Ορια και παχυσαρκία

✎ «Κυρία Πανοπούλου, τα άρθρα σας και το βιβλίο σας με βοήθησαν να ξαναπιστέψω στον εαυτό μου ότι μπορώ να τα καταφέρω. Είναι τρομερό το πόσο καλά ξέρετε έναν παχύσαρκο, αλλά θα ήθελα να σας ρωτήσω από πού να ξεκινήσω, πώς να ξεκινήσω και πώς θα φτάσω μέχρι το τέλος; Είστε η τελευταία μου ελπίδα».

✎ «Διάβασα ένα άρθρο σας και ήταν σαν να με περιγράφετε!»

✎ «Κάθε Σάββατο που σας διαβάζω, με συγκινείτε. Οσο δεν φαντάζεστε. Τον καλό τον λόγο χρειαζόμαστε μερικές φορές. Ευχαριστώ για το συναίσθημα που μου χαρίζετε… Μακάρι να μπορούσα να έκανα προσπάθεια δίαιτας μαζί σας… Σας καληνυχτίζω με πολλή αγάπη».

✎ «Καλημέρα! Συγχαρητήρια για το άρθρο σας στην Εφημερίδα των Συντακτών με θέμα “Υπερασπίζομαι το βάρος μου”. Ενιωσα σαν να με περιγράφατε. Φαντάζομαι ότι έχετε γνωρίσει πολλούς με τέτοια συμπεριφορά, που όμως δεν ξέρουν πώς να αλλάξουν. Μας έγινε συνήθεια το ‘‘τα πάντα για τους άλλους πρώτα’’. Συνεχίστε να βοηθάτε με τα άρθρα σας. Ευχαριστώ».

Το κοινό χαρακτηριστικό των περισσότερων μηνυμάτων είναι ευχαριστίες για το πόσο τους καταλαβαίνω, αντιλαμβάνομαι τις δυσκολίες τους και περιγράφω ακριβώς τη διατροφική τους συμπεριφορά.

Αυτή η αποτελεσματική επικοινωνία του κειμένου με τους αναγνώστες ίσως μας χαρίζει ένα μικρό συμπέρασμα: πόσο έχουν ανάγκη οι άνθρωποι να ακούσουν την αλήθεια για το πρόβλημα του επιπλέον βάρους, όσο σκληρή ή δύσκολη κι αν είναι.

Εξάλλου όλοι την αναγνωρίζουν, τη βιώνουν μέσα τους.

Μια αλήθεια «τρομακτική», που όμως δεν γνωρίζουν πώς να την αντιμετωπίσουν παρά με το να κάνουν στερητικές δίαιτες αδυνατίσματος ή να ελέγχουν την επιθυμία γεύσης ανά διαστήματα.

Ας ξεκινήσουμε σήμερα να μιλάμε για τα όρια.

Ο παχύσαρκος δεν έχει όρια.

Φανταστείτε κάποιον να είναι σε μια απέραντη έρημο.

Περπατά, περπατά και σταματημό δεν έχει. Είναι ατέρμονη η διαδρομή, δεν υπάρχει κάπου στον ορίζοντα χωριό, πόλη, όαση.

Πού να σταματήσει; Πότε να σταματήσει; Πώς να γνωρίζει πότε θα συναντήσει κάποιον οικισμό;

Συνεχίζει να περπατά. Είναι κουρασμένος μα δεν μπορεί να πάψει να περπατά.

Κάπως έτσι λειτουργεί κι ο παχύσαρκος. Δουλεύει, δουλεύει αδιαλείπτως και αν όχι μόνο με το σώμα, δουλεύει με το μυαλό, κουβαλώντας χιλιάδες σκέψεις, ιδέες, αγωνίες.

Σε αυτή την απέραντη έρημο όπου βρίσκεται δεν υπάρχει τίποτα που να τον κάνει να σταθεί, να τον φρενάρει.

Είναι πάντα διαθέσιμος, δεν κάθεται, δεν χαλαρώνει, δεν ξεκουράζεται, δεν διασκεδάζει, δεν τρέφεται, δεν έχει χρόνο.

Δεν υπάρχει στοπ, δεν έχει τέρμα η διαδρομή. Ο παχύσαρκος μοιάζει να βρίσκεται στο πουθενά.

Μπορούμε να καταλάβουμε την κούρασή του, την αγωνία του, πώς να πάψει να περπατά αν δεν βλέπει καταφύγιο να σταθεί; Θα βρει κατάλυμα να ξαποστάσει, να μην έχει αγωνία;

Τι χρειάζεται για να είναι «κάπου»; Από το πουθενά να έχει μια βάση, μία θέση;

Να χτίσει ένα κατάλληλο σπιτάκι, να έχει έδρα. Να μπαίνει μέσα και να ξεκουράζεται, να στέκεται και να μην κάνει τίποτα, να χαλαρώνει, να νιώθει ασφαλής.

Ξέρετε ποιο είναι το σπιτάκι του; Σπιτάκι, όπως η χελώνα έχει το καβούκι της, το αυγό το τσόφλι του, έτσι κι ο παχύσαρκος για σπιτάκι έχει τον όγκο του.

Το έχει πάντα μαζί του, σταθερό και αμετάκλητο. Απαραίτητο για την επιβίωσή του στις δύσκολες συνθήκες που ζει…

Φαντάζεστε να μην είχε ούτε τον όγκο του για σπίτι;…

Αντί να πηγαίνει αυτόν τον κουρασμένο, ταλαιπωρημένο άνθρωπο σε έναν διαιτολόγο και να του «κόβει» την τροφή για να τον αδυνατίσει, θα χρειαζόταν ο διατροφολόγος να του πει καταρχάς: «Σταμάτα και κοιμήσου 8 ώρες την ημέρα, σταμάτα και χαλάρωσε μία ώρα, διασκέδασε μέσα στην εβδομάδα, βρες χρόνο για σένα, θρέψου».

Να του βάλει όρια, τα πρώτα του όρια, να τον προστατεύσει, να τον ασφαλίσει.

Αυτός είναι ο πρώτος οικισμός μες στην έρημο, το πρώτο σπίτι που θα αντικρίσει στην άπελπι πορεία του.

Δεν μπορώ να μη χαμογελάσω με αυτό που λέει ο φίλος μου ο Θανάσης (που είναι αδύνατος) όταν διαβάζει τα άρθρα μου: «Αυτή θα μας παχύνει με αυτά που γράφει».

Φαντάζομαι πως εννοεί τη διαφορετική ματιά κατανόησης και προσέγγισης στο πρόβλημα της παχυσαρκίας.

Ξέρετε ότι

 «Υπάρχει ένας εγκέφαλος μέσα στην κοιλιά μας. Τα εντόσθια περιβάλλονται από 100 εκατομμύρια νευρικά κύτταρα, δηλαδή περισσότερους νευρώνες από όσους βρίσκονται σε ολόκληρο τον νωτιαίο μυελό», αναφέρει ο Μάικλ Γκέρσον, καθηγητής Ανατομίας και Κυτταρικής Βιολογίας του Πανεπιστημίου Κολούμπια.

 Το έντερο, αυτός ο «δεύτερος εγκέφαλος», είναι σχεδόν ομοίωμα του εγκεφάλου που βρίσκεται στο κεφάλι μας. Τα είδη κυττάρων, οι δραστικές ουσίες και οι υποδοχείς είναι ακριβώς ίδιοι. Ο καινούργιος κλάδος που ασχολείται με αυτά είναι η Νευρογαστρεντερολογία.

 Ο δεύτερος εγκέφαλος είναι μια πηγή ψυχοενεργών ουσιών που συνδέονται με την ψυχική μας διάθεση, όπως η σεροτονίνη, η ντοπαμίνη και τα οπιούχα παρασκευάσματα. Εδώ παράγονται επίσης και οι βενζοδιαζεπίνες, εκείνες οι ουσίες που προσδίδουν σε φάρμακα όπως το βάλιουμ την κατευναστική τους δράση.

*Σύμβουλος διατροφής