Μία εβδομάδα συμπληρώθηκε χθες από την τρομακτική έκρηξη στο λιμάνι της Βηρυτού και η κατάσταση στον Λίβανο πηγαίνει από το κακό στο χειρότερο μετά και την προχθεσινή «διατεταγμένη» παραίτηση της κυβέρνησης συνασπισμού του Χασάν Ντιάμπ – ο οποίος βέβαια κρατάει τυπικά τα ηνία ως υπηρεσιακός πρωθυπουργός. Χθες εκατομμύρια Λιβανέζοι πολίτες κράτησαν ενός λεπτού σιγή για τους τουλάχιστον 171 νεκρούς και τους 20 αγνοούμενους της τραγωδίας, ενώ τη νύχτα χιλιάδες άνθρωποι συμμετείχαν σε δημόσια προσευχή για τους εκλιπόντες.
Ολα αυτά ενώ η λαϊκή οργή φουντώνει ακόμα περισσότερο μετά την αποκάλυψη -από το πρακτορείο Reuters- πως τόσο ο Ντιάμπ όσο και ο πρόεδρος της χώρας Μισέλ Αούν είχαν ενημερωθεί επίσημα από τη Διεύθυνση Κρατικής Ασφάλειας για το επικίνδυνο φορτίο νιτρικού αμμωνίου μόλις δύο εβδομάδες πριν από την πυρκαγιά που οδήγησε στην ανάφλεξή του.
Είχε προηγηθεί δικαστική έρευνα, που ξεκίνησε τον περασμένο Ιανουάριο και φυσικά κατέληξε έξι μήνες αργότερα στο προφανές συμπέρασμα πως το φορτίο ήταν πολύ επικίνδυνο και έπρεπε να μεταφερθεί άμεσα σε ασφαλή χώρο, κατά προτίμηση από ειδικούς του στρατού. Αξιωματούχος που συμμετείχε στη συγκεκριμένη έρευνα είπε στο Reuters ότι «στο γράμμα που στείλαμε [σε Ντιάμπ και Αούν, με ημερομηνία 20 Ιουλίου] τους προειδοποιήσαμε ότι αν το φορτίο εκραγεί, μπορεί να καταστρέψει ολόκληρη τη Βηρυτό. Τους είπαμε ακόμα ότι η ύλη αυτή μπορεί, αν κλαπεί, να χρησιμοποιηθεί σε τρομοκρατικές επιθέσεις». Ηδη από τις 4 Ιουνίου είχαν τοποθετηθεί φρουροί στη αποθήκη και είχε διαταχτεί η επιδιόρθωση ζημιών στις πόρτες και στους τοίχους του κτιρίου 12 όπου είχε αποθηκευτεί το αμμώνιο, διπλά στο οποίο είχαν αποθηκευτεί και ποσότητες κατασχεμένων πυροτεχνημάτων! Πολλοί πιστεύουν μάλιστα ότι η φωτιά προκλήθηκε ακριβώς από αυτές τις εργασίες επισκευής…
Τι έκανε η κυβέρνηση; Σύμφωνα με εκπρόσωπο του Ντιάμπ, η «καυτή» αναφορά της Ασφάλειας παραπέμφθηκε «εντός 48 ωρών» για μελλοντική συζήτηση στο Εθνικό Συμβούλιο Ασφαλείας. Η «βόμβα» όμως στην καρδιά του λιμανιού εξερράγη πριν συγκληθεί το πολυσυλλεκτικό και σε κάθε περίπτωση βραδυκίνητο αυτό όργανο-ομπρέλα… Ενα νομοτελειακό, θα λέγαμε, φινάλε σε ένα πραγματικό ρεσιτάλ γραφειοκρατικής «κολοκυθιάς» και υπηρεσιακής ανευθυνότητας, με πρωταγωνιστές δικαστές, τελωνειακούς και πάσης φύσεως «υπευθύνους» του λιμανιού γύρω από ένα κατασχεμένο εκρηκτικό φορτίο που παρέμενε καταμεσής στην πυκνοκατοικημένη πρωτεύουσα της Βηρυτού τουλάχιστον από τα τέλη του 2013! Ο ανώνυμος κρατικός αξιωματούχος που μίλησε στο Reuters πιστεύει πως η πόλη ήταν κατά κάποιο τρόπο τυχερή: «Ο αντίκτυπος της έκρηξης ήταν μειωμένος, γιατί η αποθήκη “έβλεπε” στη θάλασσα. Αν δεν συνέβαινε αυτό, θα είχε καταστραφεί ολόκληρη η Βηρυτός»!
Και βέβαια αξίζει να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Reuters, ένας από τους βασικούς λόγους της καθυστέρησης, o λιβανέζικος στρατός, αρνήθηκε ήδη από το 2015 να παραλάβει το φορτίο, με το επιχείρημα ότι… δεν το χρειαζόταν για την παρασκευή εκρηκτικών καθώς διαθέτει τους δικούς του προμηθευτές πρώτων υλών!
Λερωμένη φωλιά
Από τα παραπάνω εύκολα καταλαβαίνει κανείς γιατί το ένοχο πολιτικό σύστημα του Λιβάνου αρνείται πεισματικά να δώσει το πράσινο φως για τη διεξαγωγή μιας ανεξάρτητης διεθνούς έρευνας για τα αίτια της τραγωδίας. Αλλά και γιατί ο (πρώην καθηγητής Πανεπιστημίου και «τεχνοκράτης») Ντιάμπ, ανακοινώνοντας την αναγκαστική (μετά τη φυγή τριών υπουργών) παραίτηση της κυβέρνησής του τη Δευτέρα, είπε ότι «η διαφθορά είναι ισχυρότερη από το κράτος, που έχει παραλύσει από αυτή την κυβερνώσα κλίκα, και δεν μπορεί ούτε να την αντιμετωπίσει, ούτε να απαλλαγεί από αυτήν». Λίγες ώρες νωρίτερα ο Ντιάμπ είχε «απειλήσει» την ελίτ (αλλά και τους ξένους προστάτες της, σαν τον Μακρόν και τον Σαουδάραβα πρίγκιπα Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν) με προσφυγή σε πρόωρες κάλπες, ένα σενάριο που κανείς τους δεν επιθυμεί εν μέσω τόσο εκτεταμένης λαϊκής δυσαρέσκειας. Αν και στην πραγματικότητα οι διαδηλωτές ζητούν «ξήλωμα» ολόκληρου του πολιτικού σκηνικού, αφού γνωρίζουν καλά ότι ότι το κοινοβούλιο ελέγχεται από τις παραδοσιακές πολιτικές δυνάμεις, που ενδιαφέρονται μόνο για τα συμφέροντα της εκάστοτε «πελατείας» τους.
Αλλά η «βολική» μαζική παραίτηση των υπουργών του Ντιάμπ απομακρύνει τις κάλπες: αυτό που θα δούμε τις επόμενες ημέρες είναι ένα άγριο παζάρι ανάμεσα στις διάφορες πολιτικές φράξιες του Λιβάνου για τη δημιουργία μιας νέας κυβέρνησης «εθνικής ενότητας», χωρίς την παρουσία της Χεζμπολάχ, η οποία θα είναι έτοιμη να υπογράψει τα σκληρά μνημόνια που εκ των πραγμάτων θα συνοδεύουν το «δάνειο σωτηρίας» του ΔΝΤ αλλά και τα διάφορα πακέτα βοήθειας που τάζουν οι ξένοι «προστάτες» της δύσμοιρης μεσανατολικής χώρας. Οταν παραιτήθηκε ο Χαρίρι, εν μέσω πρωτοφανών διαδηλώσεων, χρειάστηκαν τρεις μήνες για να καταλήξουν οι διάφορες παρατάξεις στο συμβιβαστικό «χαρτί» του Ντιάμπ. Αλλά αυτή τη φορά δεν υπάρχει καθόλου χρόνος, η χώρα είναι κυριολεκτικά με την πλάτη στον τοίχο και χρειάζεται άμεσα τη ξένη βοήθεια για να αρχίσει να γιατρεύει τις πληγές της – όχι μόνο από τη μεγάλη καταστροφή της περασμένης εβδομάδας, αλλά και από την πανδημία και τη βαριά οικονομική κρίση. Οι ξένοι «προστάτες» το ξέρουν και η πίεση είναι πλέον ασφυκτική.
Το μόνο καλό νέο της χθεσινής μέρας είναι πως το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα του ΟΗΕ θα αποστείλει άμεσα 50.000 τόνους σιτάλευρου στη Βηρυτό, καθώς, όπως αποκαλύπτεται, η κυβέρνηση του Λιβάνου δεν διέθετε στρατηγικό απόθεμα σιτηρών πριν από την έκρηξη: όλα τα αποθέματα ανήκαν σε ιδιώτες (!) και καταστράφηκαν από την έκρηξη, αφού ήταν αποθηκευμένα στη μοναδική σιταποθήκη της χώρας, δίπλα στο νιτρικό αμμώνιο! Τα σημερινά αποθέματα σε αλεύρι του Λιβάνου υπολογίζεται ότι καλύπτουν τις ανάγκες της αγοράς για έξι εβδομάδες, αλλά ειδικοί προειδοποιούν πως αν δεν επιταχυνθούν οι μεταφορές τροφίμων, η χώρα θα αντιμετωπίσει τα πρώτα φαινόμενα ασιτίας σε είκοσι μέρες το πολύ…
