια του κενού. Ετσι γεννήθηκαν τα κείμενα αυτά και ο τίτλος».

Ο ρόλος της ποίησης μπορεί να είναι όχι μόνο παρηγορητικός αλλά και λυτρωτικός;

Οπωσδήποτε ναι, εφόσον αναγνωρίσουμε την ποίηση ως συστατική ουσία της ίδιας της ζωής. Ως τη δημιουργικότητα εκείνη που γεννά και συντηρεί τη ζωή. Γιατί το μεγάλο ποίημα είναι αυτή. Και πρέπει να το ανακαλύψουμε ξανά. Το έργο είναι ο δούρειος ίππος μέσω του οποίου η ζωή συναντιέται με τον αληθινό της εαυτό.

Και το μέλλον;

Θα σας απαντήσω με έναν στίχο του Εμπειρίκου: «Είμεθα όλοι εντός του μέλλοντός μας». Εξ ου και η ευθύνη του καθενός μας. Μέσα σ’ έναν κόσμο που καταρρέει, είμαστε όλοι περιπλανώμενοι Οδυσσείς, «μετανάστες» που διαπλέουμε αυτό το κενό ανάμεσα στην υλική και την πνευματική μας ύπαρξη. Αλλά η Ιθάκη, η ψυχή μας, είναι πάντα εκεί. Σαν τον Οιδίποδα υποψιαζόμαστε, έστω και ασυνείδητα, την τρομερή αλήθεια.

Τι μένει; Η εθελούσια τύφλωση για να βγούμε στο φως. Στην παράσταση στο Χαμάμ θα συμμετάσχουν και ηθοποιοί, παλιοί συνεργάτες της Μάνιας Παπαδημητρίου. «Με τη Ζωή Παναγιωτοπούλου έχουμε παίξει και τραγουδήσει μαζί» επισημαίνει.

«Ο Αγαπητός Μανδαλιός, συνεργάτης εδώ και 20 χρόνια, και η νεαρή Μαριλένα Χρυσοχοΐδου, που θα τραγουδήσει τις νέες συνθέσεις του Αιμίλιου Πολίτη και άλλα πολύ όμορφα τραγούδια, είναι μια σοπράνο με υπέροχη φωνή, που τελείωσε πέρυσι τη Σχολή Δραματικής Τέχνης του Κουν και ήδη παίζει στη Λυρική και στην Καμεράτα. Οσο για τον Αρη Γραικούση, είναι βασικός μου συνεργάτης σε πολλές μουσικοθεατρικές συναντήσεις».

Χαμάμ (Δημοφώντος 97, Ανω Πετράλωνα, τηλ.: 210 3421212) στις 7 και 8 Δεκεμβρίου (Δευτέρα και Τρίτη), στις 21.30. Τα κείμενα είναι της συγγραφέα Ελένης Στεφανοπούλου από την ανέκδοτη συλλογή της «Μικρά Χερουβείμ». Μάνια Παπαδημητρίου (σκηνοθετική επιμέλεια, απαγγελία, τραγούδι). Αρης Γραικούσης (μουσική επιμέλεια, πιάνο, τραγούδι). Αγαπητός Μανδαλιός (αφήγηση, απαγγελία). Μαριλένα Χρυσοχοΐδου (τραγούδι). Ζωή Παναγιωτοπούλου (βίντεο εικόνες)

Επιμέλεια: Δημήτρης Κανελλόπουλος