• Αθήνα
    Αίθριος καιρός
    19°C 16.2°C / 21.2°C
    1 BF
    59%
  • Θεσσαλονίκη
    Αίθριος καιρός
    18°C 14.7°C / 19.9°C
    0 BF
    53%
  • Πάτρα
    Αίθριος καιρός
    16°C 15.0°C / 21.2°C
    2 BF
    60%
  • Ιωάννινα
    Αίθριος καιρός
    11°C 10.9°C / 15.3°C
    0 BF
    82%
  • Αλεξανδρούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    15°C 14.9°C / 15.7°C
    0 BF
    77%
  • Βέροια
    Ελαφρές νεφώσεις
    17°C 15.4°C / 18.6°C
    1 BF
    44%
  • Κοζάνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 13.9°C / 14.4°C
    2 BF
    29%
  • Αγρίνιο
    Αίθριος καιρός
    15°C 14.6°C / 19.6°C
    1 BF
    65%
  • Ηράκλειο
    Αίθριος καιρός
    18°C 16.5°C / 20.3°C
    1 BF
    69%
  • Μυτιλήνη
    Αίθριος καιρός
    16°C 12.9°C / 15.9°C
    2 BF
    59%
  • Ερμούπολη
    Αίθριος καιρός
    19°C 17.1°C / 20.2°C
    3 BF
    63%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    21°C 15.6°C / 20.7°C
    2 BF
    49%
  • Κεφαλονιά
    Αίθριος καιρός
    21°C 21.1°C / 21.1°C
    3 BF
    64%
  • Λάρισα
    Αίθριος καιρός
    14°C 13.5°C / 13.9°C
    0 BF
    67%
  • Λαμία
    Αίθριος καιρός
    17°C 13.5°C / 16.7°C
    1 BF
    39%
  • Ρόδος
    Αίθριος καιρός
    22°C 17.8°C / 22.7°C
    3 BF
    46%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    18°C 16.4°C / 21.4°C
    1 BF
    54%
  • Καβάλα
    Αίθριος καιρός
    18°C 14.3°C / 19.4°C
    2 BF
    71%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    17°C 16.1°C / 20.0°C
    1 BF
    68%
  • Καστοριά
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 14.8°C / 14.8°C
    2 BF
    41%
ΦΩΤ.: ΣΟΦΙΑ ΜΑΝΩΛΗ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

«Η πανδημία γέννησε τη συλλογικότητα»

  • A-
  • A+
Οτιδήποτε δεν υπηρετεί είτε ένα εθνικό αφήγημα είτε ένα ιδεώδες περί τραγωδίας, κυρίως όταν αυτός που το διαπράττει είναι ξένος, υφίσταται λυσσαλέες επιθέσεις.
Ακολουθήστε μας στο Google news

Ο Γιάννης Μόσχος ετοιμάζεται για την πρώτη του Επίδαυρο. Κατέθεσε επίσης την υποψηφιότητά του για την καλλιτεχνική διεύθυνση του Εθνικού Θεάτρου. Βρίσκεται αναμφίβολα σε μια από τις δημιουργικότερες περιόδους της πορείας του. Είναι, λοιπόν, μια καλή στιγμή να μας μιλήσει για όλα: για το ξεκίνημά του από τη Θεσσαλονίκη κοντά στον Νικηφόρο Παπανδρέου, μέχρι τις «Φοίνισσες» του Ευριπίδη που θα παρακολουθήσουμε τέλη Ιουλίου στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου. Παράλληλα, δεν διστάζει να μιλήσει για όσα ταλάνισαν τους τελευταίους μήνες τον κόσμο του θεάτρου, χωρίς να μασήσει τα λόγια του για τις ευθύνες και την πολυδιάσπαση του χώρου.

● Εμαθα πως η πρώτη σου παρουσία στην Επίδαυρο δεν σου προκαλεί άγχος.

