Εξι χαρακτήρες εγκλωβισμένοι σε ένα εκκλησάκι που καταρρέει, με αφορμή έναν γάμο, έρχονται αντιμέτωποι ο ένας με τον άλλον, αλλά κι ο καθένας με τον εαυτό του.
Η νέα, καυστική κωμωδία της Πένυς Φυλακτάκη «Ο Αλλος» ανεβαίνει σε πρώτη πανελλήνια παρουσίαση από το Εθνικό Θέατρο, σε σκηνοθεσία της Σοφίας Πάσχου.
«Ο φόβος μας για το διαφορετικό, οι παθογένειες της ελληνικής κοινωνίας και οι στρεβλώσεις της νεοελληνικής οικογένειας αποτελούν την πρώτη ύλη γι’ αυτό το σπαρταριστό έργο με τους ανάγλυφους χαρακτήρες, που ζωντανεύει σε μια παράσταση με αφηνιασμένο ρυθμό και αλλεπάλληλες ανατροπές».
Οι ήρωες; Εκείνος, ο γαμπρός, δείχνει να μη δυσφορεί στο κουστουμάκι που του έχει φορέσει η μητέρα του, καμωμένο από τη ματαιοδοξία της. Εκείνη, η νύφη, μια ινφλουένσερ, τη στενεύει μόνο το νυφικό της, καθώς είναι και ολίγον έγκυος. Την ενοχλεί επίσης ότι δεν έχει καλό σήμα: ζωή χωρίς ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι σαν να μην υπάρχει. Είναι κόρη ενός πατέρα που έχει σύμβολο κύρους της δικής του γενιάς, τη «Μερτσέντες» του.
Είναι η μέρα του γάμου τους, αλλά υπολόγισαν χωρίς τον χιονιά που ήθελε να αποκλειστούν σε ένα ερημοκλήσι, με έναν κάπως ανορθόδοξο παπά. Μέχρι που ανακαλύπτουν ότι δεν είναι μόνοι τους: καταφύγιο στο εκκλησάκι έχει βρει και ένας απόκληρος, επειδή είναι τελικά οι μη προνομιούχοι που συγκεντρώνουν όλα τα στερεοτυπικά χαρακτηριστικά. Και αρκεί μόνον η παρουσία του, η παρουσία του «ξένου» για να πυροδοτήσει ακραία αντανακλαστικά.
Αυτός είναι «Ο Αλλος» της Πένυς Φυλακτάκη, που υφαίνεται γύρω από τα έξι πρόσωπα και τις συνθήκες αποκλεισμού τους από το χιόνι. Μία συνθήκη που η ίδια η δραματουργός περιγράφει ως «εγκληματική γελοιότητα» και «φαρσική τραγικότητα», η οποία γεννά μια μικρή σπίθα αισιοδοξίας: «Γιατί όταν έχεις δει και καταλάβει το μέγεθος της πτώσης σου, δύο μόνο επιλογές σού μένουν: ή το τέλος ή ο δρόμος πίσω στο φως. Και αυτή η δεύτερη επιλογή μπορεί από σπίθα να γίνει πυρκαγιά».
Την ίδια στιγμή, τα θεία μυστήρια λαμβάνουν μια συμβολική εξόχως καλλιτεχνική διάσταση.
«Στην αρχή λες τι είναι αυτό τώρα, βλέπω παλιά ελληνική ταινία; Και μετά από λίγο βλέπω μια πολύ σύγχρονη εικόνα με τους χαρακτήρες που έχει πλάσει η Πένυ Φυλακτάκη. Σιγά σιγά βγαίνει αυτή η αόρατη παθογένεια», μας λέει για το έργο η σκηνοθέτριά Σοφία Πάσχου, εξαίροντας τους ηθοποιούς για την ανάγνωση που επιτεύχθηκε στη μεταφορά του στο σανίδι. Η ίδια απάντησε στις ερωτήσεις μας:
● Η τοποθέτηση της δράσης σε ένα εξωκλήσι που καταρρέει, προσθέτει συμβολισμούς στο έργο. Αυτό βοήθησε στη σκηνοθετική σας ματιά;
Ηθελα να δημιουργήσω ποιητικές εικόνες και να τονίσω τον τρόπο με τον οποίο καθημερινά αντικείμενα μπορεί να αλλάξουν χρήση. Για παράδειγμα πώς γίνεται επιτάφιος και τραπέζι για το Μυστικό Δείπνο αυτό το πλαστικό τραπέζι με τον λουλουδάτο μουσαμά αντί για τραπεζομάντιλο, στον οποίο όλοι μας έχουμε φάει κάποια στιγμή. Κι όλα αυτά πριν την κορύφωση, το «κακό βράδυ».
● Το «κακό βράδυ» πόσο έξοχα… χορογραφημένο και πόσα μας αποκαλύπτει…
Οι ήρωες ανοίγονται, απελευθερώνονται για λίγο, αλλά ξαναβάζουν πάλι τις μάσκες τους γιατί δεν αντέχουν την αλήθεια. Νομίζω ότι δείχνει κάτι που αρχικά φαντάζει μακριά από μας. Μήπως όμως δεν είμαστε έτοιμοι να παραδεχτούμε πόσο κοντά μας είναι; Σε αυτό το σημείο έρχεται με αλληγορικό τρόπο η φιγούρα του «Αλλου» που προσωποποιεί τον φόβο που επιλέγει καθένας να προβάλλει σ’ αυτό το πρόσωπο. Ενας «διαφορετικός» δίπλα μας που δεν τον αντέχουμε, όποια μορφή κι αν παίρνει ή του δίνουμε…
● «Ο Εκο μάς θυμίζει ότι πρώτα κατασκευάζουμε την εικόνα του εχθρού και μετά πείθουμε το θύμα να αναγνωρίσει τον εαυτό του σε αυτήν την εικόνα», παρατηρεί η θεατρολόγος Ευδοκία Δεληπέτρου με αφορμή το έργο και το γεγονός ότι κάθε ιδεολογικό χάσμα γεφυρώνεται απέναντι στον τρόμο του Αλλου. Την ίδια στιγμή ο Αλλος στο έργο αποτελεί ίσως την πιο αυθεντική εκδοχή ενός ανθρώπου. Μας τρομάζει τόσο ο «διαφορετικός», ώστε να είμαστε έτοιμοι να τον κατασπαράξουμε, έχουμε μετατραπεί σε μια εν δυνάμει «κανιβαλιστική» κοινωνία;
Ε, μήπως δεν είμαστε κι εμείς κανίβαλοι; Ή μήπως δεν μας κανιβαλίζουν κι εμάς συνέχεια; Από πού να το πιάσουμε; Από το ότι ξαφνικά όλοι εμείς οι καλλιτέχνες είμαστε απόφοιτοι λυκείου; Δεν είναι κανιβαλισμός αυτός; Διδάσκω στο Ωδείο Αθηνών, τι να πω στους μαθητές μου; Ο,τι ζούμε, το ενεργειακό, η ακρίβεια, η υποτίμηση της νοημοσύνης μας, τι είναι όλα αυτά; Τουλάχιστον ο κανονικός κανιβαλισμός, χωρίς προσωπείο, είναι πιο έντιμος και ευθύς, αν μη τι άλλο…
? «Ο Αλλος» της Πένυς Φυλακτάκη
Δραματουργική επεξεργασία: Κατερίνα Μαυρογεώργη με τη συμβολή του θιάσου.
Σκηνικά: Ευαγγελία Θεριανού.
Κοστούμια: Κλαιρ Μπρέσγουελ. Μουσική: Νίκος Γαλενιανός.
Φωτισμοί: Σοφία Αλεξιάδου.
Παίζουν: Παντελής Δεντάκης, Δημήτρης Δρόσος, Γιώργος Ζυγούρης, Κατερίνα Πατσιάνη, Ευδοκία Ρουμελιώτη, Κώστας Φιλίππογλου.
Προπώληση εισιτηρίων: ticketservices.gr
Πληροφορίες: 210.5288170-171.
