Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
  • Αθήνα
    Αραιές νεφώσεις
    13°C 11.7°C / 15.0°C
    2 BF
    65%
  • Θεσσαλονίκη
    Ελαφρές νεφώσεις
    11°C 8.0°C / 12.2°C
    2 BF
    93%
  • Πάτρα
    Ελαφρές νεφώσεις
    8°C 3.3°C / 13.3°C
    2 BF
    81%
  • Ιωάννινα
    Αραιές νεφώσεις
    6°C 6.0°C / 6.0°C
    1 BF
    87%
  • Αλεξανδρούπολη
    Αραιές νεφώσεις
    11°C 11.0°C / 11.0°C
    3 BF
    93%
  • Βέροια
    Αίθριος καιρός
    11°C 10.6°C / 10.6°C
    2 BF
    81%
  • Κοζάνη
    Αραιές νεφώσεις
    7°C 7.0°C / 7.0°C
    1 BF
    61%
  • Αγρίνιο
    Ελαφρές νεφώσεις
    6°C 0.0°C / 13.3°C
    1 BF
    81%
  • Ηράκλειο
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 14.0°C / 16.1°C
    4 BF
    54%
  • Μυτιλήνη
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 16.0°C / 16.0°C
    3 BF
    72%
  • Ερμούπολη
    Ελαφρές νεφώσεις
    16°C 15.0°C / 16.7°C
    2 BF
    77%
  • Σκόπελος
    Ελαφρές νεφώσεις
    14°C 13.9°C / 13.9°C
    2 BF
    37%
  • Κεφαλονιά
    Ελαφρές νεφώσεις
    7°C 7.0°C / 7.0°C
    1 BF
    93%
  • Λάρισα
    Ελαφρές νεφώσεις
    7°C 5.0°C / 8.9°C
    1 BF
    87%
  • Λαμία
    Αραιές νεφώσεις
    8°C 5.0°C / 10.6°C
    2 BF
    100%
  • Ρόδος
    Σποραδικές νεφώσεις
    15°C 15.0°C / 15.6°C
    3 BF
    77%
  • Χαλκίδα
    Αίθριος καιρός
    11°C 9.0°C / 12.2°C
    2 BF
    71%
  • Καβάλα
    Ασθενής ομίχλη
    9°C 6.0°C / 10.6°C
    1 BF
    100%
  • Κατερίνη
    Αίθριος καιρός
    11°C 10.6°C / 10.6°C
    1 BF
    100%
  • Καστοριά
    Αραιές νεφώσεις
    7°C 7.0°C / 7.0°C
    1 BF
    61%
Όταν η μυθιστορία στοχάζεται πάνω στην Ιστορία

Αλεξί Ραγκουνιό

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Όταν η μυθιστορία στοχάζεται πάνω στην Ιστορία

  • A-
  • A+
Πρόκειται για ένα εκρηκτικό υλικό: αυτό της μετεφηβείας των ηρώων, αλλά και ολόκληρης της ευρωπαϊκής ηπείρου που βγαίνει από τον πόλεμο, μετρώντας πληγές και που πα- ράλληλα πρέπει να τιμωρήσει, να γιατρέψει, να ενηλικιωθεί, να πορευτεί παρακάτω.
Ακολουθήστε μας στο Google news

Δύο φίλοι. Ο Νιλς Ράσμουσεν, Δανός, και ο Ζαν Φρανσουά Κανονιέ, Γάλλος. Ο ένας σκηνοθέτης, ο άλλος συγγραφέας. Στο Παρίσι πριν από τον πόλεμο, στην ύστερη εφηβεία τους, κάνουν τα πρώτα βήματα να «δαμάσουν τα κύματα» του θεάτρου. Κι έπειτα ήρθε ο πόλεμος.

Οι δρόμοι τους χώρισαν. Ο Νιλς, κορυφαίο πρόσωπο της δανέζικης αντίστασης, ο Ζαν Φρανσουά... Ο Νιλς λαμβάνει μια ανώνυμη επιστολή που τον καλεί να σώσει τον φίλο του, που πρόκειται να δικαστεί για συνεργασία με τους Γερμανούς και την κυβέρνηση του Βισί.

Πρόκειται για ένα εκρηκτικό υλικό: αυτό της μετεφηβείας των ηρώων, αλλά και ολόκληρης της ευρωπαϊκής ηπείρου που βγαίνει από τον πόλεμο, μετρώντας πληγές και που παράλληλα πρέπει να τιμωρήσει, να γιατρέψει, να ενηλικιωθεί, να πορευτεί παρακάτω.

Η ιστορία λοιπόν ξεκινά «μετά». Οταν όλα έχουν τελειώσει. Και εκεί είναι το ενδιαφέρον: Εχουν όλα τελειώσει πραγματικά; Το καρκίνωμα του ναζισμού ηττήθηκε στρατιωτικά. Μα νικήθηκε πραγματικά; Ξεριζώθηκε η σπορά του στις χώρες που δυνάστευσε;

Ο ήρωάς μας ξεκινά ένα ταξίδι για να βρει την αλήθεια. Ενα ταξίδι πραγματικό αλλά και εσωτερικό, μιας ενηλικίωσης βίαιης και παράξενης. Ο Αγγλος αξιωματικός σύνδεσμος στη δανέζικη αντίσταση (πανταχού παρόντες οι Αγγλοι) τον συμβουλεύει να μη φύγει. Τώρα ειδικά που θα μοιραστούν τα «λάφυρα»: η πολιτική εξουσία και τα οφίκια. Ομως ο Νιλς φεύγει. Δεν τον αφορούν αυτά. Πρέπει να βρει τι συνέβη. Γιατί ανατίναξε Γερμανούς. Γιατί πυροβόλησε και σκότωσε προδότες. Τι νόημα είχαν όλα αυτά. Για να πάρει μερίδιο από τη μεταπολεμική πίτα;

Οι Αγγλοι τον βάζουν σε ένα αεροπλάνο μαζί με τον Γερμανό ναύαρχο Φον Φρίντεμπουργκ και τον συνταγματάρχη Πόλεκ που οδηγούνται στη Ρενς για να υπογράψουν τη συνθηκολόγηση. Τι ειρωνεία: Στο αεροπλάνο μαζί ο κατακτητής και η αντίσταση. Οι ρόλοι τώρα έχουν αντιστραφεί. Εχουν όμως; Τα ερωτήματα πλανώνται διαρκώς στην ατμόσφαιρα και στο μυαλό του ήρωά μας.

Ο συγγραφέας Αλεξί Ραγκουνιό είναι «μάστορας». Γράφει θεατρικά έργα και μυθιστορήματα. Ξέρει να επιλέγει τις σπουδαιότερες περιστάσεις. Το πιο σημαντικό δραματικό υλικό. Δημιουργεί στέρεους χαρακτήρες, πραγματικούς. Με αμφιβολίες, με αντιφάσεις, με σκοτεινές πλευρές. Δεν ηθικολογεί, δεν ρέπει στον διδακτισμό. Και ο ίδιος προσπαθεί να καταλάβει, ανασκάπτοντας κάτω από τα φαινόμενα.

Ο «Νιλς» του (κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Στερέωμα) κάνει μια κάθοδο στην κόλαση. Επιστρέφοντας στη Γαλλία για να μάθει τι συνέβη στον φίλο του, βρίσκει μια χώρα μετά το περίφημο «pourquoi» (σ.σ. γιατί;), της παράδοσης γης και ύδατος, μια Γαλλία που, εκτός από την Αντίσταση, δεν… αντιστάθηκε.

Μια Γαλλία όπου μεγάλη μερίδα του πνευματικού της κόσμου κράτησε στάση ευμενούς ουδετερότητας έναντι των κατακτητών και μάλιστα ορισμένοι προχώρησαν περισσότερο. Κι αν είναι γνωστό το παράδειγμα του Σελίν, ίσως να μην είναι τόσο γνωστή η περίπτωση των Κλοντέλ, Κοκτό, του Σασά Γκιτρί, του Ζουβέ και άλλων ων ουκ έστιν αριθμός.

Βρίσκει τη Γαλλία να κάνει δίκες δωσίλογων. Να προσπαθεί να αντιμετωπίσει τις ενοχές της. Πλασματικά όμως, όπως ανακαλύπτει ο Νιλς. Οι πρώην συνεργάτες των Γερμανών και του Πετέν έχουν αλλάξει στρατόπεδο, έχουν φορέσει συμμαχικές στολές, παράσημα, έχουν μάρτυρες που βεβαιώνουν την αντιστασιακή τους δράση. Καταδίδουν πρώην συνεργάτες τους.

Κάποιοι διώκονται ανελέητα. Οι δευτεροκλασάτοι. Τα εξιλαστήρια θύματα. Οι χρήσιμοι ηλίθιοι. Οπως ο φίλος του. Οι δικαστές και εισαγγελείς που συνεργάζονταν με τους Γερμανούς, τώρα δικάζουν δωσίλογους.

Τα καλλιτεχνικά σωματεία κάνουν ξεκαθαρίσματα λογαριασμών στις τάξεις τους, με πρόσχημα την κάθαρση. Αλλά, όπως και στην Ελλάδα, οι πραγματικοί υπαίτιοι δεν θα πάθουν τίποτα. Αντίθετα θα βρεθούν με αξιώματα και θέσεις. Και ειδικά το enfantgâté του πνευματικού κόσμου.

Το ποίημα προς τον Πετέν, την ώρα που αυτός παρέδιδε τη Γαλλία στους επελαύνοντες Γερμανούς, θα γίνει στην απελευθέρωση, με κάποιες μικροαλλαγές, ωδή στον Ντε Γκολ. Και αυτό τα λέει όλα. Η επιφάνεια της λίμνης θα καταπιεί το βότσαλο και θα ξαναπάρει το γαλήνιο και αρυτίδιαστο σχήμα που είχε πριν αυτό πέσει πάνω της.

Σ’ αυτή τη ζοφερή ατμόσφαιρα κινείται με μαεστρία ο Ραγκουνιό, σε ένα μυθιστόρημα που στοχάζεται πάνω στον άνθρωπο και τον ρόλο του στις ακραίες στιγμές της Ιστορίας. Στήνει μια εκπληκτικής ακρίβειας και γοητείας σκηνογραφία της εποχής. Αλλού οι εικόνες και οι ρυθμοί είναι κινηματογραφικοί και αλλού κυριαρχεί η θεατρική συνθήκη, όπως και το ύφος. Εκπληκτικές οι ατμόσφαιρες που δημιουργεί.

Σε αυτή την ενηλικίωση, ο Νιλς μοιάζει να ακολουθεί -αν και Δανός- τον ομώνυμο Σουηδό ήρωα του παραμυθιού, τον Νιλς Χόλγκερσον. Οπως κι εκείνος μεταμορφώθηκε σε νάνο, έτσι και ο δικός μας ήρωας «κόντυνε» από μόνος του αφού εγκατέλειψε την εξασφαλισμένη δόξα και τις τιμές του αντιστασιακού. Ο Νιλς Χόλγκερσον βρίσκεται να ταξιδεύει με ένα κοπάδι αγριόχηνες για τον Βορρά. Ο δικός μας Νιλς Ράσμουσεν ταξιδεύει προς τον Νότο. Η ουσία είναι η ίδια. Το ταξίδι είναι αναστοχασμός και αυτογνωσία.

Θα ξαναγίνει άνθρωπος (αφού ο πόλεμος αλλοτριώνει τη φύση μας) ή θα ακολουθήσει για πάντα τον δρόμο της περιπλάνησης; Σε αυτό το ταξίδι ο Νιλς θα καταλάβει και θα μάθει πολλά, χωρίς να αποκηρύξει ούτε μια στιγμή τις επιλογές του.

Ισως ακριβώς εξαιτίας αυτών των επιλογών ενάντια στη βαρβαρότητα είναι που θα μπορέσει να αντιληφθεί την ανθρώπινη κωμωδία που παίζεται μπρος στα μάτια του, να ξανασταθεί στα πόδια του, να ορθώσει το ανάστημά του απέναντι στην υποτιθέμενη κάθαρση και την υποκρισία των ταγών. Ειδικά για τον Ελληνα αναγνώστη, πρωταγωνιστικό ρόλο έχει η πολύ εύστοχη στις επιλογές της μετάφραση του Μανώλη Πιμπλή με γλώσσα μεστή και ρέουσα.

ΝΗΣΙΔΕΣ
Ολοι θέλαμε να χορεύουμε
Το βιβλίο του Ιταλού συγγραφέα Αλμπέρτο Γκαρλίνι «Ολοι θέλουν να χορεύουν» ανασύρει από τη μνήμη μας εκείνη την περίεργη και μεταβατική δεκαετία του ’80.
Ολοι θέλαμε να χορεύουμε
ΝΗΣΙΔΕΣ
Θεμελιώδη δικαιώματα
Στο βιβλίο του Σπύρου Βλαχόπουλου γίνεται λόγος για την κριτική θεώρηση κάθε περιορισμού που κρίνεται πιο αναγκαία από ποτέ σε περιόδους όπου τα ατομικά διακαιώματα βάλλονται.
Θεμελιώδη δικαιώματα
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Για εκείνους που θα έρθουν»
Στο νέο της βιβλίο η Κατερίνα Μπαλκούρα ανέσυρε από την ταραγμένη τριετία 1941-1944 της γερμανικής κατοχής και της αντίστασης ανεκτίμητα διαμάντια της νεότερης ιστορίας.
«Για εκείνους που θα έρθουν»
ΝΗΣΙΔΕΣ
Θα υπογράφω «κόκκινος Ροτ»
Ο Γιόζεφ Ροτ στο βιβλίο «Οι εκατό μέρες» επιχειρεί να φωτίσει την «ανθρώπινη» πλευρά του Ναπολέοντα Βοναπάρτη όταν εκείνος δραπέτευσε από τη νήσο Ελβα ώς την οριστική του ήττα στο Βατερλό.
Θα υπογράφω «κόκκινος Ροτ»
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Κλικ» στην Ιστορία
Η βραβευμένη από την Ακαδημία Αθηνών στην Αρχαιολογία, Δήμητρα Καμαρινού φέρνει στο φως μία πολύτιμη συλλογή με τον τίτλο «Καρέ Ιστορίας. Αγώνες των Ελλήνων 1821-1923».
«Κλικ» στην Ιστορία
ΝΗΣΙΔΕΣ
Η νύχτα, η γυναίκα, το ποίημα
Η Αλεχάντρα Πισαρνίκ παραμένει μία από τις συγγραφείς που επηρέασε την λογοτεχνία με την σπάνια ευαισθησία της δίνοντάς μας αριστουργήματα.
Η νύχτα, η γυναίκα, το ποίημα

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας