Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Από το ηλεκτρικό αυτοκίνητο της Σύρου στα σαράβαλα της Ε.Ε.

Το περίφημο Enfield που σχεδίσε o Γιώργος Μιχαήλ

ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Από το ηλεκτρικό αυτοκίνητο της Σύρου στα σαράβαλα της Ε.Ε.

  • A-
  • A+

Το 1973 κατασκευάζονται στην Ελλάδα και συγκεκριμένα στη Σύρο τα πρώτα 145 ηλεκτρικά αυτοκίνητα. Ηταν από τις πρώτες απόπειρες παγκοσμίως κατασκευής τέτοιων οχημάτων. Τα αυτοκίνητα διατέθηκαν στην αγορά κατά βάση της Αγγλίας και... έτερο ουδέν.

Η πρωτοπορία, η ευρηματικότητα και το καινοτόμο πνεύμα των συντελεστών αυτού του εγχειρήματος ουδόλως βεβαίως εκτιμήθηκαν από το ελληνικό κράτος. Αντίθετα σχεδόν πενήντα χρόνια μετά η πολιτεία επιδεικνύει αξιοθαύμαστη δυσκαμψία ως προς την ολοκλήρωση του θεσμικού πλαισίου για τη διευκόλυνση της χρήσης αυτών των οχημάτων αλλά και την αξιοποίηση των δυνατοτήτων που παρέχουν οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, έτσι ώστε να καταστεί η χώρα μας παραγωγός τέτοιων οχημάτων δημιουργώντας θέσεις εργασίας και ενισχύοντας θεαματικά την οικονομία του τόπου.

Η κλιματική αλλαγή, η ρύπανση και οι επιπτώσεις της στη δημόσια υγεία όπως και η εξάντληση των φυσικών πόρων συνιστούν μια αναπόδραστη πραγματικότητα. Οι προκλήσεις και οι ευκαιρίες είναι μπροστά μας. Εμείς όμως επιλέγουμε τον ρόλο της χωματερής της Ευρώπης.

Οι πετρελαϊκοί κολοσσοί δεν ενθουσιάστηκαν και ιδιαίτερα από τις προσπάθειες παραγωγής αμιγώς ηλεκτρικών οχημάτων. Και ευλόγως δυσφόρησαν καθώς η απεξάρτηση από το πετρέλαιο θα έθιγε τα κέρδη τους.

Το πλέον εντυπωσιακό ιστορικό παράδειγμα αφορά το General Motors EV1 που είχε κατασκευάσει σε 1.117 αντίτυπα η General Motors την περίοδο 1996-1999 που τελικώς κατέληξαν σε μαζική ανάκληση. Και οι ίδιες όμως οι αυτοκινητοβιομηχανίες επιδεικνύουν τη δέουσα αδράνεια ως προς τη νεότερη γενιά ηλεκτρικών οχημάτων με μηδενικούς ρύπους.

Αδράνεια που προκύπτει από την ανάγκη απόσβεσης των τεράστιων βιομηχανικών επενδύσεων σε βαριές βιομηχανικές εγκαταστάσεις, όπως χυτήρια, πρέσες, καθώς και του μηχανουργικού υπόβαθρου που απαιτείται για την κατασκευή των θερμικών κινητήρων κ.λπ. Εως ότου λοιπόν οι αυτοκινητοβιομηχανίες αποσβέσουν τις επενδύσεις τους οι πολίτες μπορούν να εγκαταλείπουν εξαιτίας της ατμοσφαιρικής ρύπανσης τον μάταιο τούτο κόσμο.

Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία, 425.000 θάνατοι ετησίως στην Ευρώπη αποδίδονται στην ατμοσφαιρική ρύπανση, ενώ μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Environmental Research Letters υπολογίζει σε 5.000 παραπάνω από τους αναμενόμενους τους θανάτους λόγω της κρυφής ρύπανσης των πετρελαιοκίνητων αυτοκινήτων.

Προηγήθηκε δε μελέτη στο περιοδικό Nature σύμφωνα με την οποία 7.000 πρόωροι θάνατοι στην Ευρώπη έχουν την αιτία τους στους κρυφούς ρύπους. Σε γενικές γραμμές οι μεταφορές ενοχοποιούνται για το 30% της ατμοσφαιρικής ρύπανσης.

Στην Ευρώπη, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, κυκλοφορούν περισσότερα από ένα εκατομμύριο ηλεκτρικά αυτοκίνητα με πρωτοπόρα χώρα τη Νορβηγία, η οποία παρεμπιπτόντως απεμπλέκεται από το πετρέλαιο, ενώ ακολουθούν η Αγγλία και η Γαλλία.

Στην Ελλάδα ο αριθμός των ηλεκτρικών οχημάτων, σύμφωνα με τα στοιχεία της τελευταίας πενταετίας (2014-2018) του υπουργείου Μεταφορών, περιορίζεται μόλις στα 440. Από το σύνολο αυτό τα επιβατικά αυτοκίνητα έως 3,5 τόνους αριθμούνται σε 190. Και δεν θα μπορούσε να είναι αλλιώς αφού τα κενά της νομοθεσίας και η σχεδόν ολοκληρωτική απουσία υποδομών δημιουργούν ένα ασφυκτικά περιοριστικό πλαίσιο.

Νομοθετικές ρυθμίσεις για το θέμα καταγράφονται κατά τα τελευταία έτη, όπως η κατάργηση του φόρου πολυτελείας των ηλεκτρικών αυτοκινήτων που θεσπίστηκε το 2013.

Το επόμενο έτος θεσπίστηκε επίσης η δυνατότητα εγκατάστασης κοινόχρηστων σταθμών φόρτισης ηλεκτρικών αυτοκινήτων στα πρατήρια παροχής καυσίμων και ενέργειας, στους στεγασμένους και υπαίθριους χώρους στάθμευσης, στα συνεργεία αυτοκινήτων και μοτοσικλετών και στα ΚΤΕΟ.

Το 2016 ενσωματώθηκε στην ελληνική νομοθεσία η ευρωπαϊκή οδηγία για την ανάπτυξη υποδομών εναλλακτικών καυσίμων και θεσπίστηκε το εθνικό πλαίσιο πολιτικής για την ανάπτυξη της αγοράς υποδομών εναλλακτικών καυσίμων, ενώ με νόμο του 2018 επιτρέπεται η εγκατάσταση σταθμών φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων σε δημόσιους κοινόχρηστους χώρους.

Οι ονειροπόλοι της Σύρου

Διαφήμιση του Enfield με φόντο την Ερμούπολη

Ο Γιώργος Μιχαήλ ήταν μόλις 26 χρόνων όταν κλήθηκε από τον Γιάννη Γουλανδρή να ενταχθεί στην ομάδα που θα επιχειρούσε την κατασκευή ηλεκτρικών αυτοκινήτων στην Ερμούπολη της Σύρου. Στην πορεία της ζωής του ο κ. Μιχαήλ σχεδίασε αυτοκίνητα που οι περισσότεροι γνωρίζουν. Το Chicago, το ελληνικό SUV, το θρυλικό Pony, το Renault Farma.

«Το μακρινό 1973 είχα επιστρέψει από τις σπουδές μου στο Τορίνο. Τα αδέλφια Γουλανδρή είχαν εξαγοράσει την αγγλική Enfield Automotive Ltd και την είχαν μετονομάσει σε Enfield Neorion EΠΕ. Μέσα σε ένα νηματουργείο στήθηκε μια μικρή μονάδα κατασκευής. Το κάθε αυτοκίνητο κατασκευαζόταν χειροποίητα από μάστορες. Τους μηχανικούς του εργοστασίου συνέδραμαν τεχνίτες, μάστορες και εργάτες από την επισκευαστική ζώνη του ναυπηγείου. Η βαθιά σύνδεση των μαστόρων, μηχανικών και εργατών που έδωσαν όλο τους το είναι για την επιτυχία του εγχειρήματος είχε αποτέλεσμα την κατασκευή 145 ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Τα τεχνικά μέσα ήταν πολύ απλά μηχανήματα, εργαλεία διαμόρφωσης λαμαρίνας και μηχανές οξυγονοκόλλησης και ηλεκτροσυγκόλλησης. Ετσι δημιουργήθηκε το E8000 Enfield. Ενα διθέσιο όχημα με μέγιστη ταχύτητα 65 χλμ. και αυτονομία μικρότερη των 100 χλμ. Το 1975 η μονάδα έκλεισε και η παραγωγή έφυγε για την Αγγλία. Εννοείται ότι ουδείς υπουργός ή θεσμικός παράγοντας έδειξε ενδιαφέρον γι' αυτό το πρωτοποριακό εγχείρημα», τονίζει ο κ. Μιχαήλ.

