Δημοσκόπηση RealPolls: Πτώση δύο μονάδων για τη Ν.Δ. στο 25,8% – Δίπολο με την ΕΛΑΣ στο 21,4%

Ισχυρή δυναμική εμφανίζει το κόμμα του Αλέξη Τσίπρα στη νέα δημοσκόπηση της RealPolls για λογαριασμό του Protagon καθώς εμφανίζεται στη δεύτερη θέση με 18,2% στην πρόθεση ψήφου και στο 21,4% στην εκτίμηση ψήφου, με μονοψήφια μάλιστα διαφορά (6,9%).

Η έρευνα διεξήχθη το τριήμερο 20-22 Ιουνίου σε δείγμα 1.537 πολιτών και αποτυπώνει μια νέα συνθήκη στο πολιτικό σκηνικό, καθώς η ΕΛ.Α.Σ. δείχνει να εδραιώνεται ως δεύτερη δύναμη, σημαντικά πίσω από τη ΝΔ, αλλά και πολύ μπροστά από τους άλλους διεκδικητές –στη δημοσκόπηση, το κόμμα Τσίπρα καταγράφει τη διπλάσια επίδοση από αυτή του ΠΑΣΟΚ-Κινήματος Αλλαγής. Την ίδια ώρα, το κυβερνών κόμμα, αν και υφίσταται μια φθορά, συνεχίζει να απολαμβάνει την ασφάλεια ενός στέρεου σώματος ψηφοφόρων που ιεραρχούν ως βασική προτεραιότητα την σταθερότητα.

Στην πρόθεση ψήφου, η ΝΔ μετρήθηκε στο 25,8%, υποχωρώντας από το 27,5% της έρευνας του Μαΐου, αλλά πάνω από την αντίστοιχη μέτρηση του Απριλίου (24,6%). Στη δεύτερη θέση με αύξηση των ποσοστών στο 18,2% (από 14,1% τον Μάιο) η ΕΛ.Α.Σ, ενώ τρίτη είναι η Ελπίδα για τη Δημοκρατία με 9,4% έχοντας όμως απωλέσει δύο μονάδες από την προηγούμενη έρευνα. Το ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής είναι στο 8,9%, με μια οριακή αύξηση των ποσοστών του από τον περασμένο μήνα, όμως και πάλι τέταρτο. ΚΚΕ (5,4%), Ελληνική Λύση (4,5%) και Φωνή Λογικής (3,3%) είναι εντός του ορίου κοινοβουλευτικής εκπροσώπησης, ενώ εκτός είναι η Πλεύση Ελευθερίας (2,8%), το ΜέΡΑ25 (2%), ο ΣΥΡΙΖΑ (1%) και η Νίκη (0,9%).

Στην πρόβλεψη αποτελέσματος, η Νέα Δημοκρατία είναι στο 28,3% (όσο ήταν και η τελευταία εκλογική της επίδοση, στις ευρωεκλογές του 2024), ενώ η ΕΛ.Α.Σ. βάζει το «2» μπροστά στα ποσοστά της, με 21,4%, καθώς φαίνεται να απορροφά μεγάλο μέρος της λεγόμενης αντισυστημικής ψήφου, ανεξάρτητα από ιδεολογικό πρόσημο. Το κόμμα Καρυστιανού, εξάλλου, υποχωρεί στο 11,9% και το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ προσεγγίζει το διψήφιο με 9,9%. Ακολουθούν το ΚΚΕ με 6,4%, η Ελληνική Λύση που υποχωρεί στο 5,1%, η Φωνή Λογικής (3,6%) και η Πλεύση Ελευθερίας που είναι στο όριο (3,1%). Εκτός Βουλής δείχνουν να είναι το ΜέΡΑ25 με 2,5% και φυσικά ο ΣΥΡΙΖΑ με 1,2%.

Στην έρευνα του Μαΐου, οι τρεις διεκδικητές της δεύτερης θέσης ήταν στριμωγμένοι σε στενό εύρος —ΕΛ.Α.Σ. 16,1%, Ελπίδα για τη Δημοκρατία 13,1%, ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ 9,6%— και το ποιος θα τερματίσει δεύτερος παρέμενε ανοιχτό ερώτημα. Τον Ιούνιο η εικόνα ξεκαθαρίζει: η ΕΛ.Α.Σ. προηγείται του τρίτου κόμματος κατά 9,5 μονάδες και του τέταρτου, του ΠΑΣΟΚ, κατά 11,5 μονάδες.

Η έρευνα επιχειρεί να ακτινογραφήσει τον τρόπο με τον οποίο ψηφίζουν οι πολίτες και τα πραγματικά επίδικα της προεκλογικής περιόδου.

Για παράδειγμα, εξηγεί τη σταθερότητα στην κορυφή: η Νέα Δημοκρατία παραμένει αδιαμφισβήτητα πρώτη όχι τυχαία, αλλά επειδή το κεντρικό της μήνυμα —η σταθερότητα— αγγίζει ένα συνεκτικό κομμάτι της κοινωνίας που ξεπερνά το 30%. Πιο συγκεκριμένα, το 31,8% βλέπει ως διακύβευμα των εκλογών τη «σταθερότητα και συνέχεια», ενώ υπάρχει ένα 46,8% που ζητάει πολιτική αλλαγή.

Παράλληλα, ένα σχεδόν ισοδύναμο 31% πείθεται ότι μόνο μια ισχυρή κυβέρνηση εγγυάται τη σταθερότητα —ποσοστό που συμπίπτει σχεδόν απόλυτα με την εκλογική δύναμη του κυβερνώντος κόμματος (28,3%). Αυτό εξηγεί γιατί, παρά τον κατακερματισμό και την άνοδο της αντιπολίτευσης, η ΝΔ διατηρεί καθαρή διαφορά από τον δεύτερο —όποιος κι αν είναι αυτός: απευθύνεται σε ένα συνεκτικό, «σκληρό» ακροατήριο που βάζει τη σταθερότητα πάνω από την αλλαγή.

Το άλλο μεγάλο ερώτημα —ποιος, από τους τρεις διεκδικητές του προηγούμενου μήνα, θα τερματίσει δεύτερος— φαίνεται πλέον να απαντάται.

Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη μπορεί να πει κανείς ότι αναδεικνύεται ως δεύτερη δύναμη και ανοίγει σταθερά τη διαφορά της  από τον τρίτο και τον τέταρτο, διαμορφώνοντας ένα δίπολο που συμπιέζει τους υπόλοιπους. Η πλειοψηφία τού 46,8% που ζητάει πολιτική αλλαγή τροφοδοτεί το κόμμα Τσίπρα.

Η ευνοϊκή αλλαγή προς το κόμμα Τσίπρα δεν είναι τυχαία· έχει συγκεκριμένη κατεύθυνση. Ο πίνακας ροών της έρευνας δείχνει ότι η ΕΛ.Α.Σ. συγκεντρώνει την πλειονότητα όσων είχαν ψηφίσει ΣΥΡΙΖΑ το 2023, ενώ τραβά και τμήματα από την Πλεύση Ελευθερίας, το ΜέΡΑ25 και τον χώρο της αποχής.

Είναι, δηλαδή, το κόμμα που απορροφά το παλιό κεντροαριστερό-αριστερό ακροατήριο που έμεινε «ορφανό» μετά την αποδόμηση του ΣΥΡΙΖΑ. Στον αντίποδα, το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ μένει καθηλωμένο στην τέταρτη θέση, πίσω από κόμμα Καρυστιανού. Παρότι δεν χάνει ψηφοφόρους σε μεγάλη κλίμακα, δεν καταφέρνει να κερδίσει από την αναταραχή, τουναντίον δείχνει να έχει το μεγαλύτερο ποσοστό απόλυτης απόρριψης (70,5%).

Η Ελπίδα για τη Δημοκρατία, που είχε κάνει εντυπωσιακό ξεκίνημα, υποχωρεί ελαφρά, καθώς μέρος του αρχικού ενθουσιασμού φαίνεται να αποκλιμακώνεται.

Στην παρούσα έρευνα, δημοσιεύουμε αναλυτικά τη δυνητική ψήφο —πόσο πιθανό δηλώνει ο καθένας ότι είναι να ψηφίσει κάθε κόμμα, ανεξάρτητα από την τελική του επιλογή.

Το άθροισμα «πολύ πιθανό» και «αρκετά πιθανό» δείχνει την οροφή, δηλαδή τα περιθώρια ανόδου κάθε κόμματος, ενώ το «καθόλου πιθανό» συνιστά μια «νεκρή» ζώνη για κάθε κόμμα.

