Σε μια κίνηση που, κατά τη «Wall Street Journal», «θα μπορούσε να προετοιμάσει το έδαφος για στενότερη συνεργασία μεταξύ των ισχυρότερων συμμάχων των ΗΠΑ» στη Μέση Ανατολή, Τουρκία και Ισραήλ φέρεται να βρίσκονται πολύ κοντά στην εξομάλυνση των σχέσεών τους, με φόντο τη ρευστή γεωπολιτική κατάσταση με επίκεντρο τη Συρία και την ανοιχτή ρήξη της Αγκυρας με τη Μόσχα.
Ετσι, πέντε χρόνια μετά το αιματηρό ισραηλινό ρεσάλτο στο «Mavi Marmara» (ναυαρχίδα της διεθνούς νηοπομπής που τον Μάιο του 2010 μετέφερε ανθρωπιστική βοήθεια, επιχειρώντας να σπάσει τον αποκλεισμό της Λωρίδας της Γάζας), αξιωματούχοι των δύο πλευρών κάνουν ανωνύμως λόγο για προκαταρκτική συμφωνία μεταξύ Αγκυρας και Τελ Αβίβ, κατόπιν μυστικών διαβουλεύσεων την Τετάρτη στη Ζυρίχη. Βάσει διαρροών, οι βασικοί όροι της προβλέπουν:
(α) σύσταση ειδικού ταμείου (πιθανολογείται 20 εκατ. δολ.) για την καταβολή αποζημιώσεων από το Ισραήλ στις οικογένειες των 10 Τούρκων υπηκόων που έχασαν τη ζωή τους στο «Mavi Marmara»,
(β) εκ νέου ανταλλαγή πρέσβεων
(γ) θέσπιση νόμου στην Τουρκία για την ακύρωση των νομικών διεκδικήσεων, υφιστάμενων και μελλοντικών, κατά μελών του ισραηλινού στρατού που εμπλέκονται στο ρεσάλτο,
(δ) απέλαση από την Τουρκία του στελέχους της στρατιωτικής πτέρυγας της Χαμάς, Σάλεχ αλ Αρούρι, ο οποίος βρίσκεται στην Κωνσταντινούπολη και, σύμφωνα με το Ισραήλ, οργανώνει από εκεί επιθέσεις στη Δυτική Οχθη, και
(ε) αφότου υπογραφεί η τελική συμφωνία, έναρξη συνομιλιών για την προοπτική συνεργασίας στον ενεργειακό τομέα, «με την Τουρκία να αγοράζει φυσικό αέριο από τα υποθαλάσσια κοιτάσματα του Ισραήλ», όπως γράφει η «Haaretz», «και την κατασκευή αγωγού που μέσω Τουρκίας το Ισραήλ θα εξάγει φυσικό αέριο στην Ευρώπη».
Παρ’ όλα αυτά, αξιωματούχοι και από τις δύο πλευρές επισημαίνουν ότι η τελική συμφωνία απέχει αρκετά, χωρίς να αποκλείουν στη WSJ το ενδεχόμενο κατάρρευσης των συνομιλιών (όπως είχε συμβεί και τον Φεβρουάριο του 2014, παρά την παρέμβαση Ομπάμα).
Ηδη, ο ηγέτης της ισραηλινής αξιωματικής αντιπολίτευσης, Ισαάκ Χέρτζογκ, προειδοποίησε χθες ότι οποιαδήποτε συμφωνία «δεν θα πρέπει να δώσει στον Ερντογάν “πάτημα” στη Γάζα».
Παράλληλα, η «Jerusalem Post» επισημαίνει την ανακοίνωση που εξέδωσε στις αρχές της εβδομάδας το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού «για τη σύνοδο Ισραήλ-Ελλάδας-Κύπρου στη Λευκωσία τον ερχόμενο μήνα», στοχεύοντας -όπως αναφέρει- «όχι μόνον να διαβεβαιώσει Ελληνες και Κυπρίους ότι οποιαδήποτε βελτίωση των δεσμών με τον ιστορικό αντίπαλό τους, την Τουρκία, δεν θα λειτουργήσει εις βάρος τους, αλλά και για να στείλει το μήνυμα στην Αγκυρα πως το Ισραήλ έχει κι άλλες περιφερειακές επιλογές».
