Μπαίνουν στη σκηνή με μάσκες χωρίς μάτια. Ή μάλλον με μάσκες χωρίς ανοιχτά μάτια. Βλέπουν χωρίς βλέμμα ή κοιτούν όσους τους βλέπουν χωρίς βλέμμα. Ούτως ή άλλως, ό,τι δέχεσαι συνήθως επιστρέφεις. Και αυτό έχει αποδειχτεί με τον πλέον βάναυσο τρόπο…
Ποιον τρόπο; Πάνω από 100 εκατομμύρια παιδιά στον κόσμο δεν πάνε σχολείο. Πάνω από 48 εκατομμύρια παιδιά εργάζονται σε άθλιες συνθήκες στη Λατινική Αμερική. Πάνω από 246 εκατομμύρια παιδιά αναγκάζονται να εργαστούν υπό άθλιες συνθήκες ανά τον κόσμο. Παιδιά εργάτες. Παιδιά στρατιώτες. Παιδιά, «παιχνίδια του σεξ». Ηδη από την ηλικία των 5 ετών.
Η Θεατρική Ομάδα Ανδρομέδα δημιουργήθηκε από τέσσερις γυναίκες, τις Φανή Γρύλλη, Ντίνα Κούκου, Σοφία Ρούβα και Αναστασία Τσούτση, μετά από αρκετά χρόνια κοινής πορείας και συσσωρευμένων ανησυχιών. Αυτές τις ανησυχίες τις εκφράζουν και θεατρικά και μάλιστα επιτυχημένα, ευαίσθητα, δυναμικά και με ικανές δόσεις πρωτοπορίας. Αυτή τη φορά καταπιάστηκαν με ακόμα ένα κοινωνικοπολιτικό θέμα (κάτι που φέρει εκ προοιμίου ρίσκο ως θεματική) και μάλιστα δύσκολο. Δύσκολο, σκληρό και απόλυτα αληθινό. Σχεδόν χειροπιαστό (όπως ακριβώς είναι το θέατρο-ντοκουμέντο): την παιδική κακοποίηση σε όλες τις εκφάνσεις της. Μέσω της εργασίας, της βίας (σεξουαλικής, σωματικής, λεκτικής, ψυχολογικής -συνήθως όλα μαζί), της εκμετάλλευσης.
Η παράσταση «Κατανόησέ με ή Σε Καταβροχθίζω», σε σκηνοθεσία και σύνθεση κειμένων Κοραή Δαμάτη, αναδεικνύει έξυπνα, ζοφερά, αλλά και με χιούμορ κάποιες στιγμές (λυτρωτικές για το κοινό) ό,τι πραγματικά συμβαίνει. «Εχει έρθει ο καιρός, ίσως και να έχει παρέλθει, που θα πρέπει να γίνουμε όλοι πιο αυστηροί απέναντι σε συμπεριφορές οι οποίες σχετίζονται με την παρενόχληση, τη βία ή την ανισότητα, μέχρι κάποια στιγμή να δημιουργηθεί ένα ισότιμο περιβάλλον χωρίς να γίνονται διακρίσεις με βάση την ταυτότητα των ανθρώπων» μας λέει η Ντίνα Κούκου, μία εκ των κυριών της Ανδρομέδας. «Μας ενδιαφέρει οι άνθρωποι που θα δουν τις δράσεις μας, ερχόμενοι σε επαφή μαζί μας, να προβληματιστούν και να κινητοποιηθούν».
Μα και να θέλαμε ως θεατές να κάνουμε το αντίθετο θα ήταν αδύνατον. Αυτά τα τέσσερα κορίτσια μαζί με ακόμα τρία αγόρια (Αντώνης Καραθανασόπουλος, Δημήτρης Μακρής, Γιάννης Τριαντάκης) είναι πάνω από μία ώρα επί σκηνής, μεταμορφώνονται συνεχώς και μας ταξιδεύουν σε όλον τον πλανήτη. Από τη Χιλή έως την Αφρική, από την Ανω έως τη Μέση Ανατολή, μέχρι τη δική μας, μικρή και τρισχαριτωμένη Ελλάδα. Μια χώρα στην οποία φτάνουν πρόσφυγες και προσφυγόπουλα και μεις τους αποκαλούμε «λαθρομετανάστες» και κάνουμε πορείες εναντίον τους και βγάζουμε ανακοινώσεις και κλείνουμε δομές και την ίδια στιγμή αγοράζουμε με τις σακούλες τα ρούχα που έφτιαχναν οι ίδιοι ή αντίστοιχα παιδάκια σε συνθήκες σκλαβιάς και καταναγκαστικής εργασίας και τρώμε τις σοκολάτες και τα λογής λογής καλούδια που επίσης παράγονται μέσω απλήρωτης και φυσικά παράνομης παιδικής εργασίας. Μα δεν είμαστε στ’ αλήθεια τρισχαριτωμένοι;
«Το “Κατανόησέ με ή σε Καταβροχθίζω” είναι μια παράσταση-διαμαρτυρία βασισμένη σε αληθινά γεγονότα, μαρτυρίες παιδιών απ’ όλον τον κόσμο, και σε στατιστικά στοιχεία και μελέτες από διεθνείς οργανισμούς- Unicef, Διεθνής Αμνηστία, UNESCO κ.ά.» μας εξηγεί η Ντίνα. «Η έρευνά μας για τη διαμόρφωση του τελικού κειμένου κράτησε αρκετούς μήνες. Οι πηγές μας ήταν βιβλία, ντοκιμαντέρ, αναλύσεις ψυχιάτρων και ψυχοθεραπευτών. Οσα ακούγονται στο θεατρικό είναι πραγματικές καταγεγραμμένες μαρτυρίες παιδιών».
Τα παιδιά των οποίων η μαρτυρία αναπαρίσταται επί σκηνής δεν είναι όλα εν ζωή… πλέον. Ο Ικμπάλ Μασίχ (1983-1995) από το Πακιστάν πυροβολήθηκε ενώ έπαιζε με τους φίλους του, σε ηλικία 12 ετών, επειδή κατήγγειλε τους βασανιστές του (από τους οποίους και δολοφονήθηκε): τον ανάγκαζαν να δουλεύει σε βιοτεχνία κατασκευής χαλιών. Τον έδεναν με αλυσίδες για να μην το σκάσει. Πάνω από 14 ώρες κάθε μέρα. Με ελάχιστο φαγητό. Κι ας υπήρχαν νόμοι που απαγόρευαν αυτού του είδους την εργασία. Οι νόμοι δεν τον προστάτευσαν. Ούτε οι διεθνείς συνθήκες. Ούτε οι οργανισμοί.
«Τα παιδιά θα έπρεπε να κρατάνε μολύβια και όχι εργαλεία» μας θυμίζει η παράσταση. Είναι τα λόγια του 12χρονου Ικμπάλ από το Πακιστάν. «Τα χειρότερα ήταν τον χειμώνα, όταν, μαζί με τη βία, το κρύο βοηθούσε την αστυνομία. Οπλο στα χέρια της αστυνομίας είναι το κρύο. Μας υποχρέωναν να στεκόμαστε για ώρα στο παγωμένο νερό…» ακούμε στην παράσταση. Είναι τα λόγια του μικρού Αλί, πρόσφυγα στην Ελλάδα. «Πρέπει να αποδεχτούμε την ενοχή μας ως κοινωνία και ν’ αποφασίσουμε ν’ αλλάξουμε τα πράγματα. Μακάρι ο θεατής φεύγοντας να μην πετάξει τις ιστορίες που θα ακούσει, αλλά να τις σκεφτεί και να τις αντιμετωπίσει σοβαρά. Ο χρόνος έχει τελειώσει. Τώρα πια καταναλώνουμε χρόνο από τις επόμενες γενιές» μας λέει η Ντίνα Κούκου.
Η παράσταση «Κατανόησέ με ή σε Καταβροχθίζω» παίζεται κάθε Τετάρτη και Πέμπτη στις 21.00 στο θέατρο Vault (Μελενίκου 26, Βοτανικός, 210-3302348) έως και 27 Φεβρουαρίου. Οι ηθοποιοί μπαίνουν στη σκηνή με μάσκες χωρίς μάτια. Ή μάλλον με μάσκες με μάτια που δεν βλέπουν. Από κει και πέρα είναι στο χέρι του κάθε θεατή να αποφασίσει αν θα δώσει ζωή σε αυτό το βλέμμα.
? Info
● Η παράσταση τελεί υπό την αιγίδα της Διεθνούς Αμνηστίας. Οι επόμενες παραστάσεις θα συνοδευτούν με ομιλίες:
● 29/1 θα μιλήσουν οι Ηρακλής Μοσκώφ (εθνικός εισηγητής για την Καταπολέμηση της Εμπορίας Ανθρώπων του υπουργείου Εξωτερικών) και Κίρκη Πατσιαντά (δικηγόρος, με ειδίκευση στην προστασία των δικαιωμάτων του παιδιού).
● 6/2, θα μιλήσουν οι Πάνος Χριστοδούλου (διευθυντής του Δικτύου για τα Δικαιώματα του Παιδιού) και Κωστής Παπαϊωάννου (εκπαιδευτικός, πρώην πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου).
● Μην παραλείψετε να πάρετε το πρόγραμμα. Εμπεριέχει όλα τα στοιχεία, μαρτυρίες και σπάνιο φωτογραφικό υλικό
