Μετά την τρίτομη αυτοβιογραφία του Μίμη Ανδρουλάκη πολλοί στοιχημάτιζαν ότι το επόμενο βήμα του θα ήταν βιβλίο για την πρόκληση της Τεχνητής Νοημοσύνης. Ομως ο γνωστός συγγραφέας με μακρόχρονη θητεία στην πολιτική, τους διαψεύδει και επιστρέφει ερευνώντας «το μεγαλύτερο θαύμα στο Σύμπαν, που είναι ο ανθρώπινος εγκέφαλος και μάλιστα στη θηλυκή του πολυτροπία, τη θηλυκότητα», όπως μας λέει. Είναι η «Γιορτή των αγγιγμάτων» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις «Πατάκη», μια καταβύθιση στον ψυχοσεξουαλικό κόσμο της γυναίκας. Ιστορίες που συνθέτουν ένα πανόραμα της γυναικείας εμπειρίας και των πολλαπλών διαστάσεών της: ερωτική ολοκλήρωση, ναρκισσισμός, ενοχή, εξιδανίκευση και μαζοχισμός, φετιχισμός, ομοφυλοφιλία, μιμητική επιθυμία, ζήλια, απώλεια εαυτού, φοβία, εγκατάλειψη. Εδώ, η λογοτεχνία συναντά την ψυχανάλυση και τη νευροεπιστήμη, τα γονίδια και οι νευρώνες το Ασυνείδητο και το Φαντασιακό.
● Πώς προέκυψε «Η γιορτή των αγγιγμάτων»;
Μετά από μια σειρά βιβλίων μου -The Dream, Σωσίας, Μν, Γυναίκα της Ογδοης Μέρας, Θηλυκό Πόκερ- υπήρχε μια εκκρεμότητα, ένα βιβλίο που αναζητούσε το νήμα στον ψυχοσεξουαλικό κόσμο της γυναίκας. Αυτό το ανέβαλλα για 25 χρόνια διότι ήταν σε εκκρεμότητα η αποκωδικοποίηση του γονιδιώματος και σε εξέλιξη η συζήτηση για τη νευροπλαστικότητα του εγκεφάλου. Υπήρξε και η ψυχοφθόρα διαδικασία με τις δίκες του «Μν», μια περιπέτεια τρομερή. Ομως η κυριότερη αιτία αναβολής ήταν η διαίσθησή μου στις αρχές του 21ου αιώνα, που βασιζόταν σε πραγματικά γεγονότα, ότι παρά τη φαινομενική σταθεροποίηση του παγκόσμιου καπιταλισμού, έρχεται μια μεγάλη οικονομική καταστροφή. Ετσι έγραφα κάθε χρόνο ένα βιβλίο με το ίδιο περίπου θέμα σε πολλές παραλλαγές: ηγεσία και στρατηγική εν μέσω μεγάλης αβεβαιότητας και επερχόμενης οικονομικής καταστροφής. Οταν έκλεισε αυτός ο κύκλος στράφηκα σε ιστορικά βιβλία, έγραψα την αυτοβιογραφία μου και μετά ένιωσα ότι ήρθε η ώρα να πιάσω το νήμα του ψυχοσεξουαλικού κόσμου της γυναίκας με ιστορίες γυναικών, με βιωμένες εμπειρίες.
● Κατά πόσο οι ιστορίες βασίζονται σε αυτοβιογραφικά γεγονότα;
Ο συγγραφέας κρύβει τα μυστικά του… Υπάρχουν και αυτοβιογραφικά στοιχεία, τα οποία έχουν υποστεί μεγάλη μυθοπλαστική μετατροπή, ώστε να μην μπορεί να αναγνωρίσει κανείς το πρόσωπο. Σέβομαι την ταυτότητα των γυναικών. Ηθελα οι γυναίκες του βιβλίου να μην ανήκουν στον τραγικό κύκλο, να μην είναι σύγχρονες Μήδειες -που είναι και επίκαιρο θέμα- ή Κλυταιμνήστρες, Ηλέκτρες, Αντιγόνες, ούτε ήθελα να είναι του διεστραμμένου σεναρίου. Ηθελα κανονικές γυναίκες, ανεξάρτητες, πετυχημένες, σημαντικές. Οπως η Νέλλη, γλύπτρια, που η σεξουαλική σύγχυση μέσα της βγαίνει και στο έργο της αλλά ως οργασμός-θάνατος. Μία επιστήμονας που ανέβηκε ψηλά σε ακαδημαϊκούς ρόλους βιώνει κρίση απώλειας εαυτού. Μία τηλεστάρ, η Σόνια, που της προκαλεί κρίση πανικού ένα απρόσμενο μνημονικό ίχνος. Μία άλλη που μπλέκει σε μιμητική επιθυμία. Η «αγία», η μόνη που δεν έχει πνευματική καλλιέργεια αλλά επιχειρηματικό ταλέντο και τεράστιο φιλανθρωπικό έργο. Ολες είναι ξεχωριστές, αξιόλογες, τις θαυμάζω!
