Σοβαρά ερωτήματα για τις συνθήκες κράτησης μεταναστών στις ΗΠΑ προκαλεί η αύξηση των θανάτων σε κέντρα κράτησης της τραμπικής υπηρεσίας μετανάστευσης (ICE), απ’ όταν ο Ρεπουμπλικάνος ανέλαβε την εξουσία.
Σύμφωνα με στοιχεία που ελήφθησαν από το Deportation Data Project, επεξεργάστηκε το Vera Institute of Justice και ανέλυσε το Reuters, περίπου 50 κρατούμενοι έχουν χάσει τη ζωή τους από τις αρχές του 2025, με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων να εκφράζουν ανησυχία για την ιατρική φροντίδα και τις συνθήκες διαβίωσης στις εγκαταστάσεις κράτησης.
Ανάμεσα στα περιστατικά που έχουν καταγραφεί είναι ο θάνατος ενός άνδρα από το Βιετνάμ, ο οποίος αντιμετώπιζε καρδιολογικά προβλήματα και κατέρρευσε μέσα στο «Speedway Slammer», μια φυλακή υψίστης ασφαλείας στην Ιντιάνα που έχει συνδεθεί με την πολιτική μαζικών απελάσεων της αμερικανικής κυβέρνησης. Σε άλλο κέντρο κράτησης στην Πενσιλβάνια, ένας Κινέζος κρατούμενος βρέθηκε νεκρός στους χώρους των ντους, ενώ σύμφωνα με το Reuters είχε προηγουμένως εκδηλώσει αυτοκαταστροφική συμπεριφορά.
Παράλληλα, σε εγκατάσταση κράτησης στη Νέα Υόρκη, ένας άνδρας από την Ονδούρα πέθανε στο κελί του έπειτα από σοβαρά προβλήματα υγείας που, σύμφωνα με αναφορές, σχετίζονταν με στερητικό σύνδρομο. Οι τρεις αυτές περιπτώσεις συγκαταλέγονται μεταξύ περίπου 50 θανάτων που έχουν καταγραφεί σε κέντρα κράτησης μεταναστών μετά την έναρξη της νέας εκστρατείας απελάσεων τον Ιανουάριο του 2025, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις και αναζωπυρώνοντας τη συζήτηση για τις συνθήκες κράτησης στις ΗΠΑ.
Από το 2009 ως το 2024 στις εγκαταστάσεις κράτησης μεταναστών των ΗΠΑ καταγραφόταν ετησίως ένας θάνατος ανά 3.848 κρατούμενους, σύμφωνα με ανάλυση που έκανε το Reuters με βάση τα στοιχεία της ICE.
Το ποσοστό έχει υπερδιπλασιαστεί αφότου ο Τραμπ επέστρεψε στην προεδρία, φτάνοντας τον έναν θάνατο ανά 1.630 ανθρώπους, σύμφωνα με προκαταρκτικά στοιχεία που καλύπτουν την περίοδο ως τις αρχές Ιουνίου.
Ανησυχίες για την ιατρική φροντίδα και τις συνθήκες διαβίωσης στα κέντρα
Τα αίτια θανάτου των κρατουμένων είναι περίπλοκα και δεν οφείλονται απαραίτητα σε αμέλεια ή κακοποίηση. Όμως τρεις ειδικοί στους θανάτους υπό κράτηση, οι οποίοι εξέτασαν τα στοιχεία του ICE και τις νεκροψίες, δήλωσαν ότι ο αυξημένος αριθμός θανάτων και άλλα στοιχεία εγείρουν ανησυχίες για την ποιότητα της εποπτείας και της ιατρικής περίθαλψης στα κέντρα κράτησης.
Ο πληθυσμός των κέντρων κράτησης έχει αυξηθεί κατακόρυφα μετά την επιστροφή του Τραμπ στην προεδρία. Περίπου 40.000 μετανάστες βρίσκονταν υπό κράτηση από την ICE όταν ανέλαβε την προεδρία ο Ρεπουμπλικάνος, σημαντική αύξηση από τον Φεβρουάριο του 2021 στη διάρκεια της πανδημίας -όταν ο αριθμός τους είχε πέσει στις 14.000.
Στη συνέχεια ο αριθμός των μεταναστών υπό κράτηση έφτασε περίπου τις 70.000 τον Ιανουάριο 2026 -στη διάρκεια της μεγάλης επιχείρησης για τον εντοπισμό παράτυπων μεταναστών στη Μινεάπολη-προτού πέσει ξανά περίπου στις 57.000 στις αρχές Ιουνίου.
Συνολικά 21 από τους 50 θανάτους εντοπίστηκαν αφού ο κρατούμενος είχε πεθάνει ή είχε χάσει τις αισθήσεις του, σύμφωνα με τα αρχεία τις ICE.
Αυτές οι περιπτώσεις, στις οποίες περιλαμβάνονται 10 αυτοκτονίες, είναι ιδιαίτερα ανησυχητικές, επειδή θα μπορούσαν να αντανακλούν έλλειψη εποπτείας της σωματικής και ψυχικής υγείας και έγκαιρης φροντίδας, δήλωσε ο Σανζάι Μπάσου, γιατρός στο πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Σαν Φρανσίσκο, ένας από τους τρεις ειδικούς που εξέτασαν τα δεδομένα και τα αρχεία για λογαριασμό του Reuters.
Οι ανακοπές και τα καρδιαγγειακά προβλήματα ευθύνονται για 16 θανάτους, με τους ειδικούς να εκτιμούν ότι το γεγονός αυτό καταδεικνύει ότι ενδέχεται να υπάρχουν προβλήματα στους αρχικούς ελέγχους υγείας των κρατουμένων και στη διαχείριση χρόνιων παθήσεων.
Η Σανέλ Ντίαζ, αναπληρώτρια καθηγήτρια ιατρικής στο Irving Medical Center του πανεπιστημίου Κολούμπια, δήλωσε ότι τα στοιχεία δείχνουν πως η ICE επέλεξε να θέσει υπό κράτηση ανθρώπους με ευάλωτη υγεία, με αποτέλεσμα να παρατηρηθεί «κατακόρυφη άνοδος σε θανάτους που θα μπορούσαν να αποφευχθούν».
«Το σύστημα δεν έχει σχεδιαστεί για τη διαχείριση χρόνιων παθήσεων», σημείωσε η Ντίας, προσθέτοντας ότι τουλάχιστον δύο κρατούμενοι που πέθαναν είχαν άνοια και δεν αποτελούσαν κίνδυνο για το κοινό.
«Ολοκληρωμένη ιατρική φροντίδα παρέχεται από τη στιγμή που τα άτομα φτάνουν (στα κέντρα κράτησης) και καθ’ όλη τη διάρκεια της παραμονής τους», δήλωσε η Λόρεν Μπις εκπρόσωπος που υπουργείου Εσωτερικής Ασφάλειας σε ανακοίνωσή της προς το Reuters, με το υπουργείο να τονίζει ότι δεσμεύεται να διασφαλίζει «ένα ασφαλές, προστατευμένο και ανθρώπινο» περιβάλλον κράτησης.
