Τώρα που τελειώνουν οι εορταστικές εκδηλώσεις για τα 49 χρόνια αποκατάστασης της Δημοκρατίας μας, θέλουμε να σας θυμίσουμε και εμείς με τη σειρά μας κάποιες «μικρές» Θεατρικές Αντιστάσεις, στα δύσκολα χρόνια της επτάχρονης δικτατορίας. Επειδή «ξεχάστηκαν» να αναφερθούν, ώς τώρα, στα περισσότερα ραδιοτηλεοπτικά προγράμματα.
Ισως και να μην τα ξέρει κανένας. Ισως να μην τα θυμάται κανένας πια, αφού ήταν «μικρές», αυθόρμητες αντιστάσεις και όχι κάποιες μεγάλες θυσίες ή μεγάλες ηρωικές πράξεις και… εξορίες. Ισως, ακόμη, επειδή έγιναν χωρίς μεγάλη δημοσιότητα και «επιβραβεύσεις», μεταπολιτευτικά.
Οχι μόνο το έργο «Καληνύχτα Μαργαρίτα», που απαγορεύτηκε δύο φορές, αλλά και το «Μεγάλο μας τσίρκο», το «Επικίνδυνο φορτίο», το «Ω, τι κόσμος μπαμπά», ο «Λάκκος και η φάβα», το «Ασμα της Λουιζιτάνια», η «Αυτοψία», οι «Κλειδοκράτορες» και οι «Ρόζεμπεργκ», που γνώρισαν πολύ καλά το «απαγορεύομεν και διατάσσομεν» της 7χρονης δικτατορίας. Και άλλα πολλά, που δεν τα έμαθε ποτέ κανένας…
Και μια άλλη «μικρή» θεατρική αντίσταση, της σπουδαίας «Εταιρίας Μελέτης Ελληνικών Προβλημάτων»(ΕΜΕΠ). Οργάνωσαν την αντιδικτατορική ομιλία-καταγγελία του διάσημου Γερμανού συγγραφέα Γκίντερ Γκρας, παρ’ όλες τις απαγορεύσεις. Ωσπου διέκοψαν όχι μόνο την ομιλία, αλλά έκλεισαν το θέατρο, διέλυσαν την ΕΜΕΠ και εξόρισαν τους ιδρυτές της, Γιάγκο Πεσμαζόγλου, Βιργινία Τσουδερού, Σάκη Πεπονή, Αννα Συνοδινού και πολλούς άλλους.
Το Φεστιβάλ Ιθάκης ήταν ακόμη μία «μικρή» αντιστασιακή πράξη, σε εκείνα τα μαύρα χρόνια. Η πρώτη του εκδήλωση ήταν αφιερωμένη στο νεοελληνικό έργο και είχε στο πρόγραμμά της όλα τα αντιστασιακά έργα της εποχής («Καληνύχτα Μαργαρίτα«, »Το μεγάλο μας τσίρκο», «Ο Αλή Ρέντζο», «Κι εσύ χτενίζεσαι», «Ο Αφορεσμένος»). Τα απαγόρεψαν όλα. Και δεν έγινε το Φεστιβάλ. Ο τότε δήμαρχος Ιθάκης, Σπύρος Αρσένης, προτίμησε να μην πραγματοποιηθεί, παρά να αντικαταστήσει εκείνα τα έργα.
Και το, τότε, Σωματείο Ελλήνων Ηθοποιών: Επειτα από 2ωρη εξαντλητική ανάκριση, στη Γενική Ασφάλεια, του προέδρου και του γενικού γραμματέα τού ΣΕΗ, τους ανακοίνωσαν ότι το θεωρούν «αντεθνικό», το κλείνουν, παραδίδουν τα γραφεία του στο νέο «Εθνικό Σωματείο Ηθοποιών» και διαγράφουν τα ονόματά τους από το Λεξικό 1967 του Θ. Κρίτα.
Κρίμα που ποτέ δεν μάθαμε όλους εκείνους που μας έστελναν αποκαλυπτικές ειδήσεις, στα 7 χρόνια δικτατορίας, με απίθανα κόλπα, σε μας, τους τότε αυτοεξόριστους στο Λονδίνο. Με αποτέλεσμα να πληροφορείται υπεύθυνα όλη η Ευρώπη για τη χούντα της πατρίδας μας. Οπως το «Γράμμα από τη φυλακή» (του Γιώργου Μαγκάκη) που διάβασε ο μεγάλος ηθοποιός Λόρενς Ολιβιέ, το 1972, στην αντιδικτατορική εκδήλωση που οργανώσαμε στο θέατρο ΟLD VIC του Λονδίνου.
Σε αυτούς οφείλεται και η απόφαση να διαγραφεί το νεοχουντικό «Εθνικό Σωματείο Ελλήνων Ηθοποιών» από την Ομοσπονδία Θεατρικών Σωματείων Ευρώπης.
Ο σοφός ΛΟΓΟΣ του Νίκου Καζαντζάκη και του Ευάγγελου Παπανούτσου που ενέπνεε, τότε, όλες τις πράξεις μας, ας εμπνεύσει και τώρα όλους τους ΑΝΗΣΥΧΟΥΣ νέους μας…
«…Οι μισές δουλειές, οι μισές κουβέντες, οι μισές αμαρτίες, οι μισές καλοσύνες έφεραν τον κόσμο στα σημερινά χάλια. Φτάσε, μωρέ άνθρωπε, ώς την άκρα, βάρα και μη φοβάσαι! Πιο πολύ σιχαίνεται ο Θεός το μισοδιάολο παρά τον αρχιδιάολο…»
«…Μέσα στον εμπαιγμό και την καταισχύνη αυτών των δεινών για το Εθνος μας ημερών, αισθάνεται κανείς την ανάγκη να θέσει στους Πολιτικούς μας άνδρες το ερώτημα: Ετσι καθώς πολιτεύεστε, γίνεστε πραγματικά διδάσκαλοι αρετής; Τι μας έχετε διδάξει, όχι με όσα λέγετε αλλά με όσα πράττετε; Την υπερηφάνεια του ελεύθερου Δημοκρατικού πολίτη; Την ευλάβεια προς τις ηθικές αρχές και τους νόμους της πολιτείας; Τι θα απαντήσετε; Μήπως ότι ΑΥΤΗ η Πολιτική δεν έχει καμιά σχέση με την Ηθική;»
