Εικόνες απ’ την κόλαση του Δάντη στην κεντρική Ιταλία

«Βγήκαμε έξω στην πλατεία και όλα έμοιαζαν σαν την Κόλαση του Δάντη. Ανθρωποι κλαίγοντας φώναζαν βοήθεια, βοήθεια… Τα σωστικά συνεργεία έφτασαν μία, μιάμιση ώρα αργότερα»…

Σοκαρισμένοι από τους θανάτους συγγενών, γειτόνων και τις κραυγές παγιδευμένων στα χαλάσματα, τρομαγμένοι από το καταστροφικό χτύπημα του Εγκέλαδου μέσα στα μαύρα χαράματα, που ισοπέδωσε σε δευτερόλεπτα σπίτια, ιστορικά ή/και δημόσια κτίρια κι άφησε πίσω του αδιευκρίνιστο αριθμό αγνοουμένων και πλήθη αστέγων, με όλο τους το βιος θαμμένο στα συντρίμμια. 

Χιλιάδες κάτοικοι της σεισμογενούς κεντρικής Ιταλίας προσπαθούν να ξαναβρούν τη γη κάτω απ’ τα πόδια τους, μετά τον ισχυρό σεισμό που έπληξε στις 03.36 π.μ. τοπική ώρα τις περιφέρειες Λάτσιο, Ούμπρια και Μάρκε και ιδιαίτερα τρεις μεσαιωνικές κωμοπόλεις στα Απένινα Ορη -Αματρίτσε, Ακούμολι και Πεσκάρα ντελ Τρόντο- αλλά και δεκάδες γραφικά χωριουδάκια γύρω τους, γεμάτα τέτοια εποχή από παραθεριστές από ολόκληρη την Ιταλία. 

«Η πόλη δεν υπάρχει πια» δήλωσε συγκλονισμένος ο δήμαρχος του Αματρίτσε, εκτίμηση που επιβεβαιώνεται σε μεγάλο βαθμό από τις «σκηνές αποκάλυψης» -κατά τα ιταλικά ΜΜΕ- των αεροφωτογραφιών από τις αφανισμένες κωμοπόλεις, που θυμίζουν πια εμπόλεμες ζώνες.

Ο σεισμός -μεγέθους 6,2 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ, σύμφωνα με το Γεωδυναμικό Ινστιτούτο των ΗΠΑ ή 6 βαθμών, σύμφωνα με τους Ιταλούς σεισμολόγους- είχε σχετικά μικρό εστιακό βάθος 10 χλμ. και επίκεντρο περίπου 150 χλμ. βορειοανατολικά της Ρώμης. 

Ο Εγκέλαδος και οι δεκάδες μετασεισμοί που ακολούθησαν (ο μεγαλύτερος 5,5 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ) σήκωσαν στο πόδι ακόμα και τους κατοίκους της ιταλικής πρωτεύουσας.

Οι νεκροί ανέρχονται σε τουλάχιστον 120, ανάμεσά τους πολλά παιδιά, ανακοίνωσε ο Ματέο Ρέντσι, που έσπευσε χθες το απόγευμα στις πληγείσες περιοχές ακυρώνοντας τη συμμετοχή του στη σημερινή διάσκεψη Σοσιαλιστών ηγετών στο Παρίσι. 

Η αλληλεγγύη

Δεν είναι ο τελικός απολογισμός, υπογράμμισε, κάνοντας λόγο για 368 τραυματίες, σύμφωνα με προσωρινά στοιχεία. 

«Καμία οικογένεια, καμία πόλη, κανένα χωριουδάκι δεν θα αφεθεί μόνο και αβοήθητο» διακήρυξε ο Ιταλός πρωθυπουργός, επισημαίνοντας πως προτεραιότητα τώρα έχει η διάσωση επιζώντων.

Στις τραγικές αυτές ώρες, είπε, η Ιταλία δείχνει το αληθινό της πρόσωπο της αλληλεγγύης. 

Με γυμνά χέρια, φτυάρια, εκπαιδευμένα σκυλιά και μηχανήματα, κάτοικοι, εθελοντές και συνεργεία της Υπηρεσίας Πολιτικής Προστασίας πασχίζουν αδιάκοπα να απεγκλωβίσουν ζωντανούς και νεκρούς μέσα από τα χαλάσματα.

Το ιστορικό κέντρο του Αματρίτσε και όλα σχεδόν τα κτίσματα δημόσιων υπηρεσιών έχουν καταρρεύσει.

Λόγω κατολισθήσεων και καθιζήσεων στο οδικό δίκτυο, τα συνεργεία διάσωσης δυσκολεύονται να φτάσουν σε ορεινά χωριά, οι κάτοικοι των οποίων χρειάζονται επειγόντως βοήθεια, και υπάρχει φόβος πως η καθυστέρηση μπορεί να κοστίσει κι άλλες ζωές. 

Καταβάλλονται μεγάλες προσπάθειες να βρεθούν καταλύματα για να φιλοξενηθούν σεισμοπαθείς, παραθεριστές, αλλά και πρόσφυγες, που διέμεναν σε κατεστραμμένους πια τοπικούς ξενώνες.

Κινητοποιήθηκε και ο στρατός, ενώ η κυβέρνηση εκταμιεύει 235 εκατομμύρια ευρώ ως κονδύλια έκτακτης ανάγκης. 

Στέλνονται επίσης ειδικές ομάδες πρόληψης λεηλασιών, για να αποτραπούν τυχόν αρπαγές πολύτιμων αντικειμένων από μεσαιωνικά κτίρια.

Μηνύματα συμπαράστασης και προσφοράς υλικοτεχνικής βοήθειας καταφτάνουν από όλο τον κόσμο.

«Ελπίζω πως [η κεντρική κυβέρνηση] δεν θα μας ξεχάσει» ευχήθηκε με νόημα ο δήμαρχος του Ακούμολι. 

Ωρα πόνου και θρήνου

✎ Μαρτυρία από το ισοπεδωμένο Αματρίτσε του ανταποκριτή μας στην Ιταλία

Ξαναζωντάνεψαν οι φοβερές μνήμες και εμπειρίες από τον φονικό σεισμό της Λ’Ακουιλα τον Απρίλιο του 2009.

Αυτή τη φορά ο Εγκέλαδος χτύπησε κυρίως την κωμόπολη Αματρίτσε, η οποία βρίσκεται στην κεντρική Ιταλία σε απόσταση μόλις 40 χλμ. από τη Λ’Ακουιλα. Ιδιες σκηνές, ίδια απόγνωση, ίδιες απελπισμένες προσπάθειες των σωστικών συνεργείων.

Οι «άνθρωποι του βουνού», όπως αυτοαποκαλούνται, περήφανοι για την κληρονομιά τους, θέλησαν να διατηρήσουν τα πέτρινα σπίτια τους, με παράδοση δύο και τριών αιώνων, και η φύση αυτή τη φορά τούς εκδικήθηκε. 

Ο Ιταλός πρωθυπουργός Ματέο Ρέντσι τούς υποσχέθηκε ότι δεν πρόκειται να τους ξεχάσει και πως θ’ αρχίσουν αμέσως τα έργα ανοικοδόμησης. Κανείς όμως δεν ξέρει αν αυτό θα συμβεί.

Τώρα είναι η στιγμή του θρήνου και του βαθύτατου πόνου.

Είδαμε γυναίκες να ξαναμπαίνουν στο μισογκρεμισμένο σπίτι τους για να πάρουν ένα σεντόνι και ένα μαξιλάρι και να μπορέσουν να κοιμηθούν μέσα στο αυτοκίνητό τους, δίπλα στα συντρίμμια. 

Αλλες, νεαρές γυναίκες, να ικετεύουν τους άνδρες της Πολιτικής Προστασίας να τις αφήσουν να περάσουν για να φτάσουν κοντά στην κεντρική πλατεία του χωριού ώστε να εξακριβώσουν αν η μητέρα τους μπόρεσε να σωθεί.

«Ο απολογισμός των θυμάτων είναι προσωρινός» επαναλάμβαναν καθ’ όλη τη διάρκεια της χθεσινής ημέρας οι ιταλικές αρχές.

Για μία ακόμη φορά στη γειτονική μας χώρα έζησαν την εμπειρία ενός απεριόριστου πόνου, που δεν μπορεί να βρει καμία απάντηση, καμία εξήγηση. 

Από αργά χθες βράδυ οι διασωθέντες μεταφέρθηκαν σε καταυλισμούς και σε ξενοδοχεία στην παραθαλάσσια περιοχή της Αδριατικής.

Το θέμα όμως είναι τι θα συμβεί από σήμερα και πέρα.

Αν τα μικρά αυτά χωριά θα καταφέρουν να διατηρήσουν την ταυτότητά τους και να ξαναχτίσουν οι κάτοικοι, όσοι κατάφεραν να σωθούν, τα πανέμορφα σπίτια τους, έστω και με νέα αντισεισμικά κριτήρια.

Και ότι πέρα από τον θρήνο για τον χαμό εκατοντάδων ανθρώπων, υπάρχει και η θλίψη για το ότι κάθε φορά που χτυπά ο Εγκέλαδος χάνεται ένα κομμάτι, μια μοναδική ιδιαιτερότητα της λαϊκής και πολιτιστικής κληρονομιάς μας.

Το χρονολόγιο του Εγκέλαδου

Η Ιταλία, λόγω της γεωγραφικής της θέσης πάνω σε αρκετές ενεργούς τεκτονικές πλάκες, έχει μεγάλο ιστορικό σε ισχυρούς και πολύνεκρους σεισμούς. 

