Ο Παναγιώτης Παναγόπουλος μόλις είκοσι ενός ετών, μόνιμος κάτοικος ενός μικρού χωριού της Αρκαδίας, είναι ένα παιδί που τα χέρια του «βγάζουν αγγέλους», με ό,τι υλικό κι αν καταπιαστεί. Είτε αποφασίσει να σμιλέψει ξύλο για να φτιάξει γκλίτσες ή μορφές όπως αυτή του μικρού νάνου που σκάλισε σχεδόν όση ώρα μιλούσαμε ή να μεταμορφώσει ένα μικρό κομμάτι μέταλλου –άχρηστου για άλλους ανθρώπους– σε ένα χρηστικό αντικείμενο ή για να στολίσει τη θήκη ενός μαχαιριού, να κατασκευάσει ένα μικρό διακοσμητικό ή από ένα κομμάτι κόκαλου να φτιάξει ένα μικρό τέλειο λευκό καραβάκι, στο μέγεθος γυναικείου αντίχειρα, σαν αυτό που του ζήτησα.
Βλέποντας την ποικιλία υλικών αλλά και τη διαφορετική θεματολογία των δημιουργιών του, που είναι μοναδικά καθώς δεν τα αναπαράγει –όσα γίνεται να αναπαραγάγει με καλούπια–, δεν μπορώ να μη σκεφτώ ότι αυτό το παιδί θα διέπρεπε, αν αποφάσιζε να δραστηριοποιηθεί επαγγελματικά σε αυτό που διάλεξε για να ευχαριστιέται πρωτίστως η ψυχή του. Και φυσικά δεν μπορώ να μην τον χαρακτηρίσω και να μην τον αντιμετωπίσω ως καλλιτέχνη. Ας δούμε την ιστορία του:
Απλά μ’ αρέσει να δημιουργώ. Ξεκίνησα από περιέργεια για να δω τι μπορώ να κάνω. Στην πορεία δούλεψα διάφορα υλικά, χάλασα διάφορα, έμαθα πράγματα.
– Με τι υλικά σού αρέσει να δουλεύεις;
Ενα από τα πιο ωραία υλικά είναι το ξύλο, το κόκαλο, συνήθως από μοσχάρι, γιατί, λόγω του πάχους του, μπορώ να βγάλω μεγάλα κομμάτια. Ομως, εκτός από αυτά τα υλικά, δούλεψα και ασήμι, χαλκό, μπρούντζο, σίδηρο αλλά και αρκετά ακόμη πιο σκληρά και πιο δύσκολα υλικά, βέβαια, όχι πάντα με επιτυχία.
– Το είχες το μεράκι από τα γεννοφάσκια σου;
Ναι. Ξεκίνησα να σμιλεύω ξύλο περίπου στα εννιά μου. Και με νήματα, ή ακόμη και με κορδόνια από παπούτσια, πραγματευόμουν την ικανότητά μου στη δημιουργία διαφορετικών μορφών κόμπων. Με τον χρόνο, κατάλαβα ότι κάποια κομμάτια που καμιά φορά θεωρούσα ότι τα χαλούσα ή ότι δεν τα πετύχαινα ή ότι δεν μπορούσα να βγάλω ένα κομμάτι, ήταν γιατί απλά δεν είχα ακόμη την εμπειρία που αποκτά κανείς με τα χρόνια. Απαιτούσαν λίγο περισσότερη δουλειά, λίγο παραπάνω προπόνηση.
– Τι ξύλο προτιμάς να δουλεύεις;
Τα καλύτερα ξύλα είναι το σφενδάμι ή το φλαμούρι, ο κέδρος, ακολουθούν η καρυδιά, το πουρνάρι, η δρυς. Το σφενδάμι και ο κέδρος είναι πιο εύκολα ξύλα, βγάζουν καλύτερο αποτέλεσμα, καλύτερες επιφάνειες, σκαλίζονται πιο εύκολα, έχουν πιο ενιαία δομή. Το σφενδάμι ιδιαίτερα δεν «πετάει», δεν σπάει εύκολα, κόβεται και δεν ξεκολλάει.
– Δουλεύεις με εργαλεία ή μπορείς να χαράξεις και να σμιλέψεις με ένα απλό μαχαίρι;
Δουλεύω συνήθως με εργαλεία δικής μου κατασκευής και με κάποια που φτιάχνουμε από κοινού με φίλους που έχουν κι αυτοί το ίδιο μικρόβιο.
– Το μικρόβιο της καλλιτεχνίας;
– Εγώ, βλέποντας τη δουλειά σου, σε θεωρώ καλλιτέχνη. Εσύ πώς θεωρείς τον εαυτό σου;
Πολυτεχνίτη, γκρεμοσπίτη… λέει γελώντας και βέβαια αναφέρεται στο «ίδιον» των καλλιτεχνών να δημιουργούν με ό,τι υλικό βρεθεί μπροστά τους.
Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι ο Παναγιώτης, μέχρι να σταθεροποιήσει τις προτιμήσεις του σε υλικά, πειραματιζόταν σε ό,τι έβρισκε στο σπίτι ή στο εγγύς περιβάλλον. Επαιρνε το δέρμα από παλιά δερμάτινα παπούτσια ή από μια δερμάτινη ζώνη όχι απαραίτητα χαλασμένη, για να φτιάξει μια δερμάτινη θήκη, να επιδιορθώσει τα χαλινάρια του αλόγου του ή ό,τι άλλο τού ερχόταν σαν ιδέα εκείνη την στιγμή.
Υφάσματα, πλαστικά κορδόνια από καρέκλες μεταποιούνταν σε τσάντες, σε πλεκτά κοσμήματα. Οι χάντρες από κομπολόγια γίνονταν στολίδια για τις λαιμαριές των αλόγων. Αυτή άλλωστε είναι η ουσία και το μυστικό της τέχνης. Να έχεις και την ιδέα αλλά και την ικανότητα να την υλοποιήσεις άμεσα. Να μη χαθεί. Να πειραματιστείς, να σχεδιάσεις κι ας ολοκληρώσεις το πόνημα χρόνια μετά.
– Εχεις τελειώσει τη Σχολή Αργυροχρυσοχοΐας στη Στεμνίτσα;
Ναι και μηχανολόγος στο ΕΠΑ.Λ. Τρίπολης.
– Τι σου αρέσει να φτιάχνεις;
Μ’ αρέσει να παίρνω ιδέες από διάφορες κατασκευές που βλέπω στο ίντερνετ, πολλές φορές παίρνω ιδέες από τα ζώα και τα αντικείμενα γύρω μου, από διάφορες φωτογραφίες και μουσικά βίντεο που βλέπω στο YouTube. Aνάλογα με την όρεξη και τα υλικά που έχεις στα χέρια σου τη στιγμή που αποφασίζεις να δουλέψεις, τότε «πέφτει» και η ιδέα ουσιαστικά. Μπορεί να πάρεις ένα κομμάτι ξύλο ή ένα κομμάτι μέταλλο που κάποιος άλλος θα το πέταγε και να βγάλεις κάτι: ένα κόσμημα, ένα εξάρτημα, ένα απλό διακοσμητικό χώρου, μια αγκράφα ζώνης σαν αυτή που φοράω.
Μου δείχνει ένα μαχαίρι, εξαιρετικό ακόμη και στην υπογραφή του. Δεν μπορώ να ξεχωρίσω αν είναι από δέρμα και ρωτώ από τι υλικά το έχει φτιάξει.
«Αυτό το μαχαίρι είναι «σουστομάχαιρο»· κατασκευάσαμε από κοινού με ένα φίλο τη λάμα του, από τις αναρτήσεις ενός αυτοκινήτου. Η θήκη όπως και η λαβή του είναι από σφενδάμι, δεμένη με μέταλλο».
– Ο,τι φτιάχνεις μένει σε σένα, τα δίνεις ή τα πουλάς;
Συνήθως κάνω δώρα, αλλά καμιά φορά πουλάω κιόλας. Ο,τι φτιάχνω, το κάνω καθαρά γιατί με ευχαριστεί. Προτιμώ να κάτσω και να σκαλίσω ένα αντικείμενο, παρά να βγω έξω για ένα ποτό.
Και σ’ ανώτερα.