Οι απαντήσεις εξηγούν την κατάταξη τόσο της πρόθεσης ψήφου, όσο και της πρόβλεψης εκλογικού αποτελέσματος: μετά τη Νέα Δημοκρατία, η ΕΛ.Α.Σ. έχει τη δεύτερη μεγαλύτερη «δεξαμενή» και το υψηλότερο «πολύ πιθανό» μετά το κυβερνών κόμμα, ενώ το ΠΑΣΟΚ-KINAΛ έχει τη χαμηλότερη οροφή και το υψηλότερο ποσοστό απόλυτης απόρριψης. Είναι χαρακτηριστικό πως η ΝΔ, παρά τη φθορά επτά χρόνων εξουσίας, έχει το «καθόλου πιθανό» στο 60,4%, το κόμμα Τσίπρα στο 65,6% και το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ εκτοξεύεται στο 70,5%. Αν περιορίσουμε την αντίστοιχη δυνητική έρευνα στους αναποφάσιστους –όσους στην πρόθεση ψήφου δηλώνουν «Δεν έχω αποφασίσει» και «Δεν γνωρίζω/δεν απαντώ»– η ΕΛ.Α.Σ. συγκεντρώνει το υψηλότερο «πολύ πιθανό» (5,2%), καταγράφει δηλαδή την πιο έντονη διάθεση μετακίνησης, ενώ τo κόμμα Καρυστιανού ακολουθεί με 4% και η ΝΔ με 3,2%. Το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ μετριέται στο μηδέν, ενώ καταγράφει ένα 69,9% στο «καθόλου πιθανό».

Η Ελπίδα για τη Δημοκρατία έχει το μεγαλύτερο «ήπιο» άνοιγμα (με 20%). Η άτυπη «παράσταση νίκης» για τη δεύτερη θέση, δίνει επίσης ισχυρό προβάδισμα στο κόμμα Τσίπρα: το 31,9% πιστεύει ότι η ΕΛ.Α.Σ θα είναι δεύτερο κόμμα στις εκλογές και το 18,8% το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, ενώ υπάρχει μια εκτίμηση ότι η Ελπίδα για τη Δημοκρατία θα «ξεφουσκώσει» ακόμα περισσότερο και ως εκ τούτου μόλις το 6,3% δίνουν στο κόμμα Καρυστιανού πιθανότητα να είναι στη δεύτερη θέση στις εθνικές κάλπες.

Ξεχωριστό ενδιαφέρον έχουν οι απαντήσεις των πολιτών ως προς τα κριτήρια επιλογής των κομμάτων. Στην ερώτηση για το τι είναι σημαντικό όταν κρίνουν ένα κόμμα, ένα 41,8% απαντά την ικανότητα στη λύση προβλημάτων, γεγονός που εξηγεί και μέρος της πρωτοφανούς στα μεταπολιτευτικά χρονικά πολιτικής ηγεμονίας της ΝΔ. Ακολουθεί πάντως από κοντά η εντιμότητα (39,4%), ενώ η ιδεολογική ταυτότητα (12,6%) και το πρόσωπο του αρχηγού (3,5%) έρχονται πολύ πιο πίσω.

Στο ερώτημα τι θα ήθελαν περισσότερο από έναν ιδανικό πρωθυπουργό, πρώτες και σχεδόν ισοδύναμες έρχονται η δικαιοσύνη, η αξιοκρατία και το κράτος δικαίου (22,5%) μαζί με την αντιμετώπιση της ακρίβειας μέσω μείωσης φόρων (22%)· ακολουθούν η ανάπτυξη και η βελτίωση του βιοτικού επιπέδου (16,9%) και το ήθος —«να κυβερνά για τον λαό»— (14,7%).

Στην οικονομία, ο κόσμος δεν πείθεται από επικοινωνιακά εργαλεία: για την αντιμετώπιση της ακρίβειας μόλις το 15,4% εμπιστεύεται «εργαλεία διαφάνειας και σύγκρισης τιμών», ενώ προκρίνονται σαφώς οι έλεγχοι και τα πρόστιμα στα καρτέλ (39,9%) και η μείωση φόρων (38,7%).

Παρά την ένταση, η ψήφος παραμένει πράξη ελπίδας (51,4%) και πεποίθησης (30,8%) —και όχι οργής (μόλις 7,6%)— ενώ είναι σε μεγάλο βαθμό συνειδητή: το 69,8% δηλώνει ότι «θα ψηφίσει αυτό που πιστεύει, ανεξάρτητα από προγνώσεις».

Υπάρχει όμως και μια ισχυρή δεξαμενή δυσπιστίας προς το σύνολο του συστήματος: το 43% συμφωνεί ότι «κανένας από τους σημερινούς αρχηγούς δεν τον εκφράζει», ενώ τη γραμμή «καμία συνεργασία με κανέναν» που προβάλλουν ορισμένοι το 47,3% τη βλέπει ως ζήτημα συγκυρίας και το 34,4% ως «ανωριμότητα και πολιτικό αδιέξοδο».