► Μάιος 2012: 25 νεκροί, 350 τραυματίες, 14.000 άστεγοι στην επαρχία Εμίλια-Ρομάνια από δύο σεισμούς 6,2 Ρίχτερ μέσα σε εννέα ημέρες. 

► 6 Απριλίου 2009: 300 νεκροί, χιλιάδες άστεγοι στη μεσαιωνική πόλη Λ’Ακουιλα από σεισμό 5,7 Ρίχτερ, στην κεντρική Ιταλία. 

► 31 Οκτωβρίου 2002: 30 νεκροί, κυρίως μαθητές σχολείου, και 60 τραυματίες στο Σαν Τζουλιάνο στην Απουλία από σεισμό 5,9 Ρίχτερ. 

► 26 Σεπτεμβρίου και 3 Οκτωβρίου 1997: 12 νεκροί, πάνω από 110 τραυματίες, 38.000 άστεγοι και καταστροφές σε παγκόσμια πολιτιστικά μνημεία, όπως η βασιλική του Αγίου Φραγκίσκου στην Ασίζη, από δύο σεισμικές δονήσεις 6,4 Ρίχτερ στις κεντρο-ανατολικές περιφέρειες Ούμπρια και Μάρκε. 

► 13 Δεκεμβρίου 1990: 17 νεκροί, 200 τραυματίες στη Σικελία. 

► 23 Νοεμβρίου 1980: 2.916 άνθρωποι νεκροί, 20.000 τραυματίες στην περιοχή της Νάπολης. 

► 6 Μαΐου 1976: 6,5 Ρίχτερ στη βορειοανατολική επαρχία Φρίουλι με 976 νεκρούς. 

► 27 Ιουλίου 1930: Περίπου 1.400 νεκροί από σεισμό 6,5 Ρίχτερ στη νότια Ιταλία. 

► 13 Ιανουαρίου 1915: 32.600 θύματα από σεισμό 7 Ρίχτερ στην κεντρική Ιταλία. 

► 28 Δεκεμβρίου 1908: Πάνω από 82.000 νεκροί από σεισμό 7,2 Ρίχτερ στη Σικελία. 

«Δεν υπάρχει κίνδυνος για την Ελλάδα» 

Καθησυχαστικός για την Ελλάδα αλλά ιδιαίτερα ανήσυχος για την Ιταλία εμφανίστηκε ο Ευθύμιος Λέκκας, καθηγητής Γεωλογίας στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας και πρόεδρος του Οργανισμού Αντισεισμικού Σχεδιασμού και Προστασίας (ΟΑΣΠ), που ήδη βρίσκεται στην πληγείσα περιοχή, μαζί με τον καθηγητή Σεισμολογίας του Πολυτεχνείου Π. Καρύδη και τον συνάδελφό του στο Πανεπιστήμιο, Σπ. Μαυρούλη.

Κλιμάκιο του ΟΑΣΠ, όπως μας είπε, βρίσκεται σε ετοιμότητα για να προσφέρει βοήθεια, εφόσον ζητηθεί από τους αρμοδίους της γειτονικής χώρας. 

«Είμαι κατηγορηματικός. Δεν υπάρχει κίνδυνος για τη χώρα μας, γιατί η εστία του σεισμού βρίσκεται στο τόξο των Απένινων που κατευθύνεται προς την Αδριατική και απομακρύνεται από την Ελλάδα», δήλωσε στην «Εφ.Συν.» λίγο πριν αναχωρήσει για την Ιταλία.

Εξήγησε ότι λόγω αυτών των γεωλογικών χαρακτηριστικών, τριπλασιάζεται από άποψη σεισμικού κινδύνου η απόσταση του επίκεντρου από τη χώρα μας.

Για το ίδιο το φαινόμενο προέβλεψε ότι «η σεισμική δράση θα συνεχιστεί για πολλές ημέρες στην περιοχή» και δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο να σημειωθούν νέες δονήσεις ίδιου μεγέθους με το πρώτο φονικό «χτύπημα» του Εγκέλαδου. 

«Εχουμε πολύ μεγάλες απώλειες σε ανθρώπινες ζωές», παρατήρησε ο Ευθύμιος Λέκκας και απέδωσε το δυσάρεστο γεγονός στο μικρό εστιακό βάθος του σεισμού, το οποίο επιπλέον εντοπίζεται πολύ κοντά σε κατοικημένες περιοχές.

Σημείωσε ότι ήταν επιβαρυντική και η ώρα που εκδηλώθηκε η πρώτη δόνηση, καθώς ήταν πρωί και οι κάτοικοι εγκλωβίστηκαν στα σπίτια τους και πολλοί στα κρεβάτια τους.

Τόνισε ότι «χτυπήθηκαν» μεσαιωνικοί οικισμοί με πολλά παλιά κτίρια, γι’ αυτό παρουσιάστηκαν εκτεταμένες καταρρεύσεις και ζημιές σε οικοδομές και υποδομές.