● Εχουν τύχει να αναγνωρίσουν κάποιες από αυτές τις γυναίκες τον εαυτό τους στις ιστορίες σας;
Είναι δύσκολο να αναγνωρίσουν τον εαυτό τους, αλλά μία πράγματι μου είπε ότι τον αναγνώρισε και μου ομολόγησε ότι τη βοήθησα να λύσει τον προσωπικό της γρίφο. Απλώς παραπονέθηκε γιατί δεν το έκανα έγκαιρα!
● Ο Φρόιντ συναντά τη νευροεπιστήμη, λοιπόν…
Ο Φρόιντ ο ίδιος ξεκίνησε ως νευροεπιστήμων αλλά όπως ήταν μεγαλοφυΐα κατάλαβε ότι θα έπρεπε να περιμένει 150 χρόνια για να φτάσει σε ένα συμπέρασμα η νευροεπιστήμη. Ετσι έκανε αυτήν την παράκαμψη και επαναστικοποίησε τη σκέψη μας για το ασυνείδητο και για τη σεξουαλικότητα. Μπορεί σήμερα να τον αναθεωρώ στο βιβλίο μου, αλλά θεώρησα υποχρέωσή μου να γράψω αυτό το βιβλίο ως ένα φόρο τιμής προς τον Φρόιντ. Ο ίδιος είχε πλήρη συναίσθηση ότι δεν τα κατάφερε στο θέμα της γυναίκας, δηλαδή η ανάλυσή του ήταν ατελής, ταλαντευόταν διαρκώς, είχε προκαταλήψεις. Φανταστείτε, είπε στη Μαρία Βοναπάρτη, θυμωμένος, το περίφημο: «Αν θέλετε να μάθετε γι’ αυτές, πηγαίνετε στους ποιητές». Ενώ ήξερε ότι οι ποιητές είναι ακατάλληλοι καθώς ρέπουν σε εξιδανικεύσεις. Η ψυχανάλυση, πάντως, υπήρξε προάγγελος πραγμάτων που η νευροεπιστήμη επιβεβαιώνει.
● Και τελικά τι μαθαίνει ο αναγνώστης;
Στο βιβλίο προτίμησα να βάλω γυναίκες της μεσαίας τάξης, να μην πιέζονται από κάποιον εξωτερικό καταναγκασμό όπως ακραία φτώχεια, ταπείνωση, κακοποίηση, μετανάστευση, έβαλα γυναίκες που αντιπροσωπεύουν τον μέσο όρο, όπως οι περισσότερες αναγνώστριες, ώστε να εκφραστεί ανεμπόδιστα το ασυνείδητο. Εδώ το φιλοσοφικό πρόβλημα υπάρχει στο βάθος και θέλω όποιος διαβάσει το βιβλίο μου να το καταλάβει. Εάν έχουμε έναν προκαθορισμό από την εξελικτική αλυσίδα, από το γονιδίωμα, από το κοινωνικό, ταξικό, πολιτισμικό περιβάλλον, ήδη από τα νηπιακά μας χρόνια, τι μένει από την ελευθερία του ατόμου, την ελευθερία της βούλησης, από την ατομικότητα, τη μοναδικότητά μας; Μένει κάτι; Ναι μένει, απαντά το βιβλίο. Δηλαδή υπάρχουν μεγάλα περιθώρια, παρά τους προκαθορισμούς αυτούς, αντίθετα σε αυτό που θα λέγαμε σιδερένιο ντετερμινισμό, πως όλα είναι προκαθορισμένα.
