Safe sex

Αλματώδη αύξηση καταγράφουν τα Σεξουαλικώς Μεταδιδόμενα Νοσήματα (ΣΜΝ) σε παγκόσμιο επίπεδο, συμπεριλαμβανομένης και της χώρας μας, τα τελευταία χρόνια. Tα κρούσματα σύφιλης, γονόρροιας και χλαμυδίων -των τριών συχνότερα αναφερόμενων ΣΜΝ- αγγίζουν ρεκόρ διαγνώσεων στον γενικό πληθυσμό, δημιουργώντας την ανάγκη άμεσης παρέμβασης σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ). Το θέμα τέθηκε από τον ΠΟΥ ως μείζον στο πλαίσιο πρόσφατης συνάντησης, στην οποία δόθηκε έμφαση στη λήψη στρατηγικών προκειμένου να περιοριστεί η μετάδοσή τους τόσο μέσω της πρόληψης όσο και μέσω της έγκαιρης διάγνωσης και άμεσης λήψης θεραπείας.

Οι αριθμοί του ΠΟΥ είναι αμείλικτοι. Περισσότερα από 1 εκατομμύριο ΣΜΝ καταγράφονται παγκοσμίως καθημερινά. Κάθε χρόνο σημειώνονται 376 εκατομμύρια νέες λοιμώξεις στις ηλικίες από 15 έως 49 ετών. Μία στις τέσσερις είναι χλαμύδια, γονόρροια, σύφιλη και τριχομονίαση. Σοβαρή απειλή για τη μείωση του αντίκτυπου των ΣΜΝ παγκοσμίως αποτελεί η ανθεκτικότητα στα φάρμακα, ειδικά για τη γονόρροια.

Με τα παραπάνω ανησυχητικά δεδομένα και με αφορμή την πρόσφατη Παγκόσμια Ημέρα Προφυλακτικού (13 Φεβρουαρίου) ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) θυμίζει την κρισιμότητα της χρήσης του ως μέσου ατομικής ευθύνης και κοινωνικής συμπεριφοράς για την πρόληψη της μετάδοσης των ΣΜΝ.

Περισσότερα από 30 διαφορετικά βακτήρια, ιοί και παράσιτα γνωρίζουμε ότι μεταδίδονται μέσω σεξουαλικής επαφής. Οχτώ από αυτά τα παθογόνα συνδέονται με τη μεγαλύτερη συχνότητα εμφάνισης σεξουαλικώς μεταδιδόμενων ασθενειών. Από αυτές τις 8 λοιμώξεις, 4 είναι σήμερα θεραπεύσιμες: σύφιλη, γονόρροια, χλαμύδια και τριχομονίαση. Οι υπόλοιπες 4 είναι λοιμώξεις που δεν θεραπεύονται: ηπατίτιδα Β, έρπης (HSV), HIV και HPV. Τα συμπτώματα ή η ασθένεια που οφείλονται στις ανίατες αυτές λοιμώξεις ωστόσο μπορούν να μειωθούν ή να τροποποιηθούν μέσω της θεραπείας.

Από τα ΣΜΝ κάποια µπορεί να αποτελέσουν σηµαντικό κίνδυνο για τη ζωή αφού δεν θεραπεύονται (π.χ. HIV λοίµωξη/AIDS, ηπατίτιδα Β), άλλα είναι θεραπεύσιµα, αλλά είναι εξαιρετικά µεταδοτικά (π.χ. σύφιλη, γονόρροια) και άλλα µπορεί να προκαλέσουν µόνιµες επιπλοκές (π.χ. έρπης, χλαµύδια).

Τα ΣΜΝ κολλούν μέσω της σεξουαλικής επαφής -στοματικής, πρωκτικής, κολπικής ή επαφής με γεννητικά όργανα. Ετεροφυλόφιλος ή ομοφυλόφιλος, ελεύθερος ή παντρεμένος είμαστε όλοι ευάλωτοι στα ΣΜΝ και τα συμπτώματά τους. Η σκέψη ή η ελπίδα ότι ο σύντροφός μας δεν έχει ΣΜΝ δεν αποτελεί προστασία -πρέπει να είμαστε βέβαιοι. Και παρόλο που τα προφυλακτικά, όταν χρησιμοποιούνται σωστά, είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικά για τη μείωση της μετάδοσης ορισμένων ΣΜΝ, καμία μέθοδος δεν είναι αλάθητη.

Ενα άτομο μπορεί να έχει ΣΜΝ χωρίς εμφανή συμπτώματα ασθένειας. Τα συνηθισμένα συμπτώματα των ΣΜΝ περιλαμβάνουν εκκρίσεις του κόλπου ή της ουρήθρας ή καύση στους άντρες, έλκη των γεννητικών οργάνων και κοιλιακό άλγος.

Αν δεν διαγνωστούν τα ΣΜΝ, μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο διάγνωσης με δεύτερο ΣΜΝ όπως ο ΗIV. Κι αυτό γιατί τα ΣΜΝ μπορεί να διεγείρουν μια ανοσοαπόκριση στην περιοχή των γεννητικών οργάνων ή να προκαλέσουν πληγές, οι οποίες μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο μετάδοσης του HIV. Ορισμένοι ΣΜΝ που δεν υποβάλλονται σε θεραπεία μπορούν επίσης να οδηγήσουν σε υπογονιμότητα, βλάβη οργάνων, ορισμένους τύπους καρκίνου ή θάνατο.