Η περίπτωση του Γιώργου Λαμπίρη και της ερευνητικής του ομάδας από το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης θα μπορούσε να θεωρηθεί κατά μία έννοια χαρακτηριστική μιας κατάστασης, στην οποία έχουμε μάθει να ζούμε εδώ και δεκαετίες. Λαμπρά μυαλά, ελπιδοφόρα ερευνητικά αποτελέσματα, επιστημονικές δημοσιεύσεις που δρέπουν δάφνες σε παγκόσμια κλίμακα, μα που παρ’ όλα αυτά μοιάζει κάποια στιγμή να… χάνονται στην κινούμενη άμμο της ραθυμίας και της αδράνειας. Ενα μέλλον που δεν έρχεται ποτέ, όσο (ακόμη και) ορισμένα μεγάλης κλίμακας επιτεύγματα παραμένουν εγκλωβισμένα σε ένα περιβάλλον «στενό», υποταγμένα στους κανόνες και τις αγκυλώσεις μίας δημόσιας διοίκησης που αρνείται να κατανοήσει οτιδήποτε δεν μπορεί να ελέγξει ή να «αξιοποιήσει» κατά το δοκούν.
Η εργασία της ομάδας του Δημοκρίτειου με επικεφαλής τον επίκουρο καθηγητή Οφθαλμολογίας προσέλκυσε για πρώτη φορά το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας το 2009 με την απονομή του 1ου Διεθνούς ερευνητικού βραβείου στην κατηγορία case report. «Αντιμετωπίσαμε» θα πει ο Γιώργος Λαμπίρης μιλώντας για το ξεκίνημα της ερευνητικής του περιπέτειας «ένα εξαιρετικά σπάνιο περιστατικό και προτείναμε έναν θεραπευτικό αλγόριθμο».
Πέντε χρόνια μετά η ίδια ερευνητική ομάδα έχει προχωρήσει κάμποσα βήματα σε αυτόν το δρόμο. Και δηλώνει πως έχει πλέον καταλήξει σε μια συνολική χειρουργική λύση για όσους πάσχουν από πρεσβυωπία. Μία λύση που επανακαθορίζει χειρουργικά τους οπτικούς ρόλους των δύο οφθαλμών και τους βοηθά να καλύψουν τις λειτουργικές τους αδυναμίες.
Η πρωτοποριακή χειρουργική τεχνική που αναπτύχθηκε και τα αποτελέσματα από την εφαρμογή της παρουσιάστηκαν μάλιστα τον Ιούλιο που μας πέρασε στο επίσημο περιοδικό της Αμερικανικής Ενωσης Χειρουργών -Οφθαλμιάτρων Διαθλαστικής Χειρουργικής και Καταρράκτη (Journal of Cataract & Refractive Surgery), κερδίζοντας για μία ακόμη φορά τη διεθνή επιστημονική καταξίωση –κι ας διέλαθε η είδηση τα… μάτια του μέσου ανθρώπου.
Λύσεις για τον εργαζόμενο
«Εκείνο που ουσιαστικά προσπαθήσαμε», θα πει ο καθηγητής του Δημοκρίτειου, αναλύοντας το σκεπτικό της έρευνας της ομάδας του «ήταν να προσφέρουμε μια αξιόπιστη λύση στον σύγχρονο εργαζόμενο άνθρωπο, ο οποίος χρειάζεται να διαθέτει ξεκούραστη και αποτελεσματική όραση τόσο στη βραδινή οδήγηση όσο και στη χρήση ηλεκτρονικού υπολογιστή, ταμπλέτας ή κινητού τηλεφώνου. Θέλαμε να τον απαλλάξουμε από το άγχος να έχει πάντα μαζί του ένα ή δύο ζευγάρια γυαλιά, από το να νιώθει ακαθόριστους πονοκεφάλους όταν διαβάζει ή γράφει και κυρίως από το να αισθάνεται μειονεκτικά όταν αδυνατεί να προσφέρει το 100% των δυνατοτήτων του λόγω της όρασής του. Προκειμένου να το πετύχουμε αυτό, προσεγγίσαμε συνολικά τον ασθενή, κατανοήσαμε τις ιδιαίτερες ανάγκες του, και αντιμετωπίσαμε, μαζί με την πρεσβυωπία, το σύνολο των διαθλαστικών ζητημάτων του όπως ήταν η μυωπία, ο αστιγματισμός, ή η υπερμετρωπία. Αυτό κρίθηκε απαραίτητο μια και, ενώ σε νεανικές ηλικίες, μικροί βαθμοί μυωπίας ή αστιγματισμού δεν δημιουργούν καμιά ενόχληση στο άτομο, στις μέσες ηλικίες, οπότε εμφανίζεται και η πρεσβυωπία, επιφέρουν σημαντική έκπτωση στην οπτική ικανότητα».
Τα αποτελέσματα της μεθόδου αποκατάστασης της πρεσβυωπίας που η επιστημονική ομάδα προτείνει δείχνουν πως σε ποσοστό που ξεπερνά το 90% οι ασθενείς είναι σε θέση να αντεπεξέλθουν στο σύνολο των δραστηριοτήτων τους χωρίς τη χρήση διορθωτικών γυαλιών. Επίδοση που οδήγησε στον χαρακτηρισμό της μεθόδου ως πρωτοποριακής από την έγκυρη Επιστημονική Επιθεώρηση των Χειρουργών Οφθαλμιάτρων Ηνωμένων Πολιτειών τον Σεπτέμβριο.
«Το σύνολο των ασθενών μας, μέσα σε δύο ώρες μετά το χειρουργείο, επιστρέφει σπίτι του και μέσα σε 48 ώρες έχει πλέον τη δυνατότητα να ασκεί όλες τις δραστηριότητές του χωρίς να φορά διορθωτικά γυαλιά» υποστηρίζουν και εξηγούν ότι ένας από τους βασικούς στόχους της έρευνάς τους ήταν και η αναβάθμιση της εικόνας της Ιατρικής Σχολής του Δημοκρίτειου στη Διεθνή Οφθαλμολογική κοινότητα. «Χρησιμοποιώ», θα πει ο Γιώργος Λαμπίρης, «τον θετικό διεθνή αντίκτυπο των ερευνητικών και κλινικών μου αποτελεσμάτων προκειμένου να γνωστοποιήσω στο εσωτερικό της χώρας αλλά και στο εξωτερικό τη δύναμη της κλινικής μας αλλά και της Ιατρικής Σχολής ευρύτερα». Ισως όμως για να καταφέρει να βρει ευήκοα ώτα που θα υποστηρίξουν έμπρακτα ερευνητικές προσπάθειες, όπως αυτή, και θα κάνουν κάτι παραπάνω από το να του σφίξουν τυπικά το χέρι, να πρέπει να… ζητήσει τη συνδρομή ωτορινολαρυγγολόγου…
