Ιστορική εφημερίδα ταυτισμένη με την ειδησεογραφία του κόσμου των επιχειρήσεων, της οικονομίας και της πολιτικής και γνωστή κυρίως γι’ αυτό, η όμορή μας πλέον «Ναυτεμπορική» διεκδίκησε δυναμικά και εύστοχα τη θέση της και στον κόσμο του πνεύματος, της τέχνης και των ιδεών. Η πολυτελής, συλλεκτική έκδοση «Στο μυαλό των Ελλήνων διανοητών», προορισμένη για τους πιστούς αναγνώστες της, είναι εντυπωσιακή ως εκδοτικό εγχείρημα και εκτυπωτικό αποτέλεσμα, εντυπωσιακή όμως και ως προς τη «συστράτευση» 54 προσωπικοτήτων απ’ όλη την γκάμα του δημόσιου βίου. Ανάμεσά τους ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, ο αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος, ο πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών Νικηφόρος Διαμαντούρος, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, ο Ευάγγελος Βενιζέλος, έξι πρυτάνεις Πανεπιστημίων, κορυφαίοι ακαδημαϊκοί, ερευνητές και επιστήμονες, άνθρωποι των γραμμάτων και των τεχνών (Τίτος Πατρίκιος, Ισίδωρος Ζουργός, Αλκηστις Πρωτοψάλτη, Μαρίζα Κωχ, Θεόδωρος Παπαγιάννης κ.ά.), στελέχη της οικονομίας και της δημόσιας διοίκησης (όπως ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος Γιάννης Στουρνάρας, ο πρόεδρος του Συνδέσμου Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών Σπύρος Θεοδωρόπουλος κ.ά.).
Σ’ αυτά τα αναγνωρισμένα και σεβαστά στους τομείς τους πρόσωπα απευθύνθηκε η εφημερίδα ζητώντας τους να καθορίσουν και να πραγματευτούν ανά τομέα και ειδικότητα τα πιο φλέγοντα ζητήματα της σύγχρονης εποχής. Το αποτέλεσμα είναι μια βεντάλια διαφορετικών αλλά εξίσου καίριων προβληματισμών που όλοι μαζί σχηματίζουν το ψηφιδωτό των σύγχρονων προκλήσεων, ενώ αυτόνομος και ο καθένας χωριστά φωτίζει μια διαφορετική πτυχή σε πεδία που, διαχρονικά, τροφοδοτούν τον δημόσιο διάλογο και λειτουργούν σαν πυξίδα σε περιόδους αβεβαιότητας και μετάβασης. Η έκδοση αυτή δεν ήρθε δηλαδή για να επισφραγίσει τα θέματα, κάνοντας έναν πολλαπλό αλλά στατικό απολογισμό της εποχής. Ηρθε για να πυροδοτήσει τον δημόσιο διάλογο με διαφορετικές αφορμές. Οσες εκπροσωπούν και οι 54 πρωταγωνιστές της έκδοσης, που όμως φιλοξενεί επίτηδες ελάχιστους πολιτικούς κι αυτούς με πρώτιστη αφορμή όχι την πολιτική τους ιδιότητα, αλλά την επιστημονική τους. Κι αυτό έγινε με τη σκέψη ότι οι πολιτικοί έχουν καθημερινό δημόσιο βήμα μιλώντας για τις προκλήσεις των καιρών μας, καθένας από την αφετηρία του. Εδώ όμως η έκδοση φιλοδοξεί να είναι πιο «υπερβατική» και «συμπεριληπτική».
Το σκεπτικό της έκδοσης αναλύουν στα σημειώματά τους ο εκδότης της εφημερίδας Γιώργος Μελισσανίδης και ο διευθυντής της Πλάτων Τσούλος.
Με τίτλο «Η δύναµη της γνώσης γεννά την ευηµερία» ο κ. Μελισσανίδης επισημαίνει μεταξύ άλλων: «Σε µια εποχή όπου οι εδραιωµένες πεποιθήσεις δηµιουργούν την ψευδαίσθηση του αµετάβλητου και του µοιραίου, η αµφισβήτηση, η κριτική σκέψη που διαφοροποιεί, η “άλλη άποψη” –µε µια λέξη η διανόηση– ανοίγουν νέους δρόµους, φωτίζοντας τις αθέατες όψεις της κοινωνικοοικονοµικής µας πραγµατικότητας. Σε αυτήν την εποχή, η “Ναυτεµπορική” έκρινε σκόπιµο να “συνοµιλήσει” µε διανοητές του τόπου µας, όχι ως παρέκκλιση από την αποστολή της, αλλά στο πλαίσιο µιας βαθύτερης κατανόησης του ρόλου της και ως φυσική συνέχεια της ιστορίας της».
«Η διανόηση δεν είναι ούτε πολυτέλεια ούτε προνόµιο µιας ελίτ. Είναι ο πυρήνας της κοινωνικής προόδου, η κινητήριος δύναµη της σκέψης και του πολιτισµού». Και παρακάτω διαπιστώνει: «Η οικονοµία, που συχνά παρουσιάζεται ως πεδίο µεγεθών και δεικτών και µόνον, στην πραγµατικότητα έχει ανθρώπινη “υπόσταση”. Βασίζεται στην παιδεία, στον ορθό λόγο, στη δηµιουργική σκέψη, στην ικανότητα της κοινωνίας να ανασχεδιάζει διαρκώς το µέλλον της και να επενδύει σε αυτό µε εµπιστοσύνη». Κι εξηγεί: «Η “Ναυτεµπορική”, µε παρουσία 102 ετών στον ελληνικό Τύπο, υπηρετώντας τη δηµοσιογραφία των ίσων αποστάσεων, έκρινε σκόπιµο να δηµιουργήσει ένα νέο πεδίο επικοινωνίας µε το αναγνωστικό κοινό: έναν χώρο όπου άνθρωποι του πνεύµατος θέτουν ερωτήµατα, άλλοτε αναµενόµενα κι άλλοτε ασυνήθιστα, αναζητώντας απαντήσεις, ο καθένας από τη δική του σκοπιά. Γιατί, τελικά, η κοινωνική και η οικονοµική ευηµερία συνδέονται πρωτίστως µε την ποιότητα της σκέψης. Η πραγµατική ανάπτυξη, η βιώσιµη-δίκαιη ανάπτυξη, µετριέται µε τη δύναµη της γνώσης, των ιδεών και των αξιών».
Στο δικό του σημείωμα με τίτλο «Πέρα από το προφανές και το εφήµερο», ο διευθυντής της «Ναυτεμπορικής» υπογραμμίζει πως «οι υπογράφοντες τα κείµενα πραγµατεύονται τη ζωή και τον θάνατο, το δίκαιο και το άδικο, την αλλοτρίωση και τα δικαιώµατα, τον έλεγχο της εξουσίας και τη δηµοκρατία, τη δύναµη της τεχνολογίας και την επιρροή της στον πολίτη, την τεχνητή και την ανθρώπινη νοηµοσύνη, την ενσυναίσθηση και την αναισθησία. Μέσα από µια πολύ ενδιαφέρουσα παλέτα εννοιών και ερµηνειών για τις τεχνολογικές επιστήµες, την οικονοµία, τη φιλοσοφία, τη θρησκεία, τον πολιτισµό και τις τέχνες, αναδεικνύονται πτυχές της καθηµερινότητάς µας που πολλοί ίσως δεν φανταζόµαστε». Και επισημαίνει ότι η παρούσα έκδοση «αποκτά ιδιαίτερη αξία, αν αναλογιστούµε ότι ζούµε εγχωρίως και διεθνώς σε εποχές σκληρών προκλήσεων, µε τους θεσµούς να νοσούν βαριά και τη δηµοκρατία να απειλείται από εθνικιστικές και αντικοινωνικές πολιτικές. Οι ανθρώπινες αξίες, η ηθική, η παράδοση, η ελευθερόφρων σκέψη βάλλονται ανηλεώς. Το εφήµερο, ο εντυπωσιασµός, ο φανατισµός, η πόλωση, η χειραγώγηση, η ψευδής είδηση τείνουν να κυριαρχήσουν, µε τον κίνδυνο να σαρώσουν τα πάντα. Η ταχύτητα και ο ολισµός των δεδοµένων δρουν ισοπεδωτικά, ενόσω ο άνθρωπος θυσιάζεται απροσχηµάτιστα στον βωµό των συµφερόντων. Η διανόηση από αρχαιοτάτων χρόνων στον τόπο µας συγκροτεί συστήµατα αξιών. Δυόµισι χιλιάδες χρόνια µετά, συνεχίζει να προασπίζεται διεθνώς αξίες που εξελίσσονται µεν, διατηρούν ωστόσο στο κέντρο τους τη µέριµνα για την αναπαραγωγή ενός κόσµου σχεδιασµένου από τους ανθρώπους για ανθρώπους».
Στην έκδοση «Στο μυαλό των Ελλήνων διανοητών» τον δικό τους προβληματισμό καταθέτουν οι:
1. Βαρθολομαίος, Οικουμενικός Πατριάρχης
2. Ιερώνυμος Β’, Αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος
3. Δρ Λίνα Μενδώνη, Υπουργός Πολιτισμού
4. Γεράσιμος Σιάσος, Πρύτανης Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Καθηγητής Καρδιολογίας, Διευθυντής Γ’ Πανεπιστημιακής Καρδιολογικής Κλινικής του ΓΝΝΘΑ «Η ΣΩΤΗΡΙΑ»
5. Ιωάννης Κ. Χατζηγεωργίου, Πρύτανης Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, Καθηγητής της Σχολής Ναυπηγών Μηχανολόγων Μηχανικών
6. Βασίλης Βασδέκης, Πρύτανης Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών
7. Κυριάκος Αναστασιάδης, Πρύτανης Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης
8. Χριστίνα Κουλούρη, Καθηγήτρια Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας, Πρύτανις Παντείου Πανεπιστημίου Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών
9. Μιχάλης Σφακιανάκης, Πρύτανης Πανεπιστημίου Πειραιώς, Πρόεδρος Εθνικού Διαλόγου για την Παιδεία
10. Νικηφόρος Διαμαντούρος, Πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών
11. Ευάγγελος Βενιζέλος, Πρώην Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης, πρώην Υπουργός Εξωτερικών, Οικονομικών και Εθνικής Αμυνας, πρώην Πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Ομότιμος Καθηγητής του Συνταγματικού Δικαίου στο ΑΠΘ
12. Γιάννης Στουρνάρας, Διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος
13. Σπύρος Θεοδωρόπουλος, Πρόεδρος Συνδέσμου Επιχειρήσεων και Βιομηχανιών
14. Θεοδόσης Π. Τάσιος, Ομότιμος Καθηγητής του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, Επίτιμος Πρόεδρος της Ελληνικής Φιλοσοφικής Εταιρείας, Πρόεδρος στην Εταιρεία για τη Διερεύνηση της Αρχαιοελληνικής και Βυζαντινής Τεχνολογίας (ΕΔΑΒυΤ)
15. Τίτος Πατρίκιος, Ποιητής
16. Γεώργιος Μπαμπινιώτης, Καθηγητής Γλωσσολογίας και πρ. Πρύτανης του ΕΚΠΑ, Πρόεδρος των Αρσακείων-Τοσιτσείων Σχολείων
17. Παναγιώτης Νούτσος, Ομότιμος Καθηγητής Κοινωνικής και Πολιτικής Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων
18. Στάντης Ρ. Αποστολίδης, Ιστορικός, Συγγραφέας
19. Γιάννης Ανδριανάτος, Ιδρυτής και Διευθυντής του Ρητορικού Κύκλου (Εκπαίδευση πάνω στον Λόγο και τη Φιλοσοφία ως στάση ζωής)
20. Δημήτρης Νανόπουλος, Τακτικό Μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Ομότιμος Καθηγητής Φυσικής Υψηλών Ενεργειών, Πανεπιστήμιο Texas A&M, ΗΠΑ
21. Χρήστος Ζερεφός, Καθηγητής, Πρόεδρος του Διεθνούς Κοινού των Ακαδημιών, Εθνικός Εκπρόσωπος για την Κλιματική Αλλαγή
22. Αθανάσιος Φωκάς, Πρώτος κάτοχος της Εδρας Μη Γραμμικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου του Cambridge και Αντιπρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών
23. Σπύρος Βασιλάκος, Διευθυντής και Πρόεδρος του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών
24. Εμμανουήλ Σαριδάκης, Διευθυντής Ερευνών στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών
25. Δημοσθένης Σαρηγιάννης, Καθηγητής, Διευθυντής και Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών
26. Βαγγέλης Καρκαλέτσης, Διευθυντής και Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος»
27. Κωνσταντίνος Καρτάλης, Καθηγητής ΕΚΠΑ, Μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής της Ευρωπαϊκής Ενωσης για την Κλιματική Αλλαγή
28. Μιχάλης Μπλέτσας, Διοικητής της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας
29. Αναστασία Κοτανίδου, Ομότιμη Καθηγήτρια ΕΚΠΑ
30. Κωνσταντίνος Μ. Κωνσταντινίδης, MD, PhD, FACS, MAMSE, Διευθυντής Γενικής, Ογκολογικής, Λαπαροσκοπικής και Ρομποτικής Χειρουργικής του Ιατρικού Κέντρου Αθηνών, Επιστημονικός Διευθυντής του Ιατρικού Κέντρου Αθηνών, τ. Πρόεδρος Παγκόσμιας Επιστημονικής Εταιρείας Ρομποτικής Χειρουργικής, CRSA, Καθηγητής Κλινικής Χειρουργικής Ιατρικής Σχολής, Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου, Adjunct Professor of Surgery Ohio State University, USA, Μέλος, Academy of Master Surgeon Educators of the American College of Surgeons, Governor του Ελληνικού Τμήματος του Αμερικανικού Κολλεγίου Χειρουργών, American Board of Surgery Certified
31. Χαράλαμπος Ρούσσος, Καθηγητής Ιατρικής ΕΚΠΑ, Μchill Ακαδημαϊκός
32. Ελίζα Κονοφάγου, Καθηγήτρια Βιοϊατρικής Μηχανικής, Ακτινολογίας και Νευροχειρουργικής, Columbia University, Διευθύντρια του Εργαστηρίου Υπερήχων και Ελαστικής Απεικόνισης
33. Παναγιώτης Ρούσσος, Καθηγητής Ψυχιατρικής του Icahn School of Medicine at Mount Sinai, ΝΥ, ΗΠΑ
34. Μαρία Δ. Ευθυμίου, Ομότιμη Καθηγήτρια Ιστορίας, ΕΚΠΑ
35. Μιχάλης Α. Τιβέριος, Ακαδημαϊκός, Ομότιμος Καθηγητής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης
36. Θάνος Μ. Βερέμης, Ομότιμος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών
37. Βασίλης Λαμπρινουδάκης, Ομότιμος Καθηγητής Κλασικής Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών
38. Μελέτης Η. Μελετόπουλος, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Γενεύης
39. Απόστολος Σ. Γεωργιάδης, Ομότιμος και Επίτιμος Καθηγητής της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Τακτικό Μέλος της Ακαδημίας Αθηνών
40. Σπύρος Βλαχόπουλος, Καθηγητής Νομικής Σχολής ΕΚΠΑ
41. Νίκος Βέττας, Γενικός Διευθυντής ΙΟΒΕ, Καθηγητής Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών
42. Γιώργος Κυριακόπουλος, Αναπληρωτής Καθηγητής Διεθνούς Δικαίου, Αναπληρωτής Κοσμήτορας Νομικής Σχολής ΕΚΠΑ
43. Δρ Ελενα Λαζάρου, Γενική Διευθύντρια του Ελληνικού Ιδρύματος Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ)
44. Θεόδωρος Παπαγιάννης, Γλύπτης, Ομότιμος Καθηγητής ΑΣΚΤ Αθηνών, Δημιουργός του Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης «Θεόδωρος Παπαγιάννης»
45. Ισίδωρος Ζουργός, Συγγραφέας, Παιδαγωγός
46. Λάμπρος Λιάβας, Καθηγητής Εθνομουσικολογίας ΕΚΠΑ
47. Αλκηστις Πρωτοψάλτη, Ερμηνεύτρια
48. Μαρίζα Κωχ, Τραγουδοποιός
49. Γιάννης Πετρίδης, Μουσικός παραγωγός
50. Δρ Γιάννης Αυγουστάτος, MD Ψυχίατρος, Ψυχοθεραπευτής
51. Ξενοφών Διον. Μουσάς, Αστρονόμος, Καθηγητής Φυσικής Διαστήματος, ΕΚΠΑ
52. Γιάννης Μαστρογεωργίου, Ειδικός Γραμματέας Μακροπρόθεσμου Σχεδιασμού, Προεδρία της Κυβέρνησης Μέλος του Δ.Σ. του Ελληνικού AI Factory ΦΑΡΟΣ
53. Χαράλαμπος Τσέκερης, Διευθυντής Ερευνών, Εθνικό Κέντρο Κοινωνικών Ερευνών – CHS Associate in Technology and Ethics, Harvard University
54. Γιάννης Περπερίδης, Διδάκτωρ Φιλοσοφίας της Τεχνολογίας, Υπότροφος Ερευνητής Ηθικής της Τ.Ν., Κέντρο Ελληνικών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Harvard