«Η τεχνολογική απλότητα του ηλεκτρικού αυτοκινήτου και η μικρότερη κατά πολύ κατανάλωση ενέργειας κατά την κατασκευή του σε σύγκριση με το θερμικό και συμβατικό καθιστούν πολύ ευκολότερη την παραγωγή του. Η Ελλάδα θα μπορούσε να αξιοποιήσει τον πλούτο των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας που διαθέτει η χώρα και να ενεργοποιηθεί στην παραγωγή τέτοιων οχημάτων. Επίσης αξιοποιώντας το επιστημονικό και τεχνικό της δυναμικό μπορεί να εκσυγχρονίσει το πλέον οικολογικό χερσαίο μέσο μεταφοράς, τον σιδηρόδρομο, εντάσσοντας ηλεκτρικά, ηλιακά αλλά και ειδικά οχηματαγωγά τρένα που θα αξιοποιούν τον πλούτο των ΑΠΕ απεγκλωβίζοντάς μας από το ρυπογόνο και πεπερασμένο πετρέλαιο», τονίζει με έμφαση ο κ. Μιχαήλ.

«Στα τουριστικά νησιά μας παράλληλα που ταλαιπωρούνται από τον θόρυβο, τα καυσαέρια και τα ατυχήματα που προκαλούνται από τα θερμικά οχήματα, οι κάτοικοι θα έπρεπε να είναι οι πρώτοι καταναλωτές ηλεκτρικών οχημάτων που θα έχουν παραχθεί εδώ. Σε κάθε περίπτωση τα παραδοσιακά θερμικά μεταφορικά μέσα οδεύουν προς το τέλος τους», καταλήγει ο κ. Μιχαήλ.

Στην Κρήτη πάντως και συγκεκριμένα στο Ηράκλειο αυτές τις ημέρες αναμένεται να κυκλοφορήσει το πρώτο ηλεκτρικό λεωφορείο, ενώ το περασμένο Σαββατοκύριακο 4-5 Μαΐου έλαβε χώρα στην Αθήνα το 12ο οικολογικό ράλι με αυτοκίνητα που κινούνται αποκλειστικά με ηλεκτρική ενέργεια.

Γίναμε η χωματερή της Ευρώπης

Θεσμικά όμως εμπόδια παραμένουν σε ισχύ. Οπως η προμήθεια και χρήση από τους φορείς του Δημοσίου ηλεκτρικών αυτοκινήτων (ΚΥΑ 129/2534 – 2010 «Καθορισμός δικαιούχων χρήσης και ανώτατου ορίου κυβισμού κρατικών αυτοκινήτων και άλλες ρυθμίσεις σχετικές με τα κρατικά αυτοκίνητα») (Δρ Γ. Αγουρίδης, μηχανολόγος μηχανικός, Ημερίδα για την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος - ΤΕΕ - Θεσσαλονίκη, Ιούνιος 2018)

Επίσης οι ιδιώτες δεν μπορούν να εκτελωνίσουν και να λάβουν πινακίδες νόμιμης κυκλοφορίας για καινούργια αυτοκίνητα που θέλουν να φέρουν στην Ελλάδα, εκτός αν αποκτήσουν έγκριση τύπου άλλης χώρας και υποβάλουν τον φάκελο στις αρμόδιες υπηρεσίες του υπ. Μεταφορών.

«Εάν αποφασίσει κάποιος να κατασκευάσει ηλεκτρικό όχημα στην Ελλάδα για να λάβει έγκριση τύπου πρέπει να μεταβεί στις γειτονικές χώρες, Ιταλία, Ρουμανία, Βουλγαρία. Οποιος θέλει όμως μπορεί να εισαγάγει μεταχειρισμένα οχήματα με κινητήρα Euro 4, η κυκλοφορία των οποίων όμως απαγορεύεται σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη. Εξακολουθούμε δηλαδή να λειτουργούμε σαν χωματερή της Ευρώπης» τονίζει στην «Εφ.Συν.» ο Αργύρης Κοτσιλιέρης, πτυχιούχος τεχνολόγος μηχανικός οχημάτων.

«Δεν συζητάμε για τα νομικά κενά που καταγράφονται στις υπηρεσίες σε ό,τι αφορά τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα. Επικαιροποίηση απαιτείται και για τη νομοθεσία που αφορά τη μετατροπή των ρυπογόνων παλαιών οχημάτων σε ηλεκτρικά. Η ελληνική πολιτεία αδράνησε και επ' αυτού και παρά το γεγονός ότι δρομολογήθηκαν για τον λόγο αυτό ευρωπαϊκά επιδοτούμενα προγράμματα. Μάλιστα πρόσφατα ψηφίστηκε νόμος που πριμοδοτεί τη μετατροπή των παλαιών πετρελαιοκίνητων οχημάτων σε οχήματα διπλού καυσίμου. Για τη μετατροπή όμως των παλαιών οχημάτων σε ηλεκτρικά τηρείται σιγή ιχθύος. Ως προς τις υποδομές δε επικρατεί το απόλυτο χάος. Απαιτείται η δημιουργία δημόσιων υποδομών φόρτισης των ηλεκτρικών οχημάτων. Εως το 2020 η χώρα μας έχει δεσμευτεί για τουλάχιστον 15.000 σημεία φόρτισης. Εως σήμερα τα σημεία αυτά περιορίζονται στα 65, λιγότερα και από αυτά που έχει εγκαταστήσει η Μάλτα, ενώ είμαστε σε αναμονή για την κατασκευή 1.500 σταθμών φόρτισης σε όλη την επικράτεια, σύμφωνα με τη δέσμευση του ΔΕΔΔΗΕ (διαχειριστής δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας).

»Παράλληλα απαιτείται η πλήρης κατάρτιση όλων των εμπλεκόμενων επαγγελματιών. Από τα συνεργεία αυτοκινήτων για την εκπαίδευση των μηχανικών, τον τεχνικό έλεγχο των οχημάτων αλλά και την κατάρτιση των διασωστών-πυροσβεστών για το πώς πρέπει να συμπεριφερθούν σε ατύχημα ηλεκτρικού οχήματος. Το ίδιο ισχύει και για τους εργαζομένους στις υπηρεσίες οδικής βοήθειας, ακόμη και για τους γιατρούς που θα περιθάλψουν τραυματίες που επέβαιναν σε ηλεκτρικό όχημα το οποίο ενεπλάκη σε ατύχημα. Πέραν όλων αυτών το ύψος των ασφαλίστρων για τα ηλεκτρικά οχήματα είναι εξωφρενικά υψηλό. Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι αν αγοράσεις όχημα ηλεκτρικό 37 ίππων θα κληθείς να πληρώσεις ασφάλιστρα ύψους 1.400 ευρώ τον χρόνο. Τα ηλεκτρικά απαλλάσσονται μέχρι στιγμής από τα τέλη κυκλοφορίας. Αν αρχίσει όμως η μαζική αγορά τους είναι βέβαιο ότι η απαλλαγή θα λήξει. Τέλη τι ύψους θα κληθούν λοιπόν οι οδηγοί να καταβάλουν; Στην γειτονική Αλβανία», προσθέτει ο κ. Κοτσιλιέρης, «η εταιρεία Taxi Saytaxi χρησιμοποιεί ηλεκτρικά οχήματα επιτυγχάνοντας αύξηση των πελατών της κατά δέκα φορές, ενώ το 70% των επιβατών επιλέγει τη χρήση ηλεκτρικών ταξί. Στη χώρα μας δεν έχουμε δει ακόμη ηλεκτρικά επαγγελματικά οχήματα, παρά την πρόσφατη αναθεώρηση της νομοθεσίας επί του θέματος».

Η «δύση» των θερμικών κινητήρων

Ηλεκτροκίνητο και πάφθηνο. Τιμή αγοράς 7.000 ευρώ

«Το αυτοκίνητο του μέλλοντος θα είναι ηλεκτρικό, αυτόνομο και συνδεδεμένο», δηλώνει εμφατικά ο κ. Κοτσιλιέρης. Θέση με την οποία συντάσσεται εξ ολοκλήρου ο αρχιτέκτονας-βιομηχανικός σχεδιαστής Γιώργος Μιχαήλ και εκ των πρωταγωνιστών της κατασκευής του πρώτου ηλεκτρικού οχήματος το μακρινό 1973 στη Σύρο. «Οι θερμικοί κινητήρες οδεύουν προς τη "δύση" τους, όσο και αν τα συμφέροντα των βιομηχανιών επιμένουν να τους συντηρούν στη ζωή», σημειώνει από την πλευρά του ο κ. Μιχαήλ.

Ποιο όμως είναι το οικολογικό αποτύπωμα των ηλεκτρικών οχημάτων; Με τη χρήση ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές προκαλείται η ελάχιστη δυνατή ρύπανση σε μακροχρόνια βάση. Είναι πιο αθόρυβα, έχουν χαμηλότερο κόστος μετακίνησης από τη βενζίνη, η οποία επηρεάζεται από την αύξηση της τιμής του πετρελαίου.

Τα ηλεκτρικά οχήματα αυτοφορτίζονται κατά τις επιβραδύνσεις, ενώ στις στάσεις δεν καταναλώνουν ενέργεια. Το σέρβις και η συντήρησή τους επίσης είναι οικονομικότερα, αφού δεν απαιτείται αλλαγή λαδιών, ενώ δεν διαθέτουν καταλύτες, σύστημα εξαγωγής καυσαερίων κ.λπ. Δεν απαιτούν συντήρηση και αντικατάσταση μηχανικών μερών (σύστημα ανάφλεξης, πιστόνια, βαλβίδες κ.ά.) διότι δεν διαθέτουν τέτοια.

Η απόδοση του θερμικού στα συμβατικά οχήματα ανέρχεται στο 20% ενώ στα ηλεκτρικά στο 90%. Στα οδικά ατυχήματα επίσης η συμπεριφορά του ηλεκτρικού οχήματος κρίνεται πολύ καλύτερη από αυτήν των συμβατικών. Και φυσικά οδηγούνται πολύ πιο εύκολα από τα συμβατικά, αφού ούτε συμπλέκτη ούτε ταχύτητες διαθέτουν...

Και τι εννοούμε όταν λέμε συνδεδεμένο αυτοκίνητο; Την ανταλλαγή πληροφοριών με άλλα οχήματα και δίκτυα. Ετσι, για παράδειγμα, τα αυτοκίνητα στον αυτοκινητόδρομο μπορούν να επικοινωνούν μεταξύ τους ώστε να έχουν επίγνωση της θέσης των κοντινών οχημάτων όπως και της παραβίασης του ερυθρού σηματοδότη, της κατάστασης που επικρατεί σε στροφή με περιορισμένη ορατότητα, της κατάστασης του οδοστρώματος -π.χ.ύπαρξη παγετού- κ.λπ.

Τα συνδεδεμένα οχήματα, σε μια χώρα ειδικά όπως η Ελλάδα με τον αυξημένο δείκτη θανάτων και σοβαρών τραυματισμών από τροχαία συμβάντα, θα βελτίωναν εντυπωσιακά τη δραματική εικόνα των ελληνικών αυτοκινητόδρομων.

Τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα επιτυγχάνουν την αυτονομία τους έως 250-300 χλμ., ενώ σε πειραματικό στάδιο βρίσκεται ακόμη η αυτονομία τους έως τα 1.000 χιλιόμετρα, όπως μας διευκρινίζει ο κ. Κοτσιλιέρης. «Το βασικό τους μειονέκτημα είναι ο χρόνος που απαιτείται για τη φόρτιση της μπαταρίας. Ο βέλτιστος χρόνος είναι το ημίωρο. Στην πραγματικότητα χρειάζονται γύρω στις τέσσερις ώρες. Η διάρκεια ζωής της μπαταρίας πλέον ανέρχεται στα οκτώ έτη, ενώ το κόστος για τις μπαταρίες πέφτει συνεχώς. Ενδεικτικά το κόστος της μπαταρίας για μια kwh ανέρχεται στα 100 ευρώ ενώ πριν από τρία χρόνια ήταν 300 ευρώ. Επίσης χρειάζεται προσοχή για πολύ υψηλές θερμοκρασίες άνω των 40 βαθμών Κελσίου κατά τις οποίες προκαλείται επιτάχυνση της φθοράς. Για τον λόγο αυτό πρέπει να αποφεύγεται η φόρτισή τους σε αυτές τις θερμοκρασίες και να επιλέγονται νυχτερινές ώρες», σημειώνει ο κ. Κοτσιλιέρης.

Τέλος, οι μπαταρίες δεν ευνοούν τις συνεχείς επιταχύνσεις-επιβραδύνσεις. Επιβάλλουν εν ολίγοις έναν περισσότερο ομαλό και ασφαλή τρόπο οδήγησης! Σήμερα οι τιμές πώλησης των ηλεκτρικών οχημάτων κυμαίνονται από 6.000 έως 15.000 ευρώ για ένα ελαφρύ όχημα και από 15.000 έως 150.000 για ένα κανονικό. «Σε λίγα χρόνια, με την ταχύτατη εξέλιξη της τεχνολογίας θα υπάρξει εξομοίωση τιμών μεταξύ συμβατικών και ηλεκτρικών οχημάτων», καταλήγει ο μηχανικός οχημάτων.

ΝΗΣΙΔΕΣ
Τα δέντρα, ισχυρή ασπίδα στην κλιματική αλλαγή!
Οσο οι επιστήμες αναπτύσσονται, παρατηρούμε ότι πολλοί ερευνητές στρέφονται στην παρατήρηση της λειτουργίας των οικοσυστημάτων της φύσης προκειμένου να βρουν λύσεις στα προβλήματα του σύγχρονου κόσμου.
Τα δέντρα, ισχυρή ασπίδα στην κλιματική αλλαγή!
ΝΗΣΙΔΕΣ
Υβριδική πρόταση
Τα τελευταία χρόνια, η παγκόσμια αυτοκινητοβιομηχανία ξεκίνησε να ενστερνίζεται την ηλεκτροκίνηση. H Mitsubishi δηλώνει παρούσα στις εξελίξεις και φέρνει στην Ελλάδα έναν εξαιρετικό εκπρόσωπο της πρίζας.
Υβριδική πρόταση
ΝΗΣΙΔΕΣ
«Εχουμε χρέος να κάνουμε αυτό που μπορούμε»
Τι κι αν έχει βουίξει ο κόσμος πως η ώρα μηδέν, όπου η κατάσταση στο περιβάλλον θα είναι μη αναστρέψιμη, έφτασε; Ο Ζοέλ Γκιό, φυσικός επιστήμων και διευθυντής Ερευνας του Γαλλικού Εθνικού Κέντρου...
«Εχουμε χρέος να κάνουμε αυτό που μπορούμε»
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
Μείωση εκπομπών CO2 κατά 2,5% στην Ε.Ε.
«Σημαντική» μείωση ύψους 2,5% στις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα από την καύση ορυκτών καυσίμων κατέγραψε το 2018 η EΕ, σύμφωνα με τις προκαταρκτικές εκτιμήσεις της Eurostat.
Μείωση εκπομπών CO2 κατά 2,5% στην Ε.Ε.
ΝΗΣΙΔΕΣ
Οι Γερμανοί ξανάρχονται
Ενα δύσκολο ερώτημα που συνίσταται στο πώς θα επιτευχθεί η ισορροπία μεταξύ της δράσης για το κλίμα και της κοινωνικής ισότητας επιχειρεί να απαντήσει το τεχνολογικό περιοδικό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «Cordis»
Οι Γερμανοί ξανάρχονται

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας