• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    13°C 9.5°C / 15.1°C
    1 BF
    85%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 10.2°C / 13.1°C
    1 BF
    80%
  • Πάτρα
    Αυξημένες νεφώσεις
    15°C 13.8°C / 15.4°C
    3 BF
    79%
  • Ιωάννινα
    Αυξημένες νεφώσεις
    10°C 9.9°C / 9.9°C
    1 BF
    100%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 11.9°C / 14.9°C
    4 BF
    94%
  • Βέροια
    Ασθενείς βροχοπτώσεις
    10°C 9.0°C / 12.4°C
    1 BF
    86%
  • Κοζάνη
    Αυξημένες νεφώσεις
    5°C 5.4°C / 6.8°C
    1 BF
    93%
  • Αγρίνιο
    Αυξημένες νεφώσεις
    13°C 11.8°C / 14.6°C
    2 BF
    92%
  • Ηράκλειο
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 12.7°C / 16.4°C
    3 BF
    78%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    9°C 8.9°C / 8.9°C
    5 BF
    77%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    16°C 15.5°C / 17.4°C
    3 BF
    77%
  • Σκόπελος
    Αίθριος καιρός
    12°C 12.3°C / 12.3°C
    3 BF
    71%
  • Κεφαλονιά
    Αραιές νεφώσεις
    16°C 16.1°C / 16.1°C
    5 BF
    72%
  • Λάρισα
    Ασθενής ομίχλη
    6°C 5.9°C / 6.5°C
    0 BF
    100%
  • Λαμία
    Αυξημένες νεφώσεις
    12°C 6.5°C / 13.4°C
    1 BF
    100%
  • Ρόδος
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 14.8°C / 17.8°C
    0 BF
    86%
  • Χαλκίδα
    Ελαφρές νεφώσεις
    12°C 9.8°C / 15.3°C
    0 BF
    68%
  • Καβάλα
    Αραιές νεφώσεις
    12°C 9.9°C / 11.6°C
    2 BF
    88%
  • Κατερίνη
    Σποραδικές νεφώσεις
    12°C 9.7°C / 13.2°C
    1 BF
    77%
  • Καστοριά
    Αυξημένες νεφώσεις
    6°C 5.8°C / 5.8°C
    1 BF
    90%
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο Λειβαδίτης και οι Ρώσοι

  • A-
  • A+
Ο Λειβαδίτης δεν «καπελώνει» τους μεγάλους συγγραφείς κάνοντας νοηματικές και λογοτεχνικές αυθαιρεσίες. Τους γνωρίζει καλά και τους αποδίδει στο ευρύ κοινό του περιοδικού με σεβασμό και πάθος.

«Το 1969 ο Τερζόπουλος αποφάσισε να εκδώσει και ένα εβδομαδιαίο νεανικό περιοδικό, που δεν υπήρχε τότε στην αγορά, και μου ανέθεσε την διεύθυνση συντάξεως. Το Φαντάζιο πέτυχε. Βρισκόμαστε, βέβαια, στην πιο μαύρη φάση της χούντας. Οι αριστεροί συγγραφείς, διανοούμενοι και δημοσιογράφοι επέστρεφαν από τις νέες εξορίες, τις φυλακές, παρέμεναν όλοι άνεργοι. […] Ετσι κάπως εμφανίστηκε στα γραφεία του Φαντάζιο, Ερμού 8, 4ος όροφος, ο Τάσος Λειβαδίτης στη αρχή του 1969, για εξωτερική συνεργασία. Τον έβλεπα για πρώτη φορά, ήταν άλλωστε μεγαλύτερός μου κατά δεκατέσσερα χρόνια. Ψηλός, ευκίνητος, με κάτι πολύ νεανικό, γοητευτικός, φλέρταρε αθώα με τα νεαρά κορίτσια της σύνταξης και του ατελιέ, χάριζε σε ορισμένους το συγκεντρωτικό τόμο των ώς τότε ποιημάτων του. Είχε ανάγκη να δουλέψει, αλλά δεν ήταν σίγουρος για το τι θα μπορούσε να γράψει σ' ένα νεανικό περιοδικό…».

Ο Γιάννης Μπακογιαννόπουλος γράφει ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον «μικρό χρονικό» ως εισαγωγή στο βιβλίο «Μεγάλοι Ρώσοι συγγραφείς, Ντοστογιέφσκι/Τολστόι/Πάστερνακ/Λέρμοντοφ, συνοπτική απόδοση των αριστουργημάτων τους από τον Τάσο Λειβαδιτη», που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Μετρονόμος με την επιμέλεια του Θανάση Νιάρχου. Μας εξηγεί πώς ο μεγάλος Ελληνας ποιητής με μεράκι, εργατικότητα, εντιμότητα και συνέπεια «συνοδοιπόρησε» με τους Ρώσους συγγραφείς θέλοντας να προσεγγίσει το βαθύτερο υπόστρωμα της δικής του τέχνης, της ποίησης.

Τα κείμενά του είναι πλήρη, δυναμικά, έχουν διαλόγους με ατμόσφαιρα, εξαιρετική εμβάθυνση χαρακτήρων και αποδίδουν τους συγγραφείς με σώμα, πνεύμα και ύφος. «Εγραψε» έτσι μυθιστορήματα απ' όλες τις μεγάλες λογοτεχνίες, αγγλικά, αμερικανικά, γαλλικά, γερμανικά, ιταλικά και ιδιαίτερα ρωσικά, που ταίριαζαν με την ψυχική ιδιοσυστασία του: Ντοστογιέφσκι, Τολστόι, Μπαλζάκ, Ζολά, Γκέτε, Σέξπιρ, Σταντάλ, Ζιντ, Μοπασάν, Φλομπέρ, Πάστερνακ, Χέμινγουεϊ… Οι δημοσιεύσεις άρχισαν στις 19 Ιουνίου του 1969 με την «Αννα Καρένινα» του Ντοστογιέφσκι. Τα υπέγραφε με το ψευδώνυμο «Α. Ρόκος».

Ο Θανάσης Νιάρχος, νεαρός τότε εργαζόμενος στον Τερζόπουλο, τα «ξέθαψε» και τα έφερε στο φως με το αληθινό όνομα του ποιητή: «Θα μπορούσε να μοιάζει με παραμύθι ή με υπόθεση ενός μυθιστορήματος, από αυτά που τόσο συγκλονιστικά συνόψισε, η ιστορία του Τάσου Λειβαδιτη και των "περιλήψεων" που έκανε για το περιοδικό Φαντάζιο, αρχής γενομένης τον Ιούνιο του 1969.

Γράφουμε το ρήμα έκανε αλλά θα ήταν πολύ πιο ακριβές και καίριο το ρήμα φιλοτέχνησε. Δεν είναι απλά τα πράγματα, όταν σκεφτεί κανείς πως ένας μέγιστος ποιητής, την εποχή της χούντας, με το όνομά του απαγορευμένο, αναλαμβάνει ένα τόσο τρομερό εγχείρημα, για ένα λαϊκό -τι άστοχη λέξη- περιοδικό. Οσον αφορά τώρα το "Μικρό χρονικό" του Γιάννη Μπακογιαννόπουλου, δεν είναι κάτι αμελητέο να έχει σιωπήσει κανείς για σαράντα, σχεδόν, χρόνια για ένα τόσο εξαιρετικό γεγονός και, αν και εμπλέκεται στην εκκόλαψη και τη σταδιοδρομία του, όταν αποφασίζει να μιλήσει να ρίχνει ένα αποκαλυπτικό φως όχι στα προσωπικά του πεπραγμένα, αλλά σε μια εξαιρετικά σκοτεινή εποχή».

Διαβάζοντας τις «ιστορίες» του Τ. Λειβαδίτη ο αναγνώστης καταλαβαίνει αμέσως το προσωπικό ύφος του ποιητή. Τον τρόπο που παρουσιάζει το εκάστοτε μυθιστορηματικό περιβάλλον. Με λιγότερα λόγια, αλλά με λέξεις δυνατές. Απλές, αλλά δυνατές. Ο Λειβαδίτης δεν «καπελώνει» τους μεγάλους συγγραφείς κάνοντας νοηματικές και λογοτεχνικές αυθαιρεσίες.

Τους γνωρίζει καλά και τους αποδίδει στο ευρύ κοινό του περιοδικού με σεβασμό και πάθος, που δηλώνει το δέος του μπροστά στο ύψος τους. Οπως πολύ γλαφυρά τονίζει ο Θ. Νιάρχος, είναι αδύνατο να μη συλλογιστεί κανείς τον άλκιμο αυτό άντρα, είκοσι περίπου χρόνια πριν πεθάνει, να μη βασανίζεται στις εξόδους του, στις συναναστροφές του, στον ύπνο και τον ξύπνιο του για τις λέξεις, τις ατμόσφαιρες, τις σχέσεις των ηρώων του μυθιστορήματος που συνέβαινε να δουλεύει τη συγκεκριμένη στιγμή. Δουλειά που θα πρέπει να ήταν αδιάλειπτη, επί εικοσιτετραώρου βάσεως, καθώς οι τριάντα χειρόγραφες σελίδες της κάθε εβδομαδιαίας συνέχειας προϋπέθεταν μόχθο, ενιαίο, συμπαγή, αδιαίρετο.

Θα το διαπιστώσετε στον Ντοστογιέφσκι, με τον δύστροπο Φιοντόρ Καραμαζόφ και τη διαλυμένη οικογένειά του: «Τον έπιασε τρεμούλα μόλις το σκέφτηκε. Η ανέλπιδη δυστυχία του και η ταραχή του όλον αυτόν τον καιρό τον είχαν τόσο εκμηδενίσει, που αρπάχτηκε με πόθο απ' αυτή την ευκαιρία, να νιώσει ένα ανόθευτο, πρωτόγνωρο συναίσθημα. Τον συνεπήρε κάτι σαν σπασμός. Θα 'λεγες πως μια σπίθα, καταχωνιασμένη στην ψυχή του, πήρε φωτιά κι η φλόγα της τον κατάκαψε ολόκληρο».

Οπως και στην ατμοσφαιρική είσοδο του τρένου που έμπαινε αργά στον σταθμό της Μόσχας με επιβάτιδα την Αννα Καρένινα του Τολστόι: «Καθώς κοντοστάθηκαν για μια στιγμή, περιμένοντας τον αχθοφόρο να φέρει τα πράγματά της, η Αννα κοίταξε ολόγυρα το σταθμό που τώρα είχε αδειάσει. Ενα ρίγος την διαπέρασε, σαν να την είχε αγγίξει ξαφνικά ένα παγωμένο χέρι. Ισως ήταν η μοίρα που άρχιζε το επικίνδυνο παιχνίδι της μέσα σ' αυτό το σταθμό και που, στον ίδιο αυτό σταθμό, θα το τελείωνε ύστερα από λίγα χρόνια».

Ο Δρ Ζιβάγκο του Πάστερνακ είναι στον Λειβαδίτη ο άνθρωπος που υμνεί τον έρωτα και την επιβίωση δίχως ιδεολογικούς προσανατολισμούς: «Φυσικά, οι περισσότεροι προσπαθούσαν να δώσουν θάρρος ο ένας στον άλλον. Ο Γιούρι Ζιβάγκο, όμως, έβλεπε τα πράγματα κατάματα. Και καταλάβαινε πως ο πληθυσμός στις πόλεις ήταν καταδικασμένος να πεινάσει».

Αλλά και στους «Εραστές μιας νύχτας» του Μιχαήλ Λέρμοντοφ ο Λειβαδίτης ξεδιπλώνει τον μοναδικό του τρόπο να περιγράφει: «Κάτωχρος, ταραγμένος, με μια παράξενη λάμψη στα μάτια, άφησε το χαρτί να πέσει απ’ τα χέρια του στο διπλανό τζάκι που σπινθηροβολούσε».

Για τον Τάσο Λειβαδίτη έχουν ειπωθεί πολλά και έχουν γραφτεί ακόμα περισσότερα. Είναι σίγουρο πως το έργο του θα εξακολουθεί να απασχολεί και να μελετάται. Αυτή όμως η διάστασή του, να «ξαναγράψει» αριστουργήματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας, μπορεί να προέκυψε από ανάγκη, αλλά εξελίχθηκε σε μια πράξη αγάπης Αυτό άλλωστε που τον χαρακτήριζε ήταν το πάθος του για τα γράμματα και τους ανθρώπους.

Ισως στους μεγάλους συγγραφείς είδε αυτό που απασχολούσε και την ποίησή του: η επίγνωση του τραγικού της ανθρώπινης μοίρας και η προσπάθεια των ηρώων τους να την αλλάξουν και να αναμετρηθούν μαζί της.

Ακολουθήστε μας στο Google news
ΝΗΣΙΔΕΣ
Πληγές και «λάθη»
Ο Αύγουστος Κορτώ είναι ένας συγγραφέας με αξιοζήλευτο ταλέντο στη ροή της αφήγησης που σε μεταφέρει σε τοπία και καταστάσεις.
Πληγές και «λάθη»
ΝΗΣΙΔΕΣ
Καιροί παράξενοι, παράξενοι καιροί…
Το νέο μυθιστόρημα του Μιχάλη Φακίνου «Το Πέτρινο 8» μας εξωθεί να καταγράψουμε τα συναισθήματα και τις σκέψεις που συνειρμικά σκάνε στο μυαλό μας.
Καιροί παράξενοι, παράξενοι καιροί…
ΝΗΣΙΔΕΣ
Τα τερτίπια της ζήλιας
Ο Machado ήταν επιληπτικός και γεννήθηκε στη φτώχεια ωστόσο έγινε ο πιο επιδραστικός μυθιστοριογράφος και συγγραφέας διηγημάτων της Βραζιλίας.
Τα τερτίπια της ζήλιας
ΝΗΣΙΔΕΣ
Μετά λόγου γνώσης
Το βιβλίο του Γιάννη Τόλιου παρεμβαίνει με τρόπο κριτικό και σφαιρικό στην οικονομία, την εργασία, την πολιτική, τον πολιτισμό και τις διεθνείς συμμαχίες.
Μετά λόγου γνώσης
ΝΗΣΙΔΕΣ
Τα λόγια των ανθρώπων πληγώνουν
Ο Κοέν ζωγραφίζει τη φρίκη, τη ναυτία που προκαλεί αυτό το απρόσμενα βαθύ και μοχθηρό μίσος, και μας αφήνει άναυδους.
Τα λόγια των ανθρώπων πληγώνουν
ΝΗΣΙΔΕΣ
Χειραγωγούμαστε προς το εύκολο
Οι συγγραφείς μας προτρέπουν να αναγνωρίσουμε τη διαφορά ανάμεσα στα προσφερόμενα προϊόντα της βιομηχανίας της ψυχαγωγίας και εκείνα της ενδεχόμενης «αληθινής κουλτούρας».
Χειραγωγούμαστε προς το εύκολο

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας