Αθήνα, 23°C
Αθήνα
Αίθριος καιρός
23°C
24.6° 21.3°
2 BF
66%
Θεσσαλονίκη
Αίθριος καιρός
19°C
20.5° 16.8°
1 BF
75%
Πάτρα
Ελαφρές νεφώσεις
24°C
24.3° 22.0°
1 BF
60%
Ιωάννινα
Σποραδικές νεφώσεις
21°C
20.9° 20.9°
1 BF
60%
Αλεξανδρούπολη
Αίθριος καιρός
21°C
20.9° 19.6°
3 BF
52%
Βέροια
Αίθριος καιρός
18°C
19.0° 16.8°
1 BF
87%
Κοζάνη
Αίθριος καιρός
15°C
15.4° 15.4°
2 BF
82%
Αγρίνιο
Αραιές νεφώσεις
19°C
18.5° 18.5°
1 BF
80%
Ηράκλειο
Σποραδικές νεφώσεις
21°C
23.8° 20.8°
0 BF
83%
Μυτιλήνη
Αίθριος καιρός
22°C
22.7° 20.1°
2 BF
56%
Ερμούπολη
Αυξημένες νεφώσεις
22°C
22.4° 19.4°
1 BF
64%
Σκόπελος
Αραιές νεφώσεις
17°C
17.3° 17.3°
1 BF
78%
Κεφαλονιά
Ελαφρές νεφώσεις
21°C
20.9° 20.9°
1 BF
78%
Λάρισα
Σποραδικές νεφώσεις
18°C
18.0° 18.0°
1 BF
59%
Λαμία
Ελαφρές νεφώσεις
21°C
21.8° 17.5°
1 BF
64%
Ρόδος
Αίθριος καιρός
25°C
24.8° 24.8°
3 BF
57%
Χαλκίδα
Αραιές νεφώσεις
22°C
24.3° 21.1°
1 BF
58%
Καβάλα
Ελαφρές νεφώσεις
20°C
19.9° 16.3°
1 BF
81%
Κατερίνη
Αίθριος καιρός
18°C
18.7° 17.5°
2 BF
72%
Καστοριά
Αίθριος καιρός
15°C
15.4° 15.4°
1 BF
93%
ΜΕΝΟΥ
vivlio-mprikos
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
«Στην κόψη της ιστορίας και του μύθου αναπνέουν τα έργα» του γιατρού, συγγραφέα και υποψήφιου διδάκτορα της Σχολής Καλών Τεχνών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Σπύρου Μπρίκου

Το λιβάδι των αθάνατων ψυχών

Ο Σπύρος Μπρίκος ανιχνεύει ταυτόχρονα και τις δυνάμεις αντίστασης απέναντι στο κακό που προκαλεί ο άνθρωπος στον εαυτό του.

«Ασφόδελε, οι ανίδεοι
δεν ξέρουν που η ρίζα σου […]
είναι βοτάνι στις πληγές
που ανοίξαν απ’ το λογισμό
κι απ’ του οχτρού το χέρι»
Αγγελος Σικελιανός

Στην ομηρική Οδύσσεια μετά τη μνηστηροφονία ο θεός Ερμής οδηγεί τις ψυχές των μνηστήρων της Πηνελόπης στον Αδη. Η πορεία από τον επάνω στον κάτω κόσμο περνάει μέσα από τον Ωκεανό και καταλήγει στον τόπο κατοικίας των ψυχών, στον ασφοδελό λειμώνα. Με αυτόν τον τίτλο (Ασφοδελός λειμώνας) μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Μανδραγόρας το νέο βιβλίο του Σπύρου Μπρίκου. Η μετάβαση των ψυχών από τον έναν κόσμο στον άλλο προϋποθέτει την πίστη στην αθανασία της ψυχής, σε αυτό το μυθολογικό-μεταφυσικό πλαίσιο νοείται η σχετική ομηρική αναφορά. Ανάλογη με αυτή τη μεταφυσική αθανασία των ανθρώπων ατομικά είναι η οιονεί αθανασία τους στο συλλογικό επίπεδο, η μακροχρόνια παρουσία του ανθρώπινου είδους στον κόσμο και η διαιώνισή του μέσα στον χρόνο. Αυτή η αναλογία του μέρους με το όλον δίνει την αφόρμηση να περάσει κανείς από το μικρό μέγεθος της ζωής του ενός ανθρώπου στο μεγάλο μέγεθος της ζωής του ανθρώπινου είδους στην πορεία του μέσα στον χρόνο. Αυτό ακριβώς κάνει ο συγγραφέας του Ασφοδελού λειμώνα. Η ζωή του καθενός που καταλήγει στον θάνατο και στη μεταφυσική αθανασία της ψυχής, η ατομική πορεία προς το επέκεινα, εδώ δίνει τη θέση της στην πορεία της ανθρώπινης κοινωνίας μέσα στους αιώνες, στην Ιστορία του ανθρώπου που κινείται από το απώτερο παρελθόν προς το παρόν και το μέλλον.

Το νέο έργο του Σπύρου Μπρίκου δεν είναι μια κλασική ιστορία με αρχή, μέση και τέλος για να συνοψίσουμε την υπόθεσή της. Είναι μια μεταμοντέρνα σύνθεση που συνδέει μυθολογικά, ιστορικά και λογοτεχνικά δεδομένα επιχειρώντας με αυτόν τον τρόπο να αποτυπώσει την ανθρώπινη κατάσταση σε όλη την αντιφατικότητά της. Στον Ασφοδελό λειμώνα συνυπάρχουν και συνδιαλέγονται η φιλοσοφία με τη θεολογία, η ελληνική μυθολογία με την παγκόσμια Ιστορία, η αρχαία ελληνική λογοτεχνία με τη νεότερη ευρωπαϊκή, η Παλαιά με την Καινή Διαθήκη. Σε αυτό το έργο θεότητες της αρχαίας Ελλάδας και του Ιουδαϊσμού συναντιούνται με θεϊκά πρόσωπα του Χριστιανισμού, όπως και με γνωστούς επαναστάτες της νεότερης εποχής, ενώ ταυτόχρονα επικοινωνούν με μυθικά πρόσωπα και λογοτεχνικούς χαρακτήρες.

Οι μυθολογικοί συμβολισμοί στον Ασφοδελό λειμώνα του Σπύρου Μπρίκου μάς ταξιδεύουν στον χρόνο με αφετηρία την αρχέγονη εποχή της εξέλιξης του κόσμου. Αυτό υποδηλώνεται από τις πρώτες σειρές του έργου με αναφορά στον Ωκεανό-πατέρα όλων των όντων κατά τον Ομηρο. Ο Ωκεανός ταυτίζεται με το νερό ως πρωταρχική πηγή ζωής, όπως θα διδάξει αργότερα και ο πρώτος φιλόσοφος της Ευρώπης, ο Θαλής ο Μιλήσιος. Ακολουθεί η δύσβατη πορεία της ζωής, οι δύσκολες καταστάσεις που αιωνίως αντιμετωπίζουν επί της Γης οι άνθρωποι, ο επιτάφιος δρόμος με κατάληξη τον ασφοδελό λειμώνα που δεν είναι μόνο ο φυσικός θάνατος. Ασφοδελός λειμώνας για τον συγγραφέα του ομότιτλου έργου είναι προπαντός ο θάνατος που κάθε μορφή βίας προκαλεί, με κυριότερη την ωμή βία των λίγων και δυνατών πάνω στην κοινωνία των πολλών και αδυνάτων, πάνω στην κοινωνία των γυναικών και όλων των ανθρώπων που κατοικούν σε έναν άδικο κόσμο.

Στο αποκορύφωμά του ο ασφοδελός λειμώνας ως βίαιος θάνατος εκπορεύεται από την κρατική εξουσία που βρίσκεται πίσω από τα ολοκαυτώματα και όλους τους πολέμους, πίσω από τις Κήρες της αρχαιοελληνικής μυθολογίας. Εκείνες οι γυναικείες θεότητες υπηρετούν τον Αδη και εμφανίζονται στα πεδία των μαχών, όπου κατασπαράσσουν τους τραυματίες πίνοντας το αίμα τους. Θέλοντας να δείξει τι πραγματικά σημαίνει πόλεμος, ο συγγραφέας του Ασφοδελού λειμώνα κάνει αναφορά σε αυτές τις θεότητες, τις πλέον αιμοβόρες από όσες γνωρίζουμε. Αυτό είναι ο πόλεμος, μας υπενθυμίζει, η ανθρώπινη αγριότητα στο αποκορύφωμά της, η βία στα ακρότατα όριά της.

Πενθώντας για την ανθρώπινη κατάσταση, με αυτό το έργο ο Σπύρος Μπρίκος ανιχνεύει ταυτόχρονα και τις δυνάμεις αντίστασης απέναντι στο κακό που προκαλεί ο άνθρωπος στον εαυτό του. Τέτοιες δυνάμεις εντοπίζει σε ανθρώπους, ιδέες και κινήματα που εμπνέονται από τους αδικοχαμένους, πράγμα που δίνει ελπίδα. Ο Ασφοδελός λειμώνας εκφράζει την ελπίδα ότι θα «πάρουν τα όνειρα εκδίκηση» και θα δικαιωθούν τα θύματα που έχει αφήσει πίσω της η βία της Ιστορίας.

Το νέο βιβλίο «αυτοχαρακτηρίζεται» και είναι πεζογράφημα, τοποθετημένο σε ένα ευρύτερο πολιτισμικό και ιστορικό πλαίσιο που έρχεται να παρακολουθήσει τη διαχρονική πορεία της ζωής πάνω στη Γη. Ομως τολμώ να πω ότι είναι γραμμένο με τη γλώσσα της ποίησης. Σε αυτή την εκτίμηση οδηγεί η αναγνωστική προσπάθεια που κατέληξε στο παρόν σημείωμα.

*Φιλόλογος - Συγγραφέας

Τη σελίδα αυτήν δεν τη φτιάχνουν επαγγελματίες κριτικοί βιβλίου. Γράφεται από αναγνώστες που απευθύνονται σε αναγνώστες για να τους μιλήσουν για κάποιο βιβλίο που τους συνεπήρε. Αν θέλετε να μοιραστείτε όσα νιώσατε διαβάζοντας ένα βιβλίο, στείλτε το κείμενό σας (το πολύ 700 λέξεις) στο [email protected]

Google News ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ ΣΤΟ GOOGLE NEWS
Το λιβάδι των αθάνατων ψυχών

ΣΧΕΤΙΚΑ ΝΕΑ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΕ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας