Μέχρι πριν από δύο χρόνια το όνομα Πέτερ Μάγιαρ ήταν άγνωστο εκτός Ουγγαρίας. Μέσα σε δύο χρόνια όμως ο άνθρωπος που ήταν σαρξ εκ της σαρκός του Fidesz, του κόμματος του απερχόμενου πρωθυπουργού Βίκτορ Ορμπαν, και είχε υπηρετήσει σε διάφορα κυβερνητικά πόστα στη Βουδαπέστη και τις Βρυξέλλες, αποποιήθηκε τον πολιτικό του χώρο, έφτιαξε ένα δικό του πολιτικό σχήμα, το Tisza, από το ουγγρικό αρκτικόλεξο των λέξεων «σεβασμός και ελευθερία», εκλέχθηκε ευρωβουλευτής με αυτό και την Κυριακή που μόλις πέρασε πρωθυπουργός.
«Εχτισε ένα αντιπολιτευόμενο κίνημα με εντυπωσιακή ταχύτητα. Ποτέ στην ιστορία της μετα-κομμουνιστικής Ουγγαρίας δεν είχαμε ξαναδεί άλλο κόμμα να έχει τόσο γρήγορη άνοδο» λέει στο ρεπορτάζ της Guardian ο Γκάμπορ Γκιόρι από το ουγγρικό ινστιτούτο πολιτικών ερευνών Policy Solutions. Ο ίδιος αναλυτής ταυτόχρονα επισημαίνει ότι ο Μάγιαρ «είναι σε μεγάλο βαθμό ένα κρυφό χαρτί. Δεν γνωρίζουμε πολλά για αυτόν».
Η αλήθεια είναι ότι ο άνθρωπος που έκανε μια εντατική και εντυπωσιακή καμπάνια επικεντρώνοντάς τη στις επιθέσεις κατά του αλλοτινού πολιτικού ινδάλματος (λέγεται ότι μεγάλωσε με την αφίσα του Βίκτορ Ορμπαν στο δωμάτιό του) και του διεφθαρμένου καθεστώτος που είχε εγκαταστήσει και με όχημα αυτό κατάφερε να συλλέξει υποστηρικτές και ψήφους από όλο το πολιτικό φάσμα, δεν είχε παρουσιάσει σαφείς θέσεις για αρκετά ζητήματα.
Φιλοευρωπαίος, ma non troppo, πατριώτης, αλλά χωρίς τις ακρότητες του Ορμπαν, με μεσοβέζικες δηλώσεις σε ό,τι αφορά την Ουκρανία, τη Ρωσία, αλλά και εσωτερικά θέματα. Για παράδειγμα τα δικαιώματα των ΛΟΑΤΚΙ, τα οποία είχαν περισταλεί τα προηγούμενα χρόνια και μεταξύ άλλων είχαν απαγορευτεί οι παρελάσεις του Pride.
Kάποια από αυτά τα ζητήματα άρχισαν να ξεκαθαρίζουν χθες -αν και όχι εντελώς- μετά την πρώτη συνέντευξη Τύπου που έδωσε ο νικητής των εκλογών. Μια συνέντευξη-μαμούθ που διήρκεσε σχεδόν τρεις ώρες. Σε αντίθεση με τον Ορμπαν που μιλούσε μόνο σε μια μικρή ομάδα δημοσιογράφων από επιλεγμένα ΜΜΕ, ο Μάγιαρ έκανε χθες δεκτά όλα τα ΜΜΕ.
«Αλλαγή καθεστώτος»
Η πρώτη εντύπωση είναι ότι οι Ευρωπαίοι, οι οποίοι πανηγύρισαν βλέποντας στο πρόσωπό του τoν «απόλυτο αντι-Ορμπαν» και ένθερμο φιλοευρωπαϊστή, μάλλον θα πρέπει να κρατήσουν για λίγο την ανάσα τους.
Ο Πέτερ Μάγιαρ είπε πως η νέα κυβέρνηση θα πρέπει να έχει αναλάβει τα καθήκοντά της ώς τις αρχές Μαΐου. «Οι ψηφοφόροι», είπε, «μας έδωσαν την εντολή όχι απλώς για αλλαγή κυβέρνησης, αλλά για αλλαγή καθεστώτος». Σε αυτό το πλαίσιο προανήγγειλε ενέργειες για το ξήλωμα του «καθεστώτος» Ορμπαν, μερικές από τις οποίες προκάλεσαν αμηχανία στους δημοσιογράφους.
Ζήτησε από τον πρόεδρο της Ουγγαρίας, Tάμας Σούλιοκ, να παραιτηθεί κατηγορώντας τον ως «μαριονέτα» του Ορμπαν. Ανακοίνωσε την αναστολή της λειτουργίας του δημόσιου ραδιοτηλεοπτικού φορέα, τον οποίο αποκάλεσε «πηγή προπαγάνδας», και τη μετέπειτα επαναλειτουργία του υπό την εποπτεία ενός ανεξάρτητου φορέα που θα διασφαλίζει την αντικειμενική ενημέρωση «στα πρότυπα του BBC».
Πιο ελαστικός εμφανίστηκε στα ζητήματα των ΛΟΑΤΚΙ, δηλώνοντας πως «ο καθένας μπορεί να αγαπά όποιον θέλει, αρκεί να μην παραβιάζει τους νόμους και να μη βλάπτει τους άλλους», ενώ δήλωσε την πρόθεσή του να διατηρήσει τον υπάρχοντα συντηρητικό νόμο για τις αμβλώσεις.
Είπε πως οι Ούγγροι είναι υπερήφανοι που είναι μέλη του ΝΑΤΟ και της Ε.Ε. Εξέφρασε την επιθυμία του για ένταξη της χώρας του στην ευρωζώνη, καθώς και την πρόθεσή του για εποικοδομητικό διάλογο με την Ευρωπαϊκή Ενωση παρά τις όποιες διαφωνίες.
Αλλά, υπάρχουν διάφορα «αλλά»: ο Πέτερ Μάγιαρ χαρακτήρισε την Ε.Ε. ως έναν «γραφειοκρατικό, δυσλειτουργικό οργανισμό». Τόνισε ότι προτιμά μια ένωση κυρίαρχων κρατών και όχι τις «Ηνωμένες Πολιτείες της Ευρώπης». Προειδοποίησε ότι θα κρατήσει σκληρή γραμμή στο μεταναστευτικό και προσφυγικό ζήτημα, επικρίνοντας την Ε.Ε. για μετακύλιση του προβλήματος και άνωθεν επιβολές στις επιμέρους χώρες χωρίς να λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητές τους.
Ηξεις αφήξεις
Σε ό,τι αφορά τον πόλεμο στην Ουκρανία και την προσέγγιση με τη Ρωσία πάτησε σε δύο βάρκες. Δήλωσε ικανοποιημένος με την εξαίρεση της Ουγγαρίας από το ευρωπαϊκό δάνειο των 90 δισ. προς το Κίεβο. Ναι μεν απάντησε, κατόπιν επίμονων ερωτήσεων, ότι «η Ρωσία συνιστά απειλή για την ασφάλεια της Ευρώπης».
Δήλωσε όμως ότι «οι κυρώσεις κατά της Μόσχας θα πρέπει να αρθούν αμέσως μόλις τελειώσει ο πόλεμος», κάτι που δεν βλέπει άμεσα εφικτό. Επίσης τόνισε ότι η χώρα του επιθυμεί ρεαλιστικές σχέσεις με τη Μόσχα και ότι δεν μπορεί να απεξαρτηθεί άμεσα από το ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο. «Δεν μπορούμε να αλλάξουμε τη γεωγραφία» σχολίασε.
Είπε, τέλος, ότι επιθυμεί καλές σχέσεις με τις ΗΠΑ και τον Ντόναλντ Τραμπ -παρά τις ευθείες παρεμβάσεις του στην προεκλογική εκστρατεία υπέρ του Ορμπαν-, αλλά δεν θα τον καλέσει πρώτος αυτός στο τηλέφωνο, όπως ούτε και τον Βλαντίμιρ Πούτιν.
Πόσα από αυτά θα υλοποιηθούν θα φανεί στην πράξη. Προς το παρόν, όπως σχολίασε στην Guardian o ανεξάρτητος βουλευτής και επικριτής του Ορμπαν, Ακος Χαντάζι, «η ουγγρική κοινωνία έχει αποδεχτεί το γεγονός ότι με τον Πίτερ Μάγιαρ υπάρχουν τόσα ερωτηματικά όσα και θαυμαστικά».