● Αναρωτιέται κανείς γιατί το ενδιαφέρον και ο θαυμασμός για τη γυναίκα και όχι για τον άντρα;
Θα δει κανείς στο βιβλίο ότι όταν μιλάμε για γυναικεία σεξουαλικότητα γίνεται διαρκώς σύγκριση με την ανδρική σεξουαλικότητα. Λέω ρητά και κατηγορηματικά ότι η γυναικεία σεξουαλικότητα έχει μεγαλύτερο συναισθηματικό και ψυχικό βάθος, περισσότερες ερωτογενείς ζώνες, ότι ο οργασμός δεν είναι μόνο μια μονοσήμαντη κορύφωση αλλά μπορεί να έχει ένα φάσμα εξέλιξης… επομένως μιλώ για τον άντρα στην πραγματικότητα. Αλλωστε η πραγμάτωση της αρρενωπότητας μέσω της γυναίκας επιβεβαιώνεται. Είναι κλειδί η γυναίκα.
Ομως μισοαστεία, μισοσοβαρά λέω ότι ασκήθηκα από μικρός να αποκωδικοποιώ τον ψίθυρο των γυναικών ως γιος μοδίστρας. Οταν οι γυναίκες βγάζουν τα ρούχα τους στην πρόβα, βγάζουν και τα σώψυχά τους. Θυμάμαι αρκετές πρόβες, ακόμα και της Μελίνας Μερκούρη, όταν η μητέρα μου της έραψε τα ρούχα για το «Ο Χριστός ξανασταυρώνεται». Ημουν πέντε χρονώ και ήταν μια τραγική μέρα με καλοκαιρινή μπόρα, που έσταζε το ταβάνι στο παλιό μας σπίτι και ήταν απελπισμένη η μάνα μου, ενώ εγώ έφερνα κατσαρολάκια προσπαθώντας να σώσω την κατάσταση. Μάλιστα έκανε εμετούς η Μελίνα τότε και η μάνα μου έλεγε «Με το καλό να κάνεις το Ντασσενάκι»… Αυτή η σκηνή θα μείνει για πάντα μέσα μου.
● Σήμερα, σας ενοχλεί που η woke ατζέντα πολεμάει τις παραδοσιακές έννοιες των φύλων;
Παρατήρησα ότι ενώ έχουμε μια τεράστια εξέλιξη της επιστήμης, υποχώρησε η συζήτηση για τα φύλα, για όλα τα φύλα και λόγω των υπερευαγγελιστών του Τραμπ και λόγω της woke ατζέντας. Κι όμως, λόγω της εξελικτικής αλυσίδας και στο γεγονός ότι η γυναίκα γεννάει παιδιά, υπάρχουν μικροασήμαντες διαφοροποιήσεις από τον άντρα και σε επίπεδο νευρικών κυκλωμάτων και στην ψυχική δομή. Πρέπει λοιπόν να επανέλθουμε στη μικροδιαφοροποίηση του φύλου. Αλλο το πεδίο της δημοκρατίας, των δικαιωμάτων, του φεμινισμού και άλλο το πεδίο της διαφοροποίησης στην ψυχική δομή, στους νευρώνες και στις ορμόνες.
● Ασφαλώς με τη συγγραφή εκφράζεστε, όπως επιθυμείτε, αλήθεια, όμως η ενεργή πολιτική σάς λείπει;
Εγραψα τα τρία βιβλία της αυτοβιογραφίας μου και έτσι είπα πολλά για την πολιτική και την επιστήμη της πολιτικής. Είναι φυσικό να με στεναχωρεί η εκκρεμότητα και το κενό που υπάρχει στον χώρο Αριστεράς και Κεντροαριστεράς, που πρέπει να καλυφθεί. Δεν πρέπει να παγιδευτεί αυτός ο χώρος στο σύνδρομο του δεύτερου. Ο Ανδρουλάκης τι θέλει, να είναι δεύτερος; Ο Τσίπρας τι θέλει, να είναι δεύτερος και ο τρίτος να συνεργαστεί με τον Μητσοτάκη; Ούτε είναι σε θέση να συνενωθούν τα κόμματα της Αριστεράς.
