Αλλάζει η κοινωνική αλληλεγγύη τρόπο δράσης; Μια ενδιαφέρουσα απάντηση έρχεται με αφορμή τον δεκαετή απολογισμό του Κοινωφελούς Ιδρύματος Ιωάννη Σ. Λάτση, που από το 2005 που συστάθηκε παρακολούθησε τις σημαντικές κοινωνικές εξελίξεις στην ελληνική κοινωνία αλλά και τις ανάγκες που αυτές διαμόρφωναν.
Με κύρια δράση στην Ελλάδα, το ίδρυμα δραστηριοποιήθηκε αρχικά σε θέματα της εκπαίδευσης και των επιστημών.
Ανάμεσα στις δράσεις αυτές ξεχωρίζουν προσεγγίσεις στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση, όπως το «Μαθαίνουμε παρέα», όπου αναπτύσσονται πολύμορφα οι γνώσεις, οι δεξιότητες και οι εμπειρίες των μαθητών στο κοινωνικό τους περιβάλλον.
Η πρωτοβουλία αυτή ήδη έχει ανοιχτεί σε 28 νησιά αλλά και στους βόρειους παραμεθόριους νομούς της χώρας αγκαλιάζοντας πρωτοβουλίες και δράσεις περισσότερων από 1.200 μαθητών και μαθητριών.
Παράλληλα, το ίδρυμα ενίσχυσε και ενισχύει δράσεις στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, παρέχει οργανωμένο πρόγραμμα υποτροφιών τόσο σε προπτυχιακό όσο και σε μεταπτυχιακό επίπεδο.
Στον τομέα των επιστημών, από το 2008, το πρόγραμμα «Επιστημονικές μελέτες» αποτέλεσε βασικό χρηματοδοτικό εργαλείο του ιδρύματος προς την επιστημονική κοινότητα ενθαρρύνοντας την εξωστρέφεια, ενώ με την έλευση της οικονομικής κρίσης, το ενδιαφέρον στράφηκε και προς τη στήριξη νέων επιστημόνων και ομάδων.
Η οικονομική κρίση διαμόρφωσε μια νέα ανάγκη για την ελληνική κοινωνία και κατά συνέπεια και για τις δραστηριότητες του Κοινωφελούς Ιδρύματος Ι. Σ. Λάτση.
Ενας νέος πυλώνας, αυτός της κοινωνικής πρόνοιας, ήρθε να προστεθεί στις δράσεις από το 2011 προσπαθώντας να στηρίξει ανθρώπους, ομάδες και Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις στην καταπολέμηση των επιπτώσεων της κρίσης.
Οπως μας εξηγούν οι άνθρωποι του ιδρύματος, «προσπαθούμε να δημιουργούμε καλές συνεργασίες τόσο με τον ιδιωτικό τομέα όσο και μεταξύ των ίδιων των ΜΚΟ και των ιδρυμάτων. Οσο καλή και να είναι η δουλειά που γίνεται μέσα σε ένα ίδρυμα, αυτό που γνωρίζουμε είναι ότι κανείς δεν μπορεί μόνος του να έχει ουσιαστική παρέμβαση. Χρειάζεται συνεργασία τόσο σε επίπεδο ιδιωτικής πρωτοβουλίας όσο και μεταξύ των φορέων που ασχολούνται με την κοινωνική προστασία».
Μέσα στις πρωτοβουλίες κοινωνικής αλληλεγγύης που ξεχωρίζουν είναι τα επισιτιστικά προγράμματα που οργανώθηκαν από κοινού με την Τράπεζα Τροφίμων με στόχο τη βιωσιμότητα ή τα κοινωνικά ιατρεία σε συνεργασία με τη ΜΚΟ «Πράξις».
Οι πόροι του ιδρύματος δεν είναι απεριόριστοι. Ωστόσο, η ολιγομελής ομάδα του, μικρότερη των 10 ατόμων, πιστεύει στην ενεργοποίηση και την από κοινού δράση ενός κινήματος αλληλεγγύης.
Τον τελευταίο καιρό το ίδρυμα έχει εμπλακεί ενεργά στο θέμα των προσφύγων με το Κέντρο Συνοδών Ανηλίκων σε έναν πολύ φιλόξενο χώρο που υποδέχεται ανήλικους ασυνόδευτους πρόσφυγες οι οποίοι φτάνουν στη χώρα.
Στη δράση, όπως εξηγούν οι υπεύθυνοι του ιδρύματος, υπήρξε στενή συνεργασία μεταξύ των αρμόδιων υπουργείων, της ΜΚΟ «Πράξις» και του ιδρύματος το οποίο διευκόλυνε χρηματοδοτώντας τους πρώτους 4 μήνες του κέντρου μέχρι να παραδώσει τη σκυτάλη στο κράτος.
Το ίδρυμα σήμερα λειτουργεί με αρχή τη στήριξη στο κίνημα αλληλεγγύης, υποστηρίζοντας ΜΚΟ και ομάδες που θέλουν να στηρίξουν την κοινωνία δίνοντας έμφαση σε δράσεις με χαρακτήρα βιωσιμότητας και σταθερό αποτέλεσμα.
Στο πλαίσιο αυτό κινείται και το «Σημεία στήριξης», ένα καινούργιο πρόγραμμα που ενισχύει καινοτόμες ιδέες για κοινωνική στήριξη και με μερικές χρηματοδοτήσεις βοηθά ΜΚΟ και ομάδες να δημιουργήσουν σταθερές δράσεις αλληλεγγύης.
«Δεν είναι πατερούλης, είναι συναγωνιστής», σημειώνει συνεργάτης του ιδρύματος, θέλοντας να δείξει πόσο σημαντικό είναι να διαμορφώνει κανείς από κοινού δράσεις με την κοινωνία για την αντιμετώπιση προβλημάτων.
Από το 2007, οπότε το ίδρυμα σε συνεργασία με τη Eurobank πραγματοποίησε το μεγάλο πρόγραμμα με αφορμή τις πυρκαγιές στον νομό Ηλείας και άλλους νομούς της χώρας, ξαναχτίζοντας χωριά, μέχρι σήμερα που διαμορφώνει δράσεις συμμετοχής στο κίνημα αλληλεγγύης, μέσα από τις δεκαετείς δράσεις του Ιδρύματος Ι. Σ. Λάτση μπορεί κανείς να χαρτογραφήσει και τις αλλαγές στις ανάγκες της ελληνικής κοινωνίας.
Οι πυλώνες της δράσης του στην εκπαίδευση, τις επιστήμες, την κοινωνική αλληλεγγύη και ανάπτυξη, την υγεία, τον πολιτισμό αποτελούν θεματικές προσεγγίσεις. Η προσέγγιση ωστόσο κινείται στη συνδιαμόρφωση βιώσιμων λύσεων και την υποστήριξη ομάδων και ΜΚΟ.
Τέλος, μέσα στις δράσεις του ιδρύματος εντάσσεται και το Πλωτό Μουσείο Νεράιδα με διαδραστικές ξεναγήσεις στην επιχειρηματική δράση του Γ. Λάτση αλλά και της χώρας.
