Οταν τον Φεβρουάριο του 2024 δημοσιογραφική έρευνα αποκάλυψε πως η πρόεδρος της Ουγγαρίας Καταλίν Νόβακ είχε απονείμει το 2023 χάρη σε άντρα καταδικασμένο για συγκάλυψη πολύχρονων κρουσμάτων σεξουαλικής κακοποίησης σε κρατικό ίδρυμα ανηλίκων, η Νόβακ αναγκάστηκε σε παραίτηση· η Γιουντίτ Βάργκα, που ως υπουργός Δικαιοσύνης είχε συνυπογράψει την απόφαση, ανακοίνωσε ότι εγκαταλείπει τα δημόσια αξιώματα· και ο πρώην σύζυγός της, Πέτερ Μάγκιαρ (από τους πειθήνιους «τροχούς» του αυταρχικού καθεστώτος) δεν άφησε ανεκμετάλλευτη την ευκαιρία για να γίνει αυτόφωτο πολιτικό αστέρι.
Ωρες μετά ο Μάγκιαρ (ο Ούγγρος νέος πρωθυπουργός μετά τις εκλογές της περασμένης Κυριακής) παραιτήθηκε από τις θέσεις του σε κρατικές επιχειρήσεις και την τράπεζα MBH καταγγέλλοντας τη διαφθορά του καθεστώτος του Ορμπαν γιατί δεν ήθελε πια, λέει, να είναι μέρος ενός συστήματος στο οποίο «αυτοί που φέρουν πραγματικά την ευθύνη κρύβονται πίσω από γυναικείες φούστες».
Αυτή είναι η αντίληψη του Πέτερ Μάγκιαρ για την άσκηση της πολιτικής: άξιοι είναι οι άντρες που φορούν παντελόνια (με ό,τι αυτό υπονοεί μεταφορικά και συμβολικά). Η άποψή του για την εξουσία φαίνεται καθαρά από τις καταγγελίες τής ώς το 2023 συζύγου του, Βάργκα, για εκβιασμούς και σωματική και λεκτική κακοποίηση: υπάρχει καταγεγραμμένο στην αστυνομία περιστατικό βίαιης επίθεσής του κατά της συζύγου και των παιδιών του. Οπως και καταγεγραμμένος ο ξυλοδαρμός ενός θαμώνα μπαρ που τον «ενόχλησε».
Οσο για την οπτική του για «Σεβασμό και Ελευθερία» (όπως λέγεται το άσημο κόμμα Tisza με το οποίο αποφάσισε να λανσάρει την αυτόνομη πολιτική του καριέρα) αποδεικνύεται περίτρανα, για παράδειγμα, από το ότι οι πολιτικές του φιλοδοξίες τον οδήγησαν να ηχογραφεί ιδιωτικές συζητήσεις με τη Γιουντίτ Βάργκα όσο ακόμη ήταν παντρεμένοι για να τις αξιοποιήσει μελλοντικά: όπως έκανε τον Μάρτιο του 2024 (λίγο πριν προσγειωθεί στο Tisza) για να φανεί ήρωας κατά της διαπλοκής, δημοσιοποιώντας συνομιλία όπου η Βάργκα μιλά για άσκηση πίεσης της κυβέρνησης σε εισαγγελείς για να απαλείψουν από δικαστικά κείμενα «ευαίσθητες αναφορές».
Αυτός ο πολιτικός μέχρι πριν από δύο χρόνια ζούσε από τον ορμπανικό μηχανισμό. Σήμερα εμφανίζεται ως η ελπίδα να σταματήσει τον αυταρχικό κατήφορο της Ουγγαρίας αποκαθιστώντας ελευθερίες (από της έκφρασης ώς του συνέρχεσθαι) και δικαιώματα που ο Ορμπαν και το κόμμα του Fidesz περιέστειλαν επί 16 χρόνια, ιδίως των γυναικών, των μειονοτήτων όπως οι Ρομά και της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας.
«Λύση» δημογραφικού
Ο Ορμπαν καθιέρωσε γενναιόδωρα στεγαστικά οικογενειακά επιδόματα και άτοκα δάνεια επιβραβεύοντας όσους τεκνοποιούν ανάλογα με το πόσα παιδιά κάνουν. Θα μπορούσαν να ήταν θετικά μέτρα αν αυτή η θέση της Ακροδεξιάς υπέρ της αυξημένης γεννητικότητας των γυναικών δεν αναπαρήγε διακρίσεις, ανισότητες και αποκλεισμούς.
Τα δάνεια, π.χ., παρέχονται μόνο στις «σωστές οικογένειες» αποκλείοντας μονογονεϊκές, ανύπαντρες μητέρες και ομόφυλα ζευγάρια. Οσες δε γυναίκες χωρίσουν όσο ισχύει η δανειακή σύμβαση θα μπορούσαν ύστερα από ένα διαζύγιο να βρεθούν στον δρόμο και υπερχρεωμένες καθώς υποχρεούνται να επιστρέψουν έντοκα το δάνειο.
Η Ουγγαρία δεν έχει επικυρώσει τη Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης, βασικό εργαλείο για την πρόληψη και καταπολέμηση της ενδοοικογενειακής βίας. Παρότι η άμβλωση είναι νόμιμη τις πρώτες 12 εβδομάδες της κύησης, η κυβέρνηση εισήγαγε μέτρα που αποσκοπούν στην παρακώλυσή της, όπως η υποχρεωτική αναμονή τριών ημερών πριν από την επέμβαση, οι συμβουλευτικές συνεδρίες (μήπως και το ξανασκεφτούν) και η πιο πρόσφατη «υποχρέωση να ακούσουν την καρδιά του εμβρύου» προτού αποφασίσουν να κάνουν μια άμβλωση. Πολλές γυναίκες πηγαίνουν σε άλλη χώρα για να κάνουν άμβλωση.
Σε αυτό το πλαίσιο επίσης εντάσσονται και οι νόμοι κατά της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας. Με πιο ενδεικτικό εκείνον του 2021 που απαγορεύει τη συζήτηση για τη σεξουαλική διαφορετικότητα σε ανήλικους και έχει οδηγήσει σε αλλαγές στα σχολικά εγχειρίδια, κλείσιμο εκδοτικών οίκων, απώλεια θέσεων εργασίας, απόσυρση βιβλίων από βιβλιοπωλεία και βιβλιοθήκες. Ενώ νέος νόμος του 2025 απαγορεύει εκδηλώσεις που αντιστρατεύονται αυτές τις διατάξεις, κάτι που στην πράξη σήμανε την απαγόρευση πέρσι της Παρέλασης Περηφάνιας των ΛΟΑΤΚΙ+ (Pride Parade). Οπως εξηγεί η Ουγγαρέζα νομικός και ειδήμων σε θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων Εστερ Πολγκάρι, ο Ορμπαν είχε μετατρέψει τους ΛΟΑΤΚΙ+ σε αποδιοπομπαίο τράγο για να αποσπάσει την προσοχή από τη διαφθορά και τα οικονομικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η χώρα.
Η σιωπή ως απάντηση
Terra incognita με ποιον τρόπο θα εκφραστεί και στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων η νέα πολιτική συνθήκη που έφεραν αυτές οι εκλογές. Στο πρόγραμμά του όπως και στη διάρκεια της εκστρατείας του ο Πέτερ Μάγκιαρ δεν είπε μια κουβέντα για τα εργασιακά ή τα δικαιώματα των γυναικών, των ΛΟΑΤΚΙ+, των μεταναστών που ζουν στη χώρα, των μειονοτήτων, αποφεύγοντας ακόμη και να επικρίνει ρατσιστικές δηλώσεις όπως αυτές υπουργού της κυβέρνησης που είπε πως «οι Ρομά θα έπρεπε να κάνουν τις δουλειές που δεν θέλουν οι Ούγγροι», όπως να καθαρίζουν δημόσιες τουαλέτες.
Ισως γιατί ήθελε να προσελκύσει περισσότερες ψήφους ή γιατί πραγματικά δεν σκέφτεται να αλλάξει τίποτα σχετικά, σημείωνε η Διεθνής Αμνηστία, παρότι θα μπορούσε να αντιστρέψει άμεσα και εύκολα το οπισθοδρομικό πολιτικό και δικαιωματικό σκηνικό που εδραίωσε το καθεστώτος Ορμπαν επί 16 χρόνια, χάρη στη συντριπτική του πλειοψηφία των 138 (στις 199) εδρών στη Βουλή. Αλλα είναι άγνωστο αν στο «ανελεύθερο» οικοδόμημα του Ορμπαν, το οποίο λέει πως θα ξηλώσει, περιλαμβάνει τους νόμους και τις πρακτικές που περιορίζουν αυτά τα δικαιώματα.
Είναι ενδεικτικό πως στην επινίκια ομιλία του -νεύοντας προς την Ε.Ε.- υποσχέθηκε πως θα σεβαστεί τις ευρωπαϊκές ελευθερίες και θέλει «μια χώρα όπου κανείς δεν θα στιγματίζεται επειδή σκέφτεται διαφορετικά ή επειδή αγαπά κάποιον διαφορετικά από την πλειοψηφία», προσθέτοντας ωστόσο πως όλα αυτά ισχύουν «εάν δεν παραβιάζεται η νομοθεσία».
Δεν ξεκαθάρισε αν αναφέρεται στην ισχύουσα αντιδραστική νομοθεσία.
