Το ότι η Ρωσία έχει «βγάλει τα γάντια» στο ρινγκ της Συρίας και χρησιμοποιεί πλέον όλα τα διαθέσιμα μέσα για την επίτευξη των στρατηγικών της στόχων είναι πασιφανές σε κάθε παρατηρητή.
Το επιβεβαίωσε άλλωστε και ο ίδιος ο Βλαντίμιρ Πούτιν με τη σιβυλλική δήλωση ότι οι πύραυλοι τύπου «Καλίμπρ», που εκτόξευσε προχθές ρωσικό υποβρύχιο κατά στόχων του «Ισλαμικού κράτους» στη Συρία, μπορούν να εξοπλιστούν και με πυρηνικές κεφαλές, αλλά «αυτό δεν είναι απαραίτητο στη μάχη με τρομοκράτες και, ελπίζω, δεν θα χρειαστεί ποτέ»…
Αυτό όμως που μάθαμε χθες, και μάλιστα από τα πλέον επίσημα χείλη, είναι πόσο κοντά φτάσαμε σε έναν ρωσοτουρκικό πόλεμο αμέσως μετά την κατάρριψη του Σουχόι-24 πάνω από τη συρο-τουρκική μεθόριο, στις 24 Νοεμβρίου.
Χθες, λοιπόν, ο πρωθυπουργός της Ρωσίας Ντμίτρι Μεντβέντεφ χαρακτήρισε «επαρκή αιτία πολέμου» (casus belli) την κατάρριψη του ρωσικού βομβαρδιστικού, αλλά τόνισε ότι η Μόσχα «αποφάσισε να μην απαντήσει μ’ αυτόν τον τρόπο».
«Τι θα έκαναν οι χώρες του 20ού αιώνα σε μια παρόμοια κατάσταση; Θα ξεκινούσε ένας πόλεμος» είπε ο Μεντβέντεφ και συνέχισε κατηγορώντας την Αγκυρα πως παραβίασε το Διεθνές Δίκαιο:
«Ηταν μια ευθεία επίθεση σε ένα ξένο κράτος. Στην παρούσα φάση, ένας πόλεμος θα ήταν ό,τι χειρότερο θα μπορούσε να συμβεί. Γι’ αυτό πήραμε την απόφαση να μη δώσουμε την απάντηση που θα έπρεπε να δώσουμε γι’ αυτό που έκαναν οι Τούρκοι». Ετσι, αποφασίστηκε να ληφθεί μια σειρά αντιποίνων οικονομικής φύσης, αφού «έπρεπε να τους κάνουμε να καταλάβουν ότι θα αναλάμβαναν την ευθύνη των πράξεών τους», όπως σημείωσε ο συνήθως «ήπιος» Μεντβέντεφ.
Λίγες ώρες νωρίτερα, ο Πούτιν χαρακτήρισε ξανά «πισώπλατη μαχαιριά» την κατάρριψη του ρωσικού βομβαρδιστικού και δήλωσε με νόημα ότι η ανάλυση των δεδομένων του μαύρου κουτιού του Σουχόι, που βρίσκεται στα χέρια των ρωσικών αρχών, θα επιτρέψει τον ακριβή προσδιορισμό της πορείας και της θέσης του ρωσικού βομβαρδιστικού τη στιγμή της κατάρριψής του. Ζήτησε μάλιστα, με προσωπικό τηλεφώνημά του στον Ντέιβιντ Κάμερον, την παρουσία ανεξάρτητων (Βρετανών) εμπειρογνωμόνων κατά το άνοιγμα του μαύρου κουτιού, ώστε να μην υπάρχουν αμφιβολίες.
Ως γνωστόν, η Τουρκία ισχυρίζεται ότι το αεροσκάφος διείσδυσε στον εναέριο χώρο της και αγνόησε τις επανειλημμένες προειδοποιήσεις, πριν καταρριφθεί, ενώ η Ρωσία επιμένει πως το αεροσκάφος εβλήθη απροειδοποίητα. Αμερικανοί αξιωματούχοι είχαν επιβεβαιώσει την επομένη της κατάρριψης στο πρακτορείο Reuters ότι το αεροσκάφος χτυπήθηκε ενώ πετούσε στον συριακό εναέριο χώρο, γεγονός που δικαιολογεί την πτώση του μέσα στη Συρία και σε απόσταση 4 χιλιομέτρων από τα σύνορα:
το πιθανότερο είναι πως το αεροσκάφος παραβίασε για λίγα δευτερόλεπτα (17’’, σύμφωνα με ορισμένες «διαρροές») τον τουρκικό εναέριο χώρο προκειμένου να καταγράψει τα «κομβόι» του λαθρεμπορίου πετρελαίου και άλλων αγαθών μεταξύ «Ισλαμικού κράτους» και Τουρκίας…
Η ειρήνη αρχίζει από τη Χομς;
Οπως είναι εύκολα κατανοητό, αποκτά μεγάλη σημασία το επικείμενο ταξίδι στη Ρωσία του υπουργού Εξωτερικών των ΗΠΑ Τζον Κέρι, ο οποίος θα έχει κρίσιμες συνομιλίες με τον Ρώσο πρόεδρο και τον ομόλογό του Σεργκέι Λαβρόφ, τόσο για τη Συρία όσο και για την «ξεχασμένη» εσχάτως Ουκρανία.
Ο Κέρι χθες επαναβεβαίωσε τη βελτίωση του κλίματος (και το γενικότερο «κομπρεμί») με τη Ρωσία δηλώνοντας πως η Μόσχα «έχει διαδραματίσει έναν εποικοδομητικό ρόλο» στις προσπάθειες που γίνονται για να βρεθεί μια πολιτική λύση στη σύγκρουση στη Συρία.
Ταυτόχρονα, οι ΗΠΑ πιέζουν ασφυκτικά πλέον την Τουρκία να «στεγανοποιήσει» τα σύνορα με τη Συρία, ώστε να σταματήσει το λαθρεμπόριο αλλά και ο ανεφοδιασμός του «Ισλαμικού κράτους»: ο νέος απεσταλμένος των ΗΠΑ στην περιοχή, Μπρετ ΜακΓκερκ, σημείωσε χθες ότι προτεραιότητα του υπό αμερικανική ηγεσία συνασπισμού κατά του «Ι.Κ.» είναι να «σφραγιστεί και η τελευταία λωρίδα της μεθορίου μεταξύ της Τουρκίας και περιοχών που ελέγχουν οι τζιχαντιστές του “Ισλαμικού κράτους”». Και ο νοών, νοείτω…
Οσον αφορά την ίδια τη Συρία, το μήλον της έριδος μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων, η σημαντικότερη εξέλιξη αφορά το λίκνο της εξέγερσης κατά του Ασαντ, την πόλη Χομς.
Χθες, εκατοντάδες Σύροι και άλλοι -Αραβες και μη- αντικαθεστωτικοί του Μετώπου Αλ Νούσρα, αλλά και πολλές οικογένειες αμάχων και τραυματίες άρχισαν να αποχωρούν μαζικά από την τελευταία συνοικία που έλεγχαν στη Χομς, την Αλ Γουεάρ, στο πλαίσιο της εκεχειρίας που σηματοδοτεί την επιστροφή ολόκληρης της πόλης στα χέρια του Ασαντ.
Η Χομς, η επονομαζόμενη και «πρωτεύουσα της επανάστασης», τελευταίο προπύργιο των αντικαθεστωτικών στην κεντρική Συρία, ήταν από τις πρώτες πόλεις όπου είχαν ξεσπάσει διαδηλώσεις κατά την εξέγερση του 2011, και ουσιαστικά πολιορκείται από τις κυβερνητικές δυνάμεις εδώ και σχεδόν τρία χρόνια.
Οι φανατικοί της Αλ Νούσρα αποχωρούν –μαζί με τον προσωπικό οπλισμό τους– διότι διαφώνησαν με την εκεχειρία, που υπογράφτηκε απευθείας από τις εμπόλεμες πλευρές έπειτα από διαμεσολάβηση Ιρανών και άλλων αξιωματούχων αλλά και υπό την πίεση των ΗΠΑ και άλλων ξένων «σπονσόρων» και εποπτεύεται από τον ΟΗΕ: στην πόλη αναμένεται να παραμείνουν οι αντικαθεστωτικοί του Ελεύθερου Συριακού Στρατού που έχουν αποδεχτεί την εκεχειρία. Και πολλοί πιστεύουν ότι η «τοπική» συμφωνία της Χομς μπορεί να λειτουργήσει σαν «καλούπι» για σταδιακή ειρήνευση και στα υπόλοιπα μέτωπα.
Η Τουρκία βέβαια, αν και όλο και πιο στριμωγμένη, συνεχίζει το… βιολί της. Ο Τούρκος πρωθυπουργός Αχμέτ Νταβούτογλου κατηγορεί τη Μόσχα για απόπειρα «εθνοκάθαρσης» στη βόρεια Λατάκια:
«Η Ρωσία προσπαθεί να αναγκάσει όλο τον τουρκμενικό και σουνιτικό πληθυσμό που δεν έχει καλές σχέσεις με το καθεστώς Ασαντ να φύγει, θέλουν να αποκαθάρουν από εθνική άποψη αυτήν την περιοχή προκειμένου να προστατεύσουν το καθεστώς και τις ρωσικές βάσεις στη Λατάκια και την Ταρτούς», υποστήριξε ο Νταβούτογλου σε δηλώσεις προς ξένους δημοσιογράφους. Επέμεινε επίσης –αδιαφορώντας για την καταφανή αντίφαση των λόγων του– ότι τα ρωσικά αεροπορικά πλήγματα εναντίον των ανταρτών που πολεμούν το «Ι.Κ.» σημαίνουν ότι «Δαμασκός και Μόσχα προσπαθούν να ενισχύσουν» τους τζιχαντιστές!
