Ο τίτλος ήταν η πρώτη και πιο αυθόρμητη σκέψη μου, διαβάζοντας το βιβλίο του Δημήτρη Σαρρή «Το τραγούδι του Γκριό – Παράθυρο με θέα την Αφρική» (εκδόσεις Στοχαστής, 2020). Τόσο τα χρώματα όσο και η παράθεση πολλών εικόνων-πινάκων μού έφεραν στο μυαλό τον συναισθηματικό εξωτισμό του μεγάλου ζωγράφου…
Με όλα αυτά τα πρωτόγνωρα που συνέβαιναν –και συμβαίνουν– γύρω μου και κλεισμένος ερμητικά Μάη μήνα στην ασφάλεια τεσσάρων τοίχων, έψαχνα πόρτα να περάσω έξω, ένα παράθυρο να δω πιο μακριά, να βρεθώ σε κόσμους άγνωστους, μακριά από κορονοϊούς, μάσκες, γάντια, αντισηπτικά και προειδοποιήσεις… Ετσι πήρα στα χέρια μου το βιβλίο του Σαρρή και βρέθηκα νοητά να περπατώ σε τόπους μαγικούς, ισορροπώντας πάνω σε περιγραφικές λέξεις και σκέψεις. Σε τόπους γεμάτους παραμύθια, πίνακες ζωγραφικής από έκθεση, μουσικές, τραγούδια, χαρωπές φωνές, αρώματα ελευθερίας, μέσα στη φύση και κοντά στο Θεό…
Βρέθηκα να περιπλανιέμαι σε μέρη που δεν είδα και δεν περπάτησα ποτέ, σε βουνοκορφές και ερήμους, στους καταρράκτες Ντιντενφελό στην Ανατολική Σενεγάλη, σε ποτάμια και λίμνες με άγρια ζώα και πουλιά, σε παραλίες με μικρά καβούρια, σε μονοπάτια με αγρίμια στη σαβάνα και καμήλες στη Σαχάρα.
Δώδεκα παραμύθια που διαβάζονται και ξαναδιαβάζονται και δεν θέλεις να τελειώσουν• δώδεκα τραγούδια, δώδεκα ζωγραφικοί πίνακες, δώδεκα αναμνήσεις…
ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΑΡΡΗΣ Το τραγούδι του Γκριό – Παράθυρο με θέα την Αφρική
Εκδόσεις Στοχαστής, 2020
Η δομή είναι σίγουρα σπονδυλωτή. Θα μπορούσε η κάθε μία από τις δώδεκα ιστορίες να είναι και μια γεμάτη μέρα ενός ταξιδιού. Το παιχνίδι με τις ώρες της μέρας, με τον ήλιο και τα φυσικά φαινόμενα, με τις διαδρομές και τη μετακίνηση, ακριβώς αυτό δείχνει, τη διαδοχή εμπειριών, την αλληλουχία γεγονότων, τη συνοχή όλων αυτών μέσα από το ύφος μιας διήγησης που πολλές φορές προσεγγίζει το παραμύθι ή και την παραβολή. Ο Δημήτρης Σαρρής μάς βάζει στον πειρασμό να ταξιδεύουμε, αλλά και να ψάχνουμε πληροφορίες για τη μία ή την άλλη χώρα. Να μάθουμε κάτι από την ιστορία της, κάτι από το φολκλόρ της, από τη γεωγραφία της ή τη γεωργική της παραγωγή. Μετά την ανάγνωση, γεννιούνται κοινωνιολογικές και ιστορικές απορίες, γόνιμες γιατί οδηγούν σε εμβάθυνση και γνώση.
Ιδιαίτερα γοητευτική είναι η απόδοση γεγονότων ή ιστοριών, μέσα από μια πρωτότυπη μυθοπλασία, ανακατεμένη με διηγήσεις ανθρώπων και προσωπικές εμπειρίες.
Για τον αναγνώστη δεν έχει ακριβώς σημασία αν κάτι που περιγράφεται στις σελίδες του βιβλίου συνέβη στ’ αλήθεια. Είναι πιο ουσιώδες να λάβει το ερέθισμα και το νόημα της ιστορίας και της στιγμής. Είναι πιο σημαντικό να δημιουργήσει εικόνες στο μυαλό του. Είναι πιο γοητευτικό να αφεθεί στο ταξίδι που του επιβάλλουν οι λέξεις…
Είναι άκρως συγκινητικό, για παράδειγμα, το απόσπασμα ενός διηγήματος («Το κεφάλι του κροκοδείλου»), όπου ένα πεσμένο αιγυπτιακό άγαλμα στο Σουδάν, την αρχαία Νουβία, μοιάζει να μιλάει και να δίνει έναν χρησμό-απάντηση στον συγγραφέα… Αλλού την ιστορία την ξετυλίγει ένα ηφαίστειο, αλλού ένα πουλί στο κλουβί του, αλλού ένα άγριο ζώο… παιχνίδι ρόλων που σπάει την επαναλαμβανόμενη διήγηση σε πρώτο ή τρίτο πρόσωπο που έχουμε συνηθίσει σε άλλες γραφές.
Ο συγγραφέας Δημήτρης Σαρρής κάνει τις λέξεις εικόνες και τις εικόνες λέξεις, γοητεύοντας τον αναγνώστη, ξυπνάει τις αισθήσεις, ζωντανεύει με ομορφιά τα τοπία, αγαπά την Αφρική και τους ανθρώπους της.
Και οι άνθρωποι της Αφρικής;…
Ο συγγραφέας φαίνεται να τους γνωρίζει καλά, ύστερα από πολλά ταξίδια στις χώρες τους. Συνομιλεί μαζί τους, συμμετέχει στην καθημερινότητά τους, μοιράζεται τις σκέψεις του μαζί τους. Μοιάζει μερικές φορές να περιεργάζεται και να ανακαλύπτει την αφρικανική ψυχή σαν δημοσιογράφος και ερευνητής. Μέσα από την απλότητά τους, οι Αφρικανοί σου δείχνουν τη λιτή και ακατέργαστη σοφία του λαϊκού ανθρώπου, την πραγματική συμβίωση και συνδιαλλαγή με τη φύση, την έννοια της πρόσκαιρης ανθρώπινης ύπαρξης. Και ο συγγραφέας, ο «Γκριό», ο αφηγητής και βάρδος, είναι εκεί για να απομονώσει μια εικόνα και μια λέξη, έναν μύθο και ένα τυχαίο συμβάν και μέσα από αυτό να μας παρουσιάσει μια πτυχή της ψυχοσύνθεσης του Αφρικανού, του ήθους και των πιστεύω του…
Ροή γραφής, άλλοτε συμβολική και άλλοτε αλληγορική ή πολιτική, που σαν πινέλο ζωγράφου βάζει χρώμα στο άσπρο και το μαύρο της ηπείρου και στη μονοτονία των ευρωπαϊκών στερεοτύπων.
Ενα παιχνίδι μυθοπλασίας και ονείρου, μια ανάμνηση εμπειριών και περιπετειών, μια ανασκόπηση φαντασιακού παρελθόντος και χρωματισμένης αίσθησης του παρόντος. Ο συγγραφέας έχει το μοναδικό προνόμιο να ταξιδεύει ο ίδιος και να βλέπει, να νιώθει, να προσφέρει απλόχερα και γενναιόδωρα σε εμάς, τους «αταξίδευτους», μια δόση εξωτισμού, μέσα από ένα πανηγύρι των λέξεων…
Το βιβλίο αυτό ήταν, μέσα στο διάστημα της περισυλλογής και του αποκλεισμού, μια παραμυθένια όαση, διάλειμμα και διαφυγή μέσα στη λαίλαπα της πανδημίας, μέσα στο χάος της μονοθεματικής και σκοτεινής παραπληροφόρησης. Η ανάγνωση αυτή, η αφήγηση του «Γκριό», του Αφρικανού αφηγητή και βάρδου που πηγαίνει από χωριό σε χωριό και περιγράφει τον κόσμο και τα πάθη του, υπήρξε για εμένα μια ξεχωριστή εμπειρία, μια μοναδική απόλαυση, ένα ξεκούραστο ταξίδι…
Τι ωραία που δένονται καμιά φορά τα πράγματα αλλά και οι άνθρωποι! Τον συγγραφέα Δημήτρη Σαρρή (φωτ.)και τον συνταξιούχο πια βιβλιοπώλη Γιάννη Καλούδη τούς δένει κοινός τόπος, το Λυγουριό. Ο πρώτος γεννήθηκε και μεγάλωσε εκεί. Πήγε σχολείο, έμαθε τις πρώτες δύο ξένες γλώσσες (αργότερα έγιναν τουλάχιστον εννέα) και τις πρώτες νότες μέχρι να πάρει το πτυχίο στο βιολί. Μετά Νομική και πολλά ταξίδια ως ξεναγός. Ο δεύτερος, πήγε στο Λυγουριό ως εσωτερικός ερωτικός μετανάστης, επειδή η γυναίκα του πρωτοδιορίστηκε καθηγήτρια εκεί. Ανοιξε το βιβλιοπωλείο του αφού δυο πράγματα αγαπούσε, διάβασμα και μουσική. Κι είδε τον Δημήτρη να μεγαλώνει, να διαβαίνει πολλές φορές το κατώφλι του βιβλιοπωλείου όπως τον είδε να ανοίγει τα φτερά του. Και τώρα, χρόνια μετά, διαβάζει το βιβλίο του και συγκινείται, ταξιδεύει στην Αφρική με τις ιστορίες και με τα μάτια του Δημήτρη. Τι ωραία που δένονται καμιά φορά τα πράγματα! Σ.ΜΑΤΖ.
ΤΗ ΣΕΛΙΔΑ αυτήν δεν τη φτιάχνουν επαγγελματίες κριτικοί βιβλίου. Οι παρουσιάσεις είναι των ίδιων των αναγνωστών, εκείνων ακριβώς για τους οποίους γράφτηκε το βιβλίο. Είναι γραμμένες από αναγνώστες και απευθύνονται σε αναγνώστες. Και αυτό τις κάνει πιο προσωπικές, πιο προσιτές και πιο ανθρώπινες. Αν θέλετε να μοιραστείτε όσα νιώσατε διαβάζοντας ένα βιβλίο, στείλτε το κείμενό σας στο [email protected].
*Συνταξιούχος βιβλιοπώλης
-320x213.png)