● Αναμένεται το κόμμα Τσίπρα. Τι θα τον συμβουλεύατε, κατά την προσφιλή σας τακτική;
Υπάρχει αυτή η εκκρεμότητα του κόμματος που μέχρι το καλοκαίρι πρέπει να λυθεί. Πιθανόν εγώ να του συνιστούσα ένα άλλο comeback… Αλλά ακόμα και η νευροεπιστήμη και η ψυχανάλυση μπορούν να βοηθήσουν τα πολιτικά πρόσωπα. Δεν μιλάω για ακραίες περιπτώσεις, άνθρωποι με ψυχική υγεία όπως ο Τσίπρας μπορούν να βελτιώσουν το ηγετικό τους στιλ αν αποκτήσουν εσωτερικό ρυθμό, μεγαλύτερες διακυμάνσεις, να γίνουν πιο πολυφασικοί στην έκφρασή τους. Γιατί είναι επιθετικός παίκτης και πάντα είναι της κατεβασιάς ο Αλέξης, πρέπει όμως να αποκτήσει μεγαλύτερη ποικιλία στο παιχνίδι του. Μιλάω για έναν άνθρωπο που έχει χάρισμα, προσωπικότητα πολιτική.
● Ο Μητσοτάκης πάντως διατηρεί τα πρωτεία.
Εγώ λόγω Κρήτης είχα σχέση με τον πατέρα του. Οταν έφυγε από την πολιτική είχαμε διάλογο ανοιχτής καρδιάς… Υπήρξε μεγάλο μέγεθος, αλλά έπασχε από την αρρώστια των πολύ έξυπνων ανθρώπων, νόμιζε ότι τα ξέρει όλα και την πάτησε. Μία και έξω. Οι δεξιοί δεν το χώνεψαν ποτέ ότι μπορεί να είναι καπελωμένοι από τον Κώστα Μητσοτάκη και τον υπονόμευαν από την αρχή, τον ρίξανε, όχι μόνο ο Σαμαράς, όλοι. Και τώρα Σαμαράς και Καραμανλής σού λένε θα έχει ο γιος Μητσοτάκη τρίτη θητεία; Τρελαίνονται. Κι όμως αυτός ο μέτριος, ο ύπουλος, τα έχει καταφέρει, είναι επιμελής, δεν αφήνει τίποτα να πέσει κάτω, τρέχει, καλύπτει τα πάντα και έτσι που πάει το πράγμα μπορεί να επανεκλεγεί.
● Τι λέτε για το φαινόμενο Καρυστιανού;
Η Καρυστιανού εάν δεν μίλαγε καθόλου και κράταγε ένα κερί και έκανε πορεία από τον Εβρο μέχρι την Αθήνα θα έπαιρνε 20% από τον λαό. Αλλά επειδή είναι νούμερο, μιλάει και τα καταστρέφει όλα.
● Με τον πόλεμο στο Ιράν, δεν μπορώ να μη σας ζητήσω να ψυχαναλύσετε και τον Τραμπ.
Θα έπρεπε να αναλύσω τη ναρκισσιστική διαταραχή γεροντικής ηλικίας ενός ιμπεριαλιστή, όπως είναι ο Τραμπ, ο οποίος φαντάζεται την παγκόσμια σκηνή ως ένα σόου που θα πρέπει κάθε πρωί να μας αφήνει κατάπληκτους, με ανοιχτό το στόμα. Είναι αρκετά αμερικάνικο φαινόμενο το σόου, αλλά εκφράζει και έναν ορθολογισμό ο Τραμπ, ιμπεριαλιστικό, δηλαδή θέλει η Αμερική να αδυνατίσει τους άλλους πόλους, την Κίνα σε πρώτο επίπεδο αλλά και την Ευρώπη. Να δημιουργήσει μια ασφυξία ενεργειακή και ψηφιακή για την Κίνα και για την Ευρώπη ώστε να εξαρτώνται από την Αμερική. Αυτό είναι το ορθολογικό του σχέδιο που προωθεί με ανορθολογικό τρόπο. Είναι ανερμάτιστο αυτό. Δημόσιος κίνδυνος!
