Την πολυαναμενόμενη εναλλακτική λύση στην πρόταση της Κομισιόν για το προσφυγικό αναζητούν σήμερα οι υπουργοί Εσωτερικών της Ε.Ε. στη διάρκεια του δείπνου τους στις Βρυξέλλες και πριν από τη συνάντησή τους για να μιλήσουν για την τρομοκρατία και την ασφάλεια.
Στο τραπέζι βρίσκεται σχέδιο της προεδρεύουσας Σλοβακίας που -σύμφωνα με την ιστοσελίδα Politico- προβλέπει ότι με δεδομένο ότι η υποχρεωτική μετεγκατάσταση με βάση ποσοστώσεις απορρίπτεται πεισματικά από μερίδα χωρών, «το κάθε μέλος της Ε.Ε. θα μπορεί να συνεισφέρει με διαφορετικούς τρόπους».
Το σχέδιο, γράφει το Politico, έχει βαπτιστεί «Αποτελεσματική αλληλεγγύη: ο δρόμος μπροστά για την αναθεώρηση του Δουβλίνου», μια αναφορά στους κανονισμούς που υποχρεώνει την καταγραφή των μεταναστών και των προσφύγων στη χώρα εισόδου τους στην Ε.Ε.
Διαπιστώνοντας δε -με μεγάλη καθυστέρηση- ότι «η εμπειρία έχει δείξει ότι το τρέχον σύστημα δεν λειτουργεί ικανοποιητικά», συμπεραίνει ότι «πρέπει να διασφαλιστεί μια αποτελεσματική αλληλεγγύη».
Η Σλοβακία και η Ουγγαρία είναι δύο από τις χώρες που έχουν εκφράσει με τον πιο κατηγορηματικό τρόπο την άρνησή τους να αποδεχτούν πρόσφυγες στο έδαφός τους, απορρίπτοντας το σχέδιο που κατέθεσε η Κομισιόν τον Μάιο του 2015 και που ποτέ δεν εφαρμόστηκε, παρότι υπερψηφίστηκε από τους υπόλοιπους υπουργούς Εσωτερικών τον Σεπτέμβριο της ίδιας χρονιάς.
Ως απάντηση στην απόφαση εκείνη ο Σλοβάκος πρωθυπουργός Ρόμπερτ Φίτσο είχε τότε διακηρύξει: «Όσο είμαι εγώ πρωθυπουργός, οι υποχρεωτικές ποσοστώσεις δεν πρόκειται να εφαρμοστούν στη Σλοβακία».
Πρόσφατα λοιπόν, μαζί με την Ουγγαρία του Βίκτορ Όρμπαν, άρχισαν να συζητούν για μια εναλλακτική στο σχέδιο της Κομισιόν με βάση την «ευέλικτη αλληλεγγύη», χωρίς να προσδιορίζουν όμως τι σημαίνει αυτό.
Το νέο έγγραφο που καταθέτει η Σλοβακία έχει ξαναβαπτίσει την «ευέλικτη» αλληλεγγύη σε… «αποτελεσματική» αλληλεγγύη.
Και προτείνει μια «στρατηγική τριών πυλώνων»: που καλύπτει «φυσιολογική» κατάσταση, «επιδεινούμενη» και «ακραία».
Η «επιδεινούμενη» κατάσταση απαιτεί, σύμφωνα με το σχέδιο, «ένα μηχανισμό προσαρμοσμένης αλληλεγγύης» στον οποίο θα μετέχουν όλες οι χώρες-μέλη αλλά «η αλληλεγγύη θα μπορεί να έχει κι άλλες μορφές» αντί για απλή μετεγκατάσταση προσφύγων.
Για παράδειγμα, μεταξύ των εναλλακτικών που προτείνει η Μπρατισλάβα είναι «οικονομική συνεισφορά στις χώρες που δέχονται πιέσεις» και «αυξημένη ενίσχυση των υπηρεσιών EASO και EBCG», δηλαδή της ευρωπαϊκής υπηρεσίας ασύλου και της νέας δύναμης φύλαξης των συνόρων.
Ωστόσο ήδη διπλωμάτες υποστηρίζουν ότι η απλή καταβολή κονδυλίων θα είναι περιορισμένη βοήθεια ειδικά για τις μικρές χώρες της Μεσογείου, όπως η Μάλτα, που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή του προσφυγικού.
Επίσης λείπουν σημαντικές λεπτομέρειες από το σχέδιο, όπως πότε μια κατάσταση θα χαρακτηρίζεται «επιδεινούμενη» ή «ακραία».
Αναφέρει, όμως, ότι σε αυτή την τελευταία κατηγορία των «ακραίων» συνθηκών «θα πρέπει να αποφασίζει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο πρόσθετα υποστηρικτικά μέτρα», αλλά πάλι «σε εθελοντική βάση».
Μια άλλη επιλογή, σύμφωνα με το ίδιο σχέδιο, είναι κέντρα υποδοχής που θα μπορούν να μοιράζονται οι χώρες μεταξύ τους για την εξέταση των αιτημάτων ασύλου (κάτι που η Σλοβακία ήδη εφαρμόζει με την Αυστρία).
Το περασμένο καλοκαίρι η Ευρωπαϊκή Ένωση αποφάσισε τη μετεγκατάσταση 160.000 προσφύγων – εκ των οποίων οι 120.000 θα συμπεριλαμβάνονταν στις υποχρεωτικές ποσοστώσεις και οι 40.000 θα γίνονταν δεκτοί από τις χώρες μέλη σε εθελοντική βάση.
Με τις αποφάσεις όμως για άλλη μία φορά να μην έχουν εφαρμοστεί, οι υπουργοί Εσωτερικών συναντώνται πάλι για να διαλέξουν, όπως φαίνεται, μεταξύ διαφόρων μορφών αλληλεγγύης, ποια τους βολεύει περισσότερο: η «εναλλακτική», η «αποτελεσματική», η «προσαρμοσμένη» ή η «ευέλικτη»…
Και πάντα βεβαίως «σε εθελοντική βάση».
