Ενα όνομα, μια ολόκληρη Ιστορία… Ο Δάσκαλος Ηθους και Συνέπειας, για τη δική μας τη γενιά. Ας γνωρίσει, με λίγα λόγια, και η σημερινή γενιά τη ζωή του και το έργο του. Σε μια εποχή που έχουμε τόση ανάγκη από κάποια φωτεινά παραδείγματα. Για να αντιμετωπίσουμε τόσα άλυτα, ιλαροτραγικά προβλήματα της ζωής μας. Μαζί με τη νέα τραγωδία στα Τέμπη που μας γυρίζει 100 χρόνια πίσω. Και μας φανερώνει για άλλη μια φορά ότι κάποια μεγάλα συμφέροντα κυβερνούν τον τόπο μας…
Αγωνιστής από τα νιάτα του. Στη ναζιστική Κατοχή, στην Εθνική Αντίσταση. Μέσα από τις γραμμές της Πανελλήνιας Ενωσης Αγωνιζόμενων Νέων (ΠΕΑΝ). Το 1953 εξελέγη υφηγητής του Ποινικού Δικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Το 1962-1963 δίδαξε στο Πανεπιστήμιο του Φράιμπουργκ της Γερμανίας. Και το 1968 εξελέγη παμψηφεί καθηγητής στην έδρα του Ποινικού Δικαίου στη Νομική Σχολή Αθηνών. Ομως η χούντα δεν ενέκρινε τον διορισμό του. Τον Φεβρουάριο του 1969, τον απομακρύνει και από τη θέση του υφηγητή.
Στις παραδόσεις του στη Νομική Σχολή κατά τη διάρκεια της δικτατορίας έγιναν αντιδικτατορικές εκδηλώσεις, γεγονός που τον οδήγησε τον Ιούλιο του 1969 στη σύλληψη. Για πέντε μήνες παρέμεινε σε απομόνωση και υποβλήθηκε σε βασανιστήρια, ενώ τον Απρίλιο του 1970 καταδικάστηκε σε κάθειρξη 18 ετών.
Από τη φυλακή γράφει αντιστασιακά κείμενα καταγγέλλοντας το καθεστώς. Ενα από τα κείμενα αυτά, το «Γράμμα από τη φυλακή…», δημοσιεύεται εκτενώς από τα ΜΜΕ του εξωτερικού. Είχαμε την τύχη να το ακούσουμε, το 1967, αυτοεξόριστοι στην Αγγλία. Να το διαβάζει ο Λόρενς Ολίβιε. Στο κατάμεστο θέατρο Old Vic, στο Λονδίνο. Ενα άλλο με τίτλο «Η Ελλάδα μου…» συμπεριλαμβάνεται στην αντιστασιακή έκδοση «Νέα Κείμενα» που κυκλοφόρησε στην Αθήνα το 1971.
Το 1972, ενώ ήταν έγκλειστος στις φυλακές, το Πανεπιστήμιο της Χαϊδελβέργης τον εξέλεξε τακτικό καθηγητή του Ποινικού Δικαίου και της Φιλοσοφίας του Δικαίου. Τον Απρίλιο του 1972 αποφυλακίζεται, για λόγους υγείας. Καταφεύγει στη Χαϊδελβέργη. Διδάσκει Ποινικό Δίκαιο και Φιλοσοφία του Δικαίου.
Μετά την πτώση της δικτατορίας (1974) επιστρέφει στην Ελλάδα και αρχίζει ξανά τις παραδόσεις του στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. Συγκεκριμένα, στην πανηγυρική έναρξη των παραδόσεων ξεκίνησε τον λόγο του προς τους φοιτητές με την περίφημη φράση:
«Κύριοι, και τώρα συνεχίζουμε από εκεί που μας σταμάτησαν».
Η φράση αυτή προκάλεσε ξέφρενο ενθουσιασμό και συγκίνηση. Οι ακροατές του όρθιοι επί 15 λεπτά της ώρας τον χειροκροτούσαν. Δεν μπόρεσε και ο ίδιος να κρύψει τη συγκίνησή του.
Εξελέγη βουλευτής το 1985, το 1989, το 1992 και το 1993. Διοικητής της Εθνικής Τράπεζας (1981-1982) και υπουργός Δικαιοσύνης 1982-1986.
Ο Γιώργος Μαγκάκης στις 5 Σεπτέμβρη 2011, στα 89 του χρόνια, μας αποχαιρέτησε για πάντα. Ενας ακόμη από τους γνήσιους πανεπιστημιακούς μας που δεν πρέπει να ξεχάσουμε ποτέ. Ενας μαχόμενος, Πνευματικός Ανθρωπος, ένα γνήσιο σημείο αναφοράς.
Αυτές τις άγριες μέρες που η Ελλάδα ζει την ανθρώπινη τραγωδία των Τεμπών… Αυτές τις μέρες που η Ευρώπη και όλος ο κόσμος αναπνέουμε έναν αέρα αρρώστιας και παρακμής…
Να τα θυμηθούμε, όλοι όσοι είχαμε την τιμή να ζήσουμε μαζί του. Και να τα μάθουν όσοι τα αγνοούν. Και ιδιαίτερα οι νέες γενιές να μελετήσουν σωστά το έργο του και τη ζωή του. Ισως έτσι μπορέσουν να βρουν κάποια γερά θεμέλια για να χτίσουν μια καλύτερη κοινωνία, με καλύτερους πολίτες.
«Σαλπάρω ήρεμος για τον άλλο κόσμο… Αυτός που αφήνω πίσω μου, δεν είναι η Ελλάδα μου. Αυτός είναι πια ένας άλλος τόπος, με άλλους ανθρώπους, άλλης φυλής. Αναρωτιέμαι τι να θέλω εγώ άραγε ανάμεσά τους;
Να ’στε όλοι καλά… Παρακαλώ πολύ, θα ήθελα στον τάφο μου να γράψετε: Αντιστάθηκε το 1941-1944 στη ναζιστική Κατοχή. Το 1967-1974, στη στρατιωτική δικτατορία. Και το 1989-1996, στην ηθική σήψη. Φεύγοντας, φοβάμαι ότι μετά την πλημμύρα αυτής της παράνοιας που μας περικυκλώνει, δεν θα υπάρξει καμιά ουσιαστική, ανθρώπινη, αντίσταση…».
Γεώργιος-Αλέξανδρος Μαγκάκης, 5.9.2011
