Οι ΗΠΑ θα διακόψουν την επίθεσή τους κατά του Ιράν μέσα σε δύο ή τρεις εβδομάδες «ακόμη και αν τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν κλειστά» είπε ο Ντόναλντ Τραμπ, όπως έγραψε η Wall Street Journal.
Στις 28 Φεβρουαρίου 2026, όταν ο Αμερικανός πρόεδρος και ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου ξεκίνησαν τις πολεμικές επιχειρήσεις, τα Στενά του Ορμούζ ήταν, βεβαίως, ανοικτά. Με την ιρανική αντίσταση και αντεπίθεση οι Αμερικανοί αδυνατούν να επαναφέρουν την προτέρα κατάσταση, πόσο μάλλον να εγγυηθούν για τη διακίνηση πετρελαίου, τροφίμων, χημικών και άλλων προϊόντων και αγαθών από τα οποία υποτίθεται ότι δεν επηρεάζεται η οικονομία τους, όπως αφελώς διακήρυξε ο Τραμπ.
Ο μακροπρόθεσμος αντίκτυπος της ανασφάλειας στα Στενά του Ορμούζ είναι συνταγή για διαρκή αποσταθεροποίηση, με υψηλότερες τιμές στην ενέργεια και στα εμπορεύματα και έναν διαρκή λόγο για μελλοντικές πολεμικές συγκρούσεις.
Τώρα όμως -δηλαδή σε μερικές εβδομάδες, αν πιστέψουμε τον αφερέγγυο πρόεδρο- τι γίνεται;
Τρία είναι τα σενάρια για να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ χωρίς τις ΗΠΑ. Δύο πολεμικά και άκρως επικίνδυνα, καθώς και ένα πολιτικο-στρατιωτικό, πιο ρεαλιστικό αλλά εύθραυστο.
1. Επιχειρήσεις υπό την υψηλή εποπτεία των ΗΠΑ
Τα κράτη του Περσικού Κόλπου θα συμπράξουν δυναμικά με τις ΗΠΑ σε μια στρατιωτική εκστρατεία εξαναγκασμού του Ιράν για την αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας, υπό αμερικανική επιχειρησιακή ηγεσία. Θα απαντούν με αντεπιθέσεις στη «βροχή» από ιρανικούς πυραύλους και drones, θα σηκώνουν πολεμικά αεροπλάνα για να βομβαρδίζουν και θα κινητοποιήσουν το πολεμικό ναυτικό τους. Το αποτέλεσμα θα είναι αβέβαιο και επισφαλές, εκτιμούν οι περισσότεροι αναλυτές. Καθώς πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου στις ΗΠΑ, η αμερικανική συμμετοχή θα ακολουθεί την κατρακύλα των χαμηλών ποσοστών της δημοφιλίας του Τραμπ στις δημοσκοπήσεις.
2. Περιφερειακή στρατιωτική δράση χωρίς τις ΗΠΑ
Ενας συνασπισμός περιφερειακών κρατών, κυρίως τα μέλη του Συμβουλίου Συνεργασίας του Κόλπου και η Ιορδανία, θα αναλάβει ανεξάρτητες στρατιωτικές επιχειρήσεις για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ χωρίς άμεση επιχειρησιακή εμπλοκή των ΗΠΑ. Επικίνδυνα πράγματα. Τα κράτη του Περσικού Κόλπου στερούνται ολοκληρωμένης ναυτικής ισχύος, ναρκαλιευτικών δυνατοτήτων και της αντιαεροπορικής άμυνας που απαιτείται για την εξουδετέρωση της ασύμμετρης απειλής που θέτει το Ιράν στα Στενά. Μοιάζει στρατιωτικά απίθανο να τα καταφέρουν εκεί που απέτυχαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ.
3. Παζάρια με το Ιράν για ελεγχόμενη κυκλοφορία στα Στενά
Εδώ η διπλωματία θα παίξει τον πρώτο ρόλο αφού σιγήσουν τα όπλα. Προϋπόθεση είναι να προηγηθεί μια ρεαλιστική συμφωνία κατάπαυσης του πυρός και ας την προβάλλει επικοινωνιακά η κάθε πλευρά, αμερικανική και ιρανική, σαν δική της «νίκη».
Αστάθμητος παράγοντας είναι το Ισραήλ, το οποίο μπορεί να συνεχίσει να πλήττει ιρανικούς στόχους ή (και) να προσανατολιστεί στη στρατιωτική επιχείρηση κατά της Χεζμπολάχ στον νότιο Λίβανο.
Το σενάριο αυτό, πιο πιθανό βραχυπρόθεσμα, προβλέπει ότι το καθεστώς της Τεχεράνης θα διατηρήσει τον έλεγχο των Στενών, χρησιμοποιώντας την απειλή παρατεταμένου κλεισίματος ως μοχλό πίεσης στις διαπραγματεύσεις με τη Δύση.
Τι θα ζητάει; Το προφανές: να αρθούν, σταδιακά έστω, οι οικονομικές κυρώσεις ώστε να μπορέσει να πουλάει πετρέλαιο και φυσικό αέριο, και μάλιστα μέσω του διεθνούς τραπεζικού συστήματος από το οποίο αυτή τη στιγμή είναι αποκλεισμένο.
Διαφορετικά, το Ιράν θα μισανοίξει τα Στενά του Ορμούζ επιβάλλοντας «διόδια» σε όποια πλοία ανήκουν σε κράτη που υποστηρίζουν τις κυρώσεις. Η ταρίφα που ακούγεται είναι γύρω στα δύο εκατομμύρια δολάρια ανά διέλευση.
Αξίζει να σημειωθεί ότι στα «μη φιλικά» πλοία θα περιλαμβάνονται πιθανότατα και τα ελληνόκτητα. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει κάνει μονομερείς αμυντικές και οικονομικές επιλογές που δεν κρατούν αποστάσεις από την παράνομη πολεμική δράση του Ισραήλ και των ΗΠΑ.
Τέλος, ας καταγράψουμε και μια ιδανική εκδοχή: να συνδεθούν σταδιακά η μερική άρση των κυρώσεων και η προοδευτική επαναλειτουργία των Στενών, υπό ένα πολυμερές πλαίσιο ναυσιπλοΐας την επίβλεψη του οποίου θα έχουν τα Ηνωμένα Εθνη.