Οχι. Ολοι οι άλλοι προσπαθούν να μου το προκαλέσουν! Εχω άγχος για να βγει η παράσταση που έχω στη φαντασία μου, όπως πάντα. Αλλά η ίδια η Επίδαυρος δεν καταλαβαίνω γιατί να μου προκαλεί άγχος. Χαρά μού προκαλεί. Είναι υπέροχο θέατρο, κάθε φορά που πηγαίνω συγκινούμαι.

● Σε ό,τι αφορά την Επίδαυρο και το αρχαίο δράμα, υπάρχει ένας συντηρητισμός. Οτιδήποτε δεν υπηρετεί είτε ένα εθνικό αφήγημα είτε ένα ιδεώδες περί τραγωδίας, κυρίως όταν αυτός που το διαπράττει είναι ξένος, υφίσταται λυσσαλέες επιθέσεις.

Ισχύει. Ανήκω σε μια γενιά που τα έχουμε δει. Δεν είναι πια το ίδιο. Το κοινό δεν έχει τέτοιες αντιδράσεις, έχουν κοπάσει. Μένει να αποδειχτεί αυτό όμως, καθώς ποτέ δεν ξέρεις. Το κοινό είναι απρόβλεπτο. Σε κάποιες περιπτώσεις, είναι και δικαιολογημένο.

● Συχνά οι αντιδράσεις δεν προέρχονταν από το κοινό. Η λύσσα ενάντια στις «Βάκχες» του Λάνγχοφ, για παράδειγμα, προερχόταν από συγκεκριμένους ανθρώπους.

Βέβαια. Θυμάμαι ένα περιστατικό, ιστορικό για το ελληνικό θέατρο: την αντίδραση της Αννας Συνοδινού στην «Αλκηστη» του Γιάννη Χουβαρδά. Ηταν ένα από τα πρώτα μεγάλα σκάνδαλα της Επιδαύρου. Οι τότε θεσμικοί παράγοντες του θεάτρου αντιδρούσαν λυσσαλέα στην όποια προσπάθεια αλλαγής στην παράδοση του αρχαίου δράματος που είχε διαμορφωθεί από το Εθνικό Θέατρο.

● Οι «Φοίνισσες» ήταν δική σου επιλογή;

Ναι. Είναι ένα πολύ ενδιαφέρον έργο που παίζεται σπάνια.

● Συνήθως προτιμώνται οι «Επτά επί Θήβας».

Υπάρχουν λόγοι εμπορικοί. Ο τίτλος δεν δημιουργεί καμία εικόνα στον θεατή. Ακούγοντας «Ηλέκτρα», «Ιφιγένεια εν Αυλίδι», «Ιφιγένεια εν Ταύροις», «Αγαμέμνων» καταλαβαίνει κανείς αμέσως περί τίνος πρόκειται, είναι γνωστά τα πρόσωπα. Εδώ, ενώ πραγματεύεται τον μύθο των Λαβδακιδών, ο ίδιος ο τίτλος δεν παραπέμπει εκεί. Αλλη σημαντική παράμετρος είναι η δύναμη του συνόλου. Η παράδοσή μας είναι πρωταγωνιστικοκεντρική, και στο αρχαίο δράμα και ευρύτερα.

Το φαινόμενο της βεντετοκρατίας είναι ακόμα πολύ ισχυρό στην Ελλάδα. Δεν επιλέγεται ένα έργο που δεν έχει πρωταγωνιστή από την αρχή μέχρι το τέλος και όλοι οι ρόλοι είναι ίσα μοιρασμένοι. Δεν είναι επίσης τυχαίο ότι ανέβηκε σε κρατικές σκηνές επί το πλείστον. Στο Εθνικό το έκανε ο Μινωτής σε διάφορες εκδοχές. Θα μου πεις, δεν ήταν πρωταγωνιστής ο Μινωτής; Αυτός κι αν ήταν! Εγκαθίδρυσε για πολλά χρόνια τον πρωταγωνιστισμό στο Εθνικό Θέατρο.

● Στις «Φοίνισσες», ο τίτλος υποδηλώνει τον χορό.

Είναι ο εφιάλτης του σκηνοθέτη. Ολο το πρόβλημα της αρχαίας τραγωδίας είναι ο χορός. Τα επεισόδια μια χαρά βρίσκει κανείς τρόπο να τα προσεγγίσει. Με τον χορό όμως τι γίνεται;

●  Ακριβώς. Πώς το διαχειρίζεσαι;

Ελα ντε! (γέλια) Ο συγκεκριμένος χορός δεν συνδέεται με τα επεισόδια. Ο Ευριπίδης τις βάζει στη θέση του παρατηρητή. Δεν είναι πρόσωπα δρώντα. Ο χορός ανακαλεί όλο το ιστορικό παρελθόν των Λαβδακιδών, πηγαίνοντας πολύ πίσω. Τον σημερινό θεατή τον αφήνει αμήχανο: είναι μια σωρεία μύθων και ονομάτων που δεν καταλαβαίνει πού αναφέρονται. Οπότε, ή πρέπει να πάρει κανείς μια τολμηρή δραματουργική απόφαση σε σχέση με την ιδέα του Ευριπίδη ότι ο κύκλος του αίματος είναι βαθιά ριζωμένος και προκύπτει από το παρελθόν, ή πρέπει να βρει μια κειμενική μεταφορά στην οποία να έχει πρόσβαση ο σημερινός θεατής - αλλιώς δεν το ανεβάζεις. Μπορεί κάποιος άλλος σκηνοθέτης να έβρισκε τρόπο κρατώντας αμιγές το κείμενο των χορικών. Εγώ δεν έβρισκα.

Προχώρησα σε μια δραματουργική επεξεργασία, προσπαθώντας να μεταφέρω το πνεύμα του Ευριπίδη. Στα επεισόδια κράτησα το κείμενο, με μικρές μετακινήσεις. Το φινάλε, επίσης, του έργου είναι προβληματικό. Για κάποιους μελετητές υπάρχει μάλλον νοθεία. Ο Οιδίποδας εξορίζεται στον Κολωνό συνοδευόμενος από την Αντιγόνη, αλλά αμέσως πριν η Αντιγόνη υπόσχεται ότι δεν θα αφήσει τον αδερφό της άταφο. Την επόμενη στιγμή φεύγει. Αφού το υποσχέθηκε, πώς φεύγει; Πήρα δραματουργική ελευθερία και έδωσα πιο καθαρό φινάλε.

● Γίνεται να αντιμετωπίσει κανείς αυτά τα τιτάνια σπαράγματα, χωρίς να πάρει τολμηρές αποφάσεις;

Εξαρτάται από το έργο. Στο συγκεκριμένο δεν έχω αλλάξει λέξη. Τα επεισόδια θα μπορούσαν να έχουν γραφτεί σήμερα. Επειδή μιλάει για κομβικά ζητήματα της κοινωνίας, δεν δυσκολεύεται κανείς να συνδεθεί με το τώρα. Απλώς υπάρχουν στιγμές στις τραγωδίες όπου δεν έχουμε καθόλου αναφορά. Εκεί αποσυνδέεται ο θεατής. Την «Αντιγόνη», για παράδειγμα, δεν αισθάνομαι ότι υπάρχει λόγος να την πειράξεις. Η ουσία της είναι απόλυτα κατανοητή.

● Χρησιμοποιείς τη μετάφραση του Νικηφόρου Παπανδρέου. Ανήκει στους δασκάλους σου;

Ναι. Είναι πρωτότυπη μετάφραση, έγινε ειδικά για την παράσταση. Είναι ο μέντοράς μου, όχι απλώς δάσκαλός μου. Σε αυτόν χρωστάω όλη μου την πνευματική καλλιέργεια. Πρόκειται για έναν από τους πρωτοπόρους της ελληνικής θεατρολογίας, με σπουδές στη Σορβόνη. Ευτυχώς για εμάς, κάποια στιγμή προκηρύχθηκε μια θέση στη Δραματική Σχολή και ήρθε στη Θεσσαλονίκη. Εμεινε και δημιούργησε εκεί. Είναι ένας θεατρολόγος ουσίας, πράξης του θεάτρου και όχι θεωρίας. Ως καλλιτεχνικός διευθυντής σε θεατρικό οργανισμό, έχει απόλυτη εποπτεία των θεατρικών δεδομένων συνολικά. Δημιούργησε ένα θέατρο συνόλου, και μάλιστα στη Θεσσαλονίκη, πράγμα αδιανόητο για την εποχή του. Δεν επέζησε καμία άλλη ομάδα για τόσο διάστημα πέρα από την Πειραματική Σκηνή Τέχνης και το ΚΘΒΕ. Και με παρακαταθήκη σημαντική.

Είναι τρομερό το πόσο ανοιχτός είναι στο πώς χειρίζεται το κείμενο σε μια παράσταση. Εχει πει μια περίφημη φράση που χρησιμοποιούμε όλοι: «Η παράσταση νομοθετεί». Το θέμα είναι εάν αυτό που προτείνεται, με όποιες αλλαγές στο κείμενο, λειτουργεί ή όχι. Και δεν υπάρχει θέμα σεβασμού στον συγγραφέα. Αυτή η ισορροπία είναι πολύ λεπτή. Εγώ αγαπώ πολύ τους συγγραφείς, παρ' όλα αυτά δεν διστάζω να κάνω δραματουργικές επεξεργασίες που, κατά την εκτίμησή μου, είναι ωφέλιμες για την παράσταση. Ομως, με αφορά πολύ ο πυρήνας των έργων.

● Υπάρχουν άνθρωποι με τους οποίους αισθάνεσαι ότι κινείστε στην ίδια κατεύθυνση;

Βρέθηκα στην Πειραματική με τον Νικηφόρο, αλλά και επιμελήθηκε το διδακτορικό μου, ασχολήθηκε εκτεταμένα. Η μία οικογένειά μου είναι αυτή. Η άλλη είναι του Αμόρε, μια γενιά με την οποία συμπορευόμαστε και συνομιλούμε, ασχέτως αν δεν βρισκόμαστε πάντα. Και η γενιά του Εμπρός. Είχα την τύχη να βρεθώ σε θεατρικούς οργανισμούς πολύ σημαντικούς που μου άφησαν ισχυρά αποτυπώματα. Είναι πολλοί, όχι μόνο σκηνοθέτες - ηθοποιοί, σκηνογράφοι, ενδυματολόγοι.

ΦΩΤ.: ΣΟΦΙΑ ΜΑΝΩΛΗ

● Τι σε έφερε στο θέατρο;

Από πολύ μικρό παιδί ερωτεύτηκα το θέατρο. Θυμάμαι έναν «Αμλετ» στο Κρατικό. Πρέπει να ήμουν επτά-οκτώ, τέλη δεκαετίας του '70. Εμεινα έκπληκτος. Δεν θυμάμαι πολλά από την παράσταση, μόνο τη μαγεία του θεάτρου. Ευτυχώς η μαμά ήταν θεατρόφιλη - έτσι την πάτησε, πήγαινε σε παραστάσεις και με έπαιρνε μαζί της! Δύο παραστάσεις ήταν καθοριστικές για το ότι ασχολήθηκα με το θέατρο, στο ΚΘΒΕ, που περνούσε χρυσή εποχή λόγω του Βολανάκη, αυτού του ιδιοφυούς ανθρώπου: το «Εξι πρόσωπα ζητούν συγγραφέα» του Μαυρίκιου - δεν θυμάμαι πόσες φορές την είχα δει. Είχα σοκαριστεί για το τι μπορεί να είναι το θέατρο. Και μια παράσταση του Ινγκμαρ Μπέργκμαν το 1985, ο «Τζον Γαβριήλ Μπόρκμαν». Εχω δει από τότε χιλιάδες παραστάσεις, όμως τη συγκεκριμένη τη θυμάμαι τόσο ζωντανά.

● Το οικογενειακό περιβάλλον πώς αντιδρά όταν καταλαβαίνει ότι το παιδί θέλει να ασχοληθεί με το θέατρο;

Προσπαθεί να το αποτρέψει με κάθε δυνατό τρόπο! Και οι δύο γονείς μου ήταν γιατροί και μας κατεύθυναν προς την ιατρική. Ο αδερφός έγινε γιατρός. Εγώ ήξερα ότι θέλω να ασχοληθώ με το θέατρο, δεν ήμουν όμως καλός στα φιλολογικά. Πέρασα στη Φαρμακευτική, την οποία τελείωσα, αλλά με στόχο άλλο. Οταν ιδρύθηκε το Τμήμα Θεάτρου Θεσσαλονίκης, το πτυχίο της Φαρμακευτικής ήταν το διαβατήριο για να δώσω κατατακτήριες εξετάσεις. Στην αρχή, ήταν πολύ αποτρεπτικοί. Προσπαθούσαν με νύχια και με δόντια να με κατευθύνουν αλλού: «Κάν' το χόμπι, βρε παιδί μου!». Μετά είχαν μεγάλη χαρά. Τώρα φυσικά η μάνα μου το έχει ξεχάσει!

● Θα είσαι υποψήφιος για την καλλιτεχνική διεύθυνση του Εθνικού Θεάτρου;

Υπέβαλα, ναι. Περιμένω να δω την καλλιτεχνική επιτροπή που θα κρίνει τις υποψηφιότητες. Είναι σημαντικό το ποιοι θα είναι.

● Να ρωτήσω για όλα αυτά που έχουν συμβεί;

Ο,τι και να πει κανείς, είναι λίγο. Δεν μπορούμε να στρουθοκαμηλίζουμε. Αναφέρομαι πρώτιστα στους ανθρώπους του θεάτρου και τους δημοσιογράφους, αλλά και σε όσους εμπλέκονται με την καλλιτεχνική παραγωγή. Ηταν γνωστές ιστορίες, με λεπτομέρειες ή όχι. Μετά, άνοιξε ο ασκός του Αιόλου και ακούσαμε όσα δεν είχαμε ξανακούσει. Ωστόσο, οι φήμες υπήρχαν. Εχουμε ευθύνη κι εμείς που κάναμε ότι δεν καταλαβαίναμε. Θα μπορούσαμε κάτι να κάνουμε. Αυτή την ενοχή πρέπει να την έχουμε όλοι μας.

● Αυτή η ολέθρια εμπλοκή πολιτικής σκοπιμότητας στην επιλογή διευθυντών καλλιτεχνικών οργανισμών πώς μπορεί να λυθεί;

Εγινε ένα βήμα με αυτή την προκήρυξη. Να λέμε και τα θετικά. Τώρα εκκρεμεί να επιλεγεί μια επιτροπή με τρόπο θεσμικό. Αν την ορίζει μόνο το υπουργείο Πολιτισμού, πάλι δεν είναι ανεξάρτητη. Ποιος θα την ορίζει; Το Δ.Σ. του Εθνικού; Η υπουργός Πολιτισμού; Υπάρχουν ασάφειες αυτή τη στιγμή. Θέλω και ελπίζω να διευκρινιστούν. Γιατί υπάρχει αυτή τη στιγμή στην προκήρυξη η αίρεση ότι δεν δεσμεύεται η υπουργός από την απόφαση της επιτροπής;

● Πώς βγαίνουμε από τον τελευταίο ενάμιση χρόνο ουσιαστικής διακοπής κάθε θεατρικής δραστηριότητας;

Εγώ βγαίνω με τρομερή όρεξη για δουλειά. Το μόνο καλό που μπορώ να βρω από όλο αυτό είναι ότι μου ξαναγεννήθηκε τρομερή επιθυμία να κάνω θέατρο, σαν αυτή που είχα πριν από 20 χρόνια.

● Ο κόσμος του θεάτρου αυτό το διάστημα αφέθηκε στην τύχη του;

Ως επί τo πλείστον ναι. Αυτό που καταλαβαίνουμε είναι ότι οι πιέσεις προς την εξουσία είναι πάρα πολύ σημαντικές. Και δεν αναφέρομαι μόνο ως προς τη συγκεκριμένη κυβέρνηση. Οταν υπάρχουν πιέσεις, αναγκάζονται να πάρουν μέτρα. Ευτυχώς έγιναν προσπάθειες συσπείρωσης των ανθρώπων ενός χώρου που δεν ήταν συσπειρωμένος. Ενα καλό της πανδημίας είναι ότι ξαναέφερε το ζήτημα της συλλογικότητας.

● Επόμενο βήμα υπάρχει;

Ολα στον αέρα! Τι να σχεδιάσει κάποιος; Ξέρουμε αν θα ανοίξουν τα θέατρα; Με τι χωρητικότητα; Οι παραγωγοί, και με το δίκιο τους, πώς να μπουν στη διαδικασία; Κάποιες δουλειές έχουν δρομολογηθεί, αλλά πολλοί φοβούνται. Ετσι όπως είναι το σύστημα, εξαρτιόμαστε από τους μεγάλους οργανισμούς και τα κρατικά θέατρα.

*Δημοσιογράφος, σκηνοθέτης και μεταφραστής


📌 Οι «Φοίνισσες» του Ευριπίδη σε σκηνοθεσία Γιάννη Μόσχου θα παρουσιαστούν στην Επίδαυρο από το Εθνικό Θέατρο στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου 30, 31 Ιουλίου και 1η Αυγούστου

Μετάφραση: Νικηφόρος Παπανδρέου
Σκηνικά: Τίνα Τζόκα
Κοστούμια: Ιωάννα Τσάμη
Μουσική: Θοδωρής Οικονόμου
Χορογραφία: Αμάλια Μπένετ
Φωτισμοί: Λευτέρης Παυλόπουλος
Βοηθός σκηνοθέτη: Εύη Νάκου
Παίζουν (αλφαβητικά): Γιώργος Γλάστρας (Αγγελιοφόρος), Μαρία Κατσιαδάκη (Ιοκάστη), Σεσίλ Μικρούτσικου (Σφίγγα), Λουκία Μιχαλοπούλου (Αντιγόνη), Κώστας Μπερικόπουλος (Παιδαγωγός), Αλέξανδρος Μυλωνάς (Τειρεσίας), Βασίλης Ντάρμας (Μενοικέας), Αργύρης Ξάφης (Ετεοκλής), Δημήτρης Παπανικολάου (Οιδίπους), Θάνος Τοκάκης (Πολυνείκης), Χρήστος Χατζηπαναγιώτης (Κρέων)
Χορός: Νεφέλη Μαϊστράλη, Ζωή Μυλωνά, Ελπίδα Νικολάου, Σταύρια Νικολάου, Κατερίνα Παπανδρέου, Κατερίνα Πατσιάνη, Ελίνα Ρίζου, Μαριάμ Ρουχάτζε, Θάλεια Σταματέλου, Στυλιανή Ψαρουδάκη
Πληροφορίες και εισιτήρια: Φοίνισσες - Athens Epidaurus Festival (aefestival.gr)

ΝΗΣΙΔΕΣ
«Δεν θέλω να είμαι προϊόν του πολιτικού συστήματος»
Ο Ούγγρος σκηνοθέτης Κορνέλ Μούντρουτσο που μοιράζει τη δημιουργικότητά του ανάμεσα στο θέατρο και τον κινηματογράφο αναδεικνύεται μία από τις κορυφαίες μορφές του ευρωπαϊκού θεάτρου.
«Δεν θέλω να είμαι προϊόν του πολιτικού συστήματος»
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Κάθε παράσταση έχει μια μαγεία»
Μπέτυ Λιβανού και Κώστας Γάκης μιλούν για τη συνεργασία τους στην παράσταση «Ιστορία χωρίς όνομα» και την τέχνη στη ζωή τους.
«Κάθε παράσταση έχει μια μαγεία»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας