Τερατογένεση

«Ο παλιός κόσμος πεθαίνει και ο νέος κόσμος πασχίζει να γεννηθεί. Τώρα είναι η εποχή των τεράτων», είχε πει, στον Μεσοπόλεμο, ο Αντόνιο Γκράμσι, ένας από τους ιδρυτές του ιταλικού Κομμουνιστικού Κόμματος, περιγράφοντας την άνοδο του φασισμού στην πατρίδα του.

Ισως είναι ασέβεια προς τη μεγάλη φυσιογνωμία της ευρωπαϊκής Αριστεράς να τσιτάρουμε τα λόγια του, έχοντας στο μυαλό μας την ατυχή, το λιγότερο, δήλωση του πρωθυπουργού στη Διεθνή Εκθεση Θεσσαλονίκης πως «μια κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΠΑΣΟΚ-ΜέΡΑ25 με την ανοχή ή στήριξη του ΚΚΕ θα ήταν μια τερατογένεση, που δεν απηχεί τη βούληση του ελληνικού λαού». Στον πρωθυπουργό απάντησε ο κ. Τσίπρας, λέγοντας πως ο ελληνικός λαός θεωρεί τερατογένεση να συνεχίσει να είναι ο κ. Μητσοτάκης στην εξουσία.

Δεν ξέρω εάν η ήττα της Ν.Δ. θα μπορούσε να παρομοιαστεί με θάνατο του παλιού κόσμου και η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ σαν προσπάθεια γέννησης του νέου, μάλλον όχι, όμως καθώς φαίνεται ζούμε σε μια εποχή γεμάτη τέρατα, τερατογενέσεις και τερατολογίες. Ζούμε σε μια εποχή λαχτάρας, δηλαδή τρόμου με ό,τι μας συμβαίνει, αλλά και σφοδρής επιθυμίας να αλλάξουν τα πράγματα, ζούμε σε μια εποχή θλίψης. Ο Μενέλαος Λουντέμης είχε πει πως «η πρώτη κραυγή του ανθρώπου είναι το κλάμα. Από ‘κεί και πέρα, οι άνθρωποι ή παραμένουν άνθρωποι και κλαίνε ή γίνονται τέρατα και κάνουν τους άλλους να κλαίνε».

Τερατογενέσεις λοιπόν, ή τερατογονίες, γεννήσεις τεράτων, που ξεφεύγουν από τα ερέβη της ψυχής των ανθρώπων και κατακτούν τον δημόσιο λόγο, φτιάχνοντας τη φωλιά τους στα κομματικά γραφεία και τα πρες ρουμ. Ομως, τι ακριβώς είναι τα τέρατα; Το Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας λέει πολλά επ’ αυτού: Τέρας είναι, κατ’ αρχάς, κάθε ζωντανός οργανισμός που γεννιέται με αφύσικη, ανώμαλη διάπλαση, το έκτρωμα – όπως, για παράδειγμα, ένα μοσχαράκι που γεννήθηκε με δύο κεφάλια.

Μετά, είναι ένα φανταστικό πλάσμα υπερφυσικών διαστάσεων και τρομακτικής εμφάνισης, συνήθως πολύ επικίνδυνο για τους ανθρώπους, όπως ο Τυφώνας, ο γιος του Τάρταρου και της Γης, η προσωποποίηση των ηφαιστειακών εκρήξεων και της λαίλαπας. Επίσης, τέρας είναι, μεταφορικά, οτιδήποτε ή οποιοσδήποτε είναι πολύ άσχημος, δύσμορφος, όπως στο παραμύθι «Η Πεντάμορφη και το Τέρας», ή ό,τι αρνητικό με μεγάλες διαστάσεις, όπως το «Τέρας του πληθωρισμού».

Επιπλέον, τέρας είναι κι αυτός που ξεχωρίζει, που διαθέτει μια μοναδική, σπάνια ικανότητα (λέμε «τέρας εξυπνάδας» ή «το ιερό τέρας»), κι εν τέλει «τέρας» χαρακτηρίζουμε τη διεστραμμένη, εγκληματική προσωπικότητα – ένας στυγερός δολοφόνος είναι ένα «ανθρωπόμορφο τέρας». Η σημερινή σημασία της λέξης ήταν ίδια και στην αρχαιότητα, ενώ το «τέρας» συνδέεται ετυμολογικά με το ομηρικό «πέλωρ», από το οποίο προκύπτει και το επίθετο «πελώριος», συνώνυμο με το ομόρριζο «τεράστιος».

Τα τέρατα γεννήθηκαν από τη φαντασία, το δέος, την αμάθεια και τον πόθο να ήμασταν κάτι ισχυρότερο, μακροβιότερο και αγριότερο απ’ ό,τι είμαστε. Ο Κέρβερος, ο τρικέφαλος σκύλος που φύλαγε τον Αδη, η Εμπουσα, το φάντασμα που έστελνε η Εκάτη ως προάγγελο δυστυχιών, η Σκύλλα και η Χάρυβδη, οι Λυκάνθρωποι, το γιγαντιαίο καλαμάρι Κράκεν, οι δράκοι και ο Δράκουλας, το Τέρας του Φρανκενστάιν και το Τέρας του Λοχ Νες: απ’ όλα αυτά τα φανταστικά τέρατα, τελικά τα πιο επικίνδυνα και τρομακτικά είναι τα πολιτικά τέρατα και οι τερατογονίες, οι τερατουργίες και οι τερατωδίες τους. Μάλλον αυτά εννοούσε ο Γκράμσι κι από αυτά πρέπει να φυλαγόμαστε.

Τα τέρατα είναι πραγματικά και τα φαντάσματα είναι επίσης πραγματικά. Ζουν μέσα μας και μερικές φορές νικούν.

Στίβεν Κινγκ