-980x552.png)
Οι ψηφοφόροι στην Αργεντινή καλούνται σήμερα στις κάλπες για τις ενδιάμεσες βουλευτικές εκλογές που θεωρούνται δοκιμασία για τον ούλτρα νεοφιλελεύθερο πρόεδρο Χαβιέρ Μιλέι, καθώς θα κρίνουν αν η χώρα αντέχει άλλα δύο χρόνια (τόσο θα διαρκέσει το δεύτερο μισό της θητείας του) φτωχοποίησης και ακραίας λιτότητας.
Πρόκειται για την πρώτη δοκιμασία σε εθνικό επίπεδο για τον ακροδεξιό πρόεδρο από την νίκη του στις εκλογές του 2023, που θεωρείται και δημοψήφισμα υπέρ ή κατά του, και κατ’ επέκταση υπέρ ή κατά των νεοφιλελεύθερων πολιτικών του.
Δεν έχει άλλα περιθώρια
Η προεδρική παράταξη La Libertad Avanza («Η ελευθερία προχωρά») ελπίζει να αυξήσει την ισχύ της στο Κογκρέσο, για να αυξήσει την εμπιστοσύνη των αγορών στην κυβέρνηση Μιλέι και να εξασφαλίσει την υποστήριξη του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος πρόσφατα υποσχέθηκε μεγάλο πακέτο «διάσωσης» της οικονομίας της Αργεντινής αλλά απείλησε να υπαναχωρήσει αν ο ομόλογός του δεν πάει καλά στις εκλογές.
«Μην εγκαταλείπετε, διότι είμαστε στου δρόμου τα μισά», είπε ο Μιλέι στην καταληκτική συγκέντρωση της προεκλογικής εκστρατείας την Πέμπτη στη Ροσάριο. «Είμαστε σε καλό δρόμο», επέμεινε.
Στις σημερινές ενδιάμεσες εκλογές διακυβεύονται οι μισές από τις έδρες της Βουλής (δηλαδή 127) και το ένα τρίτο αυτών της Γερουσίας (δηλαδή 24). Η περονιστική αντιπολίτευση καταλαμβάνει τις περισσότερες έδρες και στα δυο σώματα, αν και χωρίς πλειοψηφία. Η προεδρική παράταξη, συγκριτικά νέα στα πολιτικά πράγματα της Αργεντινής, έχει εκλέξει μόλις 37 βουλευτές και 6 γερουσιαστές.
Η παρέμβαση και η προειδοποίηση Τραμπ
Την ίδια στιγμή, η οικονομία της χώρας καταρρέει, «αναγκάζοντας» τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να σπεύσει να συνδράμει τον ακροδεξιό «φίλο» του, δίνοντάς του το «φιλί της ζωής»… αξίας 20 δισ. δολαρίων. Πρόκειται για μια ωμή παρέμβαση της κυβέρνησης Τραμπ στα εσωτερικά άλλης χώρας, καταδεικνύοντας το πόσο δύσκολη είναι η κατάσταση για τον Μιλέι.
Μάλιστα και ο ίδιος ο Τραμπ έχει κάνει λόγο για ζοφερή εικόνα της οικονομίας της Αργεντινής, λέγοντας σε δημοσιογράφους: «Η Αργεντινή αγωνίζεται για τη ζωή της… Πεθαίνουν». Έχει προειδοποιήσει επίσης ότι θα μπορούσε να καταργήσει το πακέτο βοήθειας (που μπορεί να φτάσει συνολικά στα 40 δισ. δολ.) εάν ο Μιλέι αποτύχει στην ψηφοφορία της Κυριακής.
Ο Λευκός Οίκος και ξένοι επενδυτές δηλώνουν εντυπωσιασμένοι από τη μείωση του πληθωρισμού (από το 12,8% προτού αναλάβει ο Χαβιέρ Μιλέι στο 2,1% τον περασμένο μήνα), τα πρωτογενή πλεονάσματα, τα σαρωτικά μέτρα απορρύθμισης.
Όμως η δημοτικότητα του ακροδεξιού πολιτικού συνεχίζει να πέφτει, ιδίως λόγω της δυσαρέσκειας για τις βαθιές περικοπές στις δημόσιες δαπάνες και σκάνδαλα διαφθοράς, με πιο οδυνηρή για τον ίδιο αυτή στην οποία εμπλέκεται η αδελφή του, που είναι επίσης επικεφαλής των υπηρεσιών της προεδρίας («προσωπάρχισσα»).
Ειδικοί λένε πως αν εξασφαλίσει πάνω από 35% των ψήφων η έκβαση θα θεωρηθεί καλή για τον πρόεδρο και την παράταξή του καθώς θα επιτρέψει, μέσω συμμαχιών, να ελέγχει το ένα τρίτο των εδρών και άρα να εμποδίζει την αντιπολίτευση να ξεπερνά τα βέτο του σε νόμους που ο πρόεδρος λέει πως θα απειλούσαν τη δημοσιονομική ισορροπία.
Ο πρόεδρος έχει αφήσει να εννοηθεί ότι τις εκλογές θα ακολουθήσει ανασχηματισμός της κυβέρνησής του.
Εκρηκτικό σκηνικό
Σημειώνεται επίσης ότι τον περασμένο Αύγουστο, ο Μιλέι δέχτηκε επίθεση με πέτρες από θυμωμένους διαδηλωτές, ενώ τον επόμενο μήνα το κόμμα του, La Libertad Avanza, υπέστη συντριπτική ήττα στις τοπικές εκλογές στο Μπουένος Άιρες, όπου ζουν τα 40% των 45 εκατομμυρίων πολιτών της Αργεντινής. Επίσης, το τελευταίο διάστημα το Κογκρέσο της χώρας έχει απορρίψει πολλά από τα νομοσχέδια που έχει φέρει ο Μιλέι προς ψήφιση, ενώ η δημοτικότητά του έχει πάρει την κατιούσα, όπως καταγράφεται στις δημοσκοπήσεις.
Ο πρόεδρος Μιλέι νομοθετεί πολύ συχνά με εκτελεστικά διατάγματα, ή ευκαιριακές συμμαχίες, αλλά σκοντάφτει ολοένα περισσότερο στο κοινοβούλιο, εξ ου οι συχνές προσβολές του: «φωλιά αρουραίων», «εκφυλισμένοι»…
Τομείς της κοινωνίας και της οικονομίας, αλλά ακόμη και ο βασικός θεσμικός διεθνής δανειστής της Αργεντινής, το ΔΝΤ, συνηγορούν υπέρ μέτρων «υποστήριξης» των ασθενέστερων πολιτών.
Όλα αυτά δημιουργούν ένα εκρηκτικό σκηνικό για τον ίδιο τον Μιλέι, του οποίου η θέση ενδέχεται να κινδυνεύσει σε περίπτωση άσχημου αποτελέσματος.
Ο Άξελ Κισίλοφ, ηγετική μορφή της αντιπολίτευσης των περονιστών, κυβερνήτης του Μπουένος Άιρες, κατήγγειλε την Πέμπτη ότι η δημοσιονομική προσαρμογή που αποπειράται ο πρόεδρος Μιλέι έχει κατ’ αυτόν κύρια χαρακτηριστικά «τη δολιότητα και την απανθρωπιά». «Απολαμβάνουν να βλέπουν κάθε θύμα των περικοπών» των δημοσίων δαπανών, πρόσθεσε.
«Τραγουδάει ενώ ο κόσμος πεινάει»
Ωστόσο η «μεγαλύτερη δημοσιονομική προσαρμογή στην ιστορία», όπως αρέσκεται να τη χαρακτηρίζει ο Χαβιέρ Μιλέι, είχε αποτέλεσμα την απώλεια 200.000 και πλέον θέσεων εργασίας, αναιμική δραστηριότητα, ύφεση 1,8% το 2024 και ανάπτυξη που αγκομαχά το 2025. Και κοινωνία περισσότερο παρά ποτέ δυο ταχυτήτων.
«Τραγουδάει (σ.σ. ροκ τραγούδια σε συναυλίες) ενώ κόσμος ψοφάει της πείνας», ξέσπασε η Νοέμι Βεργάρα, 59 χρονών, ο σύζυγός του έχασε τη δουλειά του σε μεταλλουργία εξαιτίας της ύφεσης του 2024. Όπως κι εκείνη τη δουλειά της οικιακής βοηθού: η οικογένεια που την απασχολούσε δεν έχει πλέον τη δυνατότητα να την πληρώσει.
Μπορεί οι πολίτες να έδειξαν «άνευ προηγουμένου αντοχή» στη λιτότητα και κάποιες δημοσκοπήσεις να κατέγραφαν ποσοστό δημοτικότητας 60% του προέδρου Μιλέι ακόμη στις αρχές της χρονιάς, όμως «δεν βλέπουμε καμιά όαση αφού περάσαμε την έρημο», είναι η διάγνωση του οικονομολόγου Γκιγιέρμο Ολιβέτο, και η διάθεση των Αργεντινών μοιάζει να μεταβάλλεται με ταχύ ρυθμό. Το να «ανακτήσει η Αργεντινή το μεγαλείο της», κατά το προεκλογικό σύνθημα του Μιλέι το 2023, μοιάζει πολύ μακριά, όπως και η επιστροφή στην υποτιθέμενη «χρυσή εποχή» για τη χώρα, στο μεταίχμιο του 19ου και του 20ού αιώνα.
Καθώς η εμπιστοσύνη των πολιτών μειώνεται, συρρικνώνεται επίσης η βεβαιότητα των αγορών για το κατά πόσον ο πρόεδρος Μιλέι μπορεί να συνεχίσει στην πορεία των πολιτικών λιτότητας: ασφαλής ένδειξη το ότι θεωρούν το νόμισμα, το πέσο, υπερτιμημένο. Είναι χαρακτηριστικό πως Οκτώβριο, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών χρειάστηκε επανειλημμένα να επέμβει άμεσα στις αγορές αγοράζοντας πέσος για να αποτρέψει την ελεύθερη πτώση του νομίσματος της Αργεντινής.
Οι πολίτες της Αργεντινής, οδυνηρά έμπειροι σε οικονομικές κρίσεις, φοβούνται υποτίμηση ή μεγάλη πτώση του πέσο μετεκλογικά.
Τα πρώτα αποτελέσματα αναμένονται λίγο μετά τις 21:00 (τοπική ώρα· αύριο Δευτέρα μετά τις 02:00 ώρα Ελλάδας